اجتماعیمقالات

آئین همسرداری

آئین همسرداری

مقدمه«یأیها الناس اتقوا ربکم الذی خلقکم من نفس واحده وخلق منها زوجها وبث منهما رجالاً کثیراً ونساء واتقوا الله الذی تسائلون به والارحام إن الله کان علیکم رقیبا »ای مردم بترسید از پروردگارتان که آفرید شما را از یک کس و آفرید از آن یک کس زن او را ومنتشر ساخت ازین دو کس مردمان بسیار و زنان بیشمار و بترسید از آن خدا که از یکدیگر به نام او سوال می کنید و بترسید از قطع قبیله داری هر آئینه خدا هست بر شما نهگبان.( نساء/ ۱ )
از آنجائیکه بشر در این کره ی خاکی قدم نهاده تا به امروز که نیاز به مونس و همدم داشته و دارد. اگر تاریخ بشررا ورق بزنیم در خواهیم یافت که از بدو خلقت ابوالبشر(ع)تا حال کمبود و خلاء یک موجود بعنوان همیار و هم صحبت مورد احساس بوده ، که این بود خداوند متعال از پهلوی چپ حضرت آدم(ع)حضرت حوا(ع)را آفرید که وی را از تنهائی رهائی بخشد و نسل بشررا در دنیا منتشر کند.

انتخاب همسرخوب دوام زندگی:
دین اسلام برای جلوگیری از فحشا وبی بند وباری مردان وزنان را به ازدواج و انتخاب همسر خوب ومورد نظر خویش تشویق نموده.که کلام خداوندی گواه بر این مدعاست «فانکحوا ما طاب لکم مّن النّساء مثنی وثلاث ورباع فاِن خفتم اَلاّ تعدلوا فواحدهً اَو ما ملکت اَیمانکم ذالک اَدنی اَلاّ تعولوا » پس نکاح کنید آنچه خوش آید شما را از سائر زنان دو دو و سه سه و چهار چهار پس اگر دانید که درین صورت نیز عدل نتوانید کرد پس نکاح کنید یک زن را یا سرّیه(کنیز)گیرید آن را که مالک او شد دستهای شما این نزدیک تر است به آنکه ظلم نکنید.(نساء/۳ )

و باز هم اسلام سفارشات لازم را به ما داده.که در گفتار گهربار رسول (ص) می آید: « عن أبی هریره(رض) قال: قال رسول الله (ص): تُنکحُ النّساءُ لأربعٍ،لمالِها،ولِحسبها،ولجمالِها،ولِدینها،فاظفَر بذات الدّین تربت یداک.بخاری» زنان بخاطر چهار خصلت نکاح(ازدواج) می شوند:برای دارائیشان،وبرای نسبشان،وبرای زیبائیشان،وبرای دینشان،پس رستگار است صاحب دین دستهایت خاک آلود باد.و نیز از میان زنان،زن باکره راترجیح داده اندکه جابر بن عبدالله (رض) می گویدما به همراهی رسول(ص) از غزوه ای برگشتیم.ومن در برگشت خیلی علجه کردم،آنحضرت(ص) فرمودند:
چرا علجه میکنی؟ گفتم تازه عروسی کرده ام. فرمودند:باکره است یا بیوه؟ گفتم بیوه است. فرمودند:آیا با دختری(باکره)ازدواج نکردی که با او بازی کنی و او با تو بازی کند..الخ «بخاری کتاب النکاح»
وباز هم از میان زنان ، زنان زایا را رسول اکرم(ص)برگزیده،که ابوداود ونسائی وحاکم روایت می کنند: مردی به خدمت نبی اکرم(ص)رسید
وگفت: ای رسول خدا(ص)زنی را دوست دارم،دارای اصل ونسب و مال و منصب است،فقط یک اشکال دارد،باردار نمی شود،آیا با او ازدواج کنم؟فرمود: خیر.بار دیگر سؤال کرد و پیامبر اکرم(ص) مجدداً او را نهی کرد. بار سوم به خدمت آن حضرت رسید و تقضای خود را تکرار کرد.فرمود: « تزوجوا الولود الودود فإنی مکاثر بکم الأمم » همسری را برگزین که زایا باشد،من بفراوانی شما (امت اسلام) در روز قیامت افتخار می کنم.
احساس مسؤلیت زن و شوهر آرامش زندگی:
خانواده ی خوشبخت آن است که طرفین وظایف محوله ی خویش را با عشق و علاقه بنحو احسن انجام دهند.یکی از وظیفه های مهم زن در خانواده، شوهر داری است.که زن می تواند با اخلاق و رفتار خوب رضایت شوهر را فراهم کند تا آن با فکر و خیال آسوده و راحت،آسایش همسر و فرزندان را مهیا سازد.بقول سلیمان بن داود(رح): « همسر خوب وعاقل خانه ی شوهر را آباد می کند و همسر بی عقل ونادان خانه ی شوهر را ویران ومنهدم می کند » فلذا؛ خوشبختی و سعادت یک خانواده،وبد بختی در گروتدبیر زن است یکی ازوظایف اساسی و بنیادی مرد،کنترل و سرپرستی خانواده است.که خداوندمتعال می فرماید: « الرجال قوامون علی النساء بما فضل الله بعضهم علی بعضٍ وّ بما اَنفقوا من اَموالهم…» مردان تدبیر کار کننده مسلط شده اند بر زنان به سبب آنکه برتری(فضل)نهاده است خدا بعض آدمیان را بربعض و بسبب آنکه خرچ کردند ازاموال خویش.(نساء/۳۴) پس مرد می تواند با تدبیر درست خانواده اش را سرپرستی کند.و این را باید بداند که زن برده ی زر خرید وی نیست بلکه شریک زندگیش در ناملایمات زندگی و یار وغمخوار و مونس در تنهائی ومادر فرزندان و مربی بی توقع و بی مثل فرزندانش محسوب می شود.پس انتظار می رود مرد با اخلاق و رفتار اسلامی آرامش را به کانون گرم و صمیمی خانواده برگرداند که در کنار هم زندگی مصلحت آمیزی بسر برند.

محبّت بیمه ی زندگی زناشوئی:
در این رابطه قرآن کریم به صراحت بیان می دارد:
« ومن آیاتهِ اَن خلق لکم مّن اَنفسکم اَزواجاً لّتسکنوا اِلیها و جعل بینکم مّودّهً وّ رحمهً اِنّ فی ذالک لآیاتٍ لّقومٍ یّتفکّرون »
واز نشانه های خدا آن است که آفرید برای شما از جنس شما زنان را تا آرام گیرید بسوی ایشان متوجه شده،
وپیدا کرد میان شما دوستی و مهربانی ، هر آئینه درین کار نشانه هاست برای گروهی که تأمل می کنند. (روم/۲۱ )
زیرا؛ انسان با محبّت زنده،و تشنه ی محبّت است.لذا آنانیکه قبل از ازدواج از محبّت خانواده ی خویش سیراب و اشباع می شدند،امّا حالاپس از ازدواج محبت را از چه کسی دریافت کنند،باید کسی باشد آن خلأ را پر کند،پس جز این نمی تواند باشد،که آن گمشده یار باوفا زندگی است بنام همسر(مرد یا زن) . زیرا ؛ زوجین از لحاظ محبت به یکدیگر وابستگی خاصی را دارا می باشند.واین محبت است که دوام و بقای زندگی را استوار میسازد،اگر محبتی بین آنها نباشد زندگی به کامشان تلخ ، و اساس و بنیاد زندگی را به هم می زند.پس کلید خوشبختی و سعادت بین آنان«محبّت»است
احترام متقابل سلامت زندگی:
زن و شوهر به همدیگر احترام بگذارند،که با این کاربه خودتوانائی در کارها می دهند،وباعث رفع مشکلات عدیده ای در زندگی می گردند. زن به آقا سلام کند ، و جلوی پای وی بلند شود ، در مهمانی ها و در حضور دوستان و آشنایان از او به احترام یاد کند.وقتی شوهر به منزل تشریف می آورد با چهره ی باز و لبخند او را اسقبال کند،که خستگی و ناراحتی بیرون منزل را از آن بزداید و روح پژمرده اش را با لبخند دو باره احیاء کند. در این باره رسول گرامی(ص)می فرماید: « عن ابی هریره(رض)قال،قیل لرسول الله(ص)ایّ النّساء خیرٌ- قال تسرّه اذا نظر،وتطیعه اذا امر و لا تخالفه فی نفسها ولا مالها بما یکره » از ابو هریره(رض)روایت است که می گوید،که برای رسول الله(ص) گفته شد کدام زنان بهتراند،فرمودند:همان زنیکه شوهر بسویش بنگرد او را خوشحال کند،وقتی وی را امر کند اطاعتش کند،مخالفتش در نفس خویش(عزت و ناموس خود را حفاظت کند)نکند،و برخلاف راضیت او مالش راخرج نکند.و شوهر نیز به کدبانوی خانه اش احترام بگذارد زیرا این امر باعث دلگرمی در زندگی زناشوئی می شود.وقتی به خانه وارد می شود سلام را فراموش نکند به همسرش با لحن ملایم سلام کند از خانه بیرون می رود خدا حافظی را تکه کلامش کند،واحترام وی را در حضور دیگران سرلوحه کند با ادب و احترام او را صدا زند،در حضر و سفر وجودش را موجب آسایش زندگی محسوب کند.همین است که به کانون گرم خانوادگی سر و سام می بخشد.

اخلاق خوش تدبیر زندگی:
خوش اخلاقی بهترین تدبیر اداره کردن یک زندگی سالم در چارچوب قرآن و سنت است.که قرآن بهترین نمونه اخلاق را اخلاق رسول الله(ص) برای بشریت معرفی می کند.« واِنّک لعلیٰ خُلقٍ عظیم » وهر آئینه تو بر اخلاق بزرگی،قرار داری.(ن/۴) و نیز در گفتار آنحضرت(ص)به صراحت وارده شده.« عن مالکٍ؛ أنّه قد بلغه أنّ رسول الله(ص)قال: بُعثتُ لأُتمِّمَ حُسنَ الأخلاقِ » از حضرت امام مالک(رح)روایت است،که می گوید: همانا بمن از رسول الله(ص) رسیده که فرمود: مبعوث شدم تا که اخلاق خوب را به اتمام«کامل»برسانم.«موطا امام مالک(رح) » پس لازم است برای هر صاحب خردی و عقلی برای آرامش زندگی از اخلاق آنجناب الگوبرداری(چه زن باشد یا مرد) کند.اگر خدای ناکرده اخلاق اسلامی در بستر زندگی بشری نباشد،زندگی مشترک دو فرد نزدیک به هم را از همدیگر طوری فاصله می دهد گویا که اصلاً تفاهمی در میان نبوده،فلذا؛چیزی که زن را با مرد،پدر و مادر را با فرزندان،اقوام را با خویشان،اسلام را با جهان کفر و….وصل می کند جز این نمی تواند باشد. که اخلاق رسول الله(ص)را در زندگی پیاده کنیم.
غمخوار یکدیگر بودن گوهر زندگی:
انسان هنگام سختی نیاز به غمخوار و دلسوزی دارد که غم زدائی کند.بهترین نمونه حضرت خدیجه الکبری(رض)بودند که درآن حالات غمبار وقتی که رسول الله(ص) مشرکین را به اسلام و کلمه ی توحید ویکتا پرستی دعوت می داد رسول(ص)را با بدترین حالت اذیت و آزار میدادند و القاب ناروا و زشت به وی نسبت می دادند که کسی نبود جز خدیجه(رض)که با چهره و سیمای خوش غم و ناراحتی را از چهره ی آنحضرت دور می کرد. و وسائل آسایش و راحتی را برای وی فراهم می نمود.پس همانطوری که زن یار و غمخوار مرد است.مرد نیز به مقابل مِثل غمخوار شریکش باشد،وقتی که از زن اشتباهی رخ می دهد تسامح و صبر از خود پیشه کند،و در موقع مناسب با لحن و زبان خوش تذکردهد،طوری که باعث رنجش وی نگردد. چه بسا که همین برخورد ملایم باعث خیر گردد زیرا قرآن کریم در«سوره ی الذاریات،آیه ۵۵» می فرماید: وّ ذکّر فاِنّ الذّکریٰ تنفعُ المؤمنین» وپند بده هر آئینه پنددادن سود می دهد مؤمنان را.تشکر وقدر دانی از یکدیگرباعث فزونی نعمت زندگی:
در این رابطه قرآن می فرماید:«واذ تاَذّن ربّکم لئن شکرتم لأزیدنّکم ولئن کفرتم اِن عذابی لشدیدٌ»وآن وقت که خبر دار ساخت پروردگارشمارا،که اگرشکر کنیدزیاده دهم شمارا،واگرناسپاسی کنید،هرآئینه عذاب من سخت است.(ابراهیم/۷) و نیز رسول الله(ص)ارشاد می فرمایند: عن أبی سعیدٍ(رض)قال،قال رسول الله(ص) «مَن لم یشکرِ الناسَ لم یشکرِ الله.» کسی که شکر وسپاس مردم را بجا نیاورد،شکر وسپاس خداوند را هم بجا نمی آورد.( سنن ترمذی).

فلذا؛وقتی که مرد حاصل ودسترنج خویش را تقدیم خانواده می کند(در حالی که این کار وظیفه ی اخلاقی و دینی اوست) این انتظار را هم دارد که زن و فرزندان از زحمات وی قدر دانی وتشکر بعمل آورند.بزرگترین سپاس گذاری از مرد اطاعت در امورات شرعیه،عرفی و فطری است. همچنانکه مرد نیازمند قدردانی است،زن هم نیازمند شکرگذاری می باشد.زیرا؛زن کارهای منزل را بدوش دارد منجمله پخت و پز غذا،نظافت منزل و از همه مهمتر تربیت فرزندان را بعهده دارد ونیز شبانه روز در خدمت شوهر است.پس مرد هم با ید نهایت سپاس گذاری را از همسرش بجا آورد،که همین است به زندگی آنها صفا و صمیمیت می بخشد.شکر نعمت نعمتت افزون کند//کفرنعمت ازکفت بیرون کند.

آرایش و زیبائی طراوت زندگی:
رسول گرامی(ص) می فرمایند: عن عبدالله بن مسعود(رض)عن النبی(ص) « لا یدخل الجنه من کان فی قلبه مثقال ذرهٍ من کبرٍ » قال رجل إن الرجل،یحب أیکون ثوبه حسناً ونعله حسنهً قال:«إن الله جمیلٌ یحبُ الجمال» والکبر بطر الحق وغمط الناس » کسی که ذره ای از کبر در قلبش باشد داخل بهشت نمی شود،مردی گفت همانا مرد،دوست دارد اینکه لباسش وکفشش خوب و زیبا باشند.رسول الله(ص)فرمودند: همانا الله(ج)زیباست وزیبائی را دوست دارد.و تکبر انکار حق و حقارت مردم است(یعنی در مقابل کلام حق از خود کبر نشان می دهد و مردم را حقیر می شمارد).مسلم.

پس کلام پیامبر عربی(ص)نماینگر و نشان دهنده ی این مطلب است که زیبائی نزد خداوند شئی پسندیده ای است.لذا هرفرد چه زن باشد
یا مرد باید به این مهم نهایت توجه را بکنند.اما متأسفانه امروزه نه زن توجه دارد و نه مرد، مگر زمانی بخود توجه می کنند که در مقابل انظار بیگانه
قرار بگیرند،مثلاً بعضی از خانم ها وقتی برای مهمانی یا مسافرت یا جشن عروسی و….می روند خود را آرایش می دهند و بهترین لباس را
می پوشند،ولی همینکه به در خانه وارد شدند لباسهای معمولی و کهنه به انتظار تن آنهاست و نیز به نظافت و آرایش خود چندان اهمّیتی
نمی دهند،در حالی که قرآن و احادیث رسول (ص)به کرات بیان می دارند:
« وقل لّلؤمنات یغضضن من أبصارهن و یحفظن فروحهنّ ولا یُبدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها ولیضربن بخمرهنّ علی جیوبهنّ ولا یبدین زینتهنّ
إلاّ لبعولتهنّ أو ءابآئهنّ أو ءابآء بعولتهنّ…… »
وبگو برای زنان مسلمانان که بپوشند چشمهایشان را و حفاظت کنند شرمگاه هایشان را ونمایان نکنند آرائش(یعنی مواضع زیورآلات )
خود را مگر آنچه ظاهر و نمایان است ( یعنی صورت ودو کف دست )از آن مواضع وباید فروگذارند دامنهای (چادرهای) خود را بر گریبانهای خود،
و نمایان نکنند آرائش خود را مگر به همسرانشان یا پدران خویش یا پدران همسران خود.(.نور/.۳۱).
« عن أسماء بنت اَبی بکر(رض) اَنّها زاره اُختها عائشه(رض)والزبیر(رض)غائبٌ فدخل النّبیُّ (ص)فوجد ریح طیبٍ فقال ما علی المرأه ان
لاّ تتطیّب و زوجها غائب »از اسماء(رض)دختر حضرت ابوبکر(رض) روایت است که می گوید:من برای زیارت خواهرم حضرت عائشه(رض) رفتم
و در حالی حضرت زبیر(رض) غائب(در سفر)بود،پس آنحضرت(ص)تشریف آوردند پس بوی خوشبوئی را احساس کرد و فرمود،
زن اجازه ندارد اینکه شوهرش در منزل موجود نیست از خوشبو(چیزها ی زینتی،ادکلن،عطر…)استعمال کند.
«بروایت جنتی عورت،ص۷۶» پس همانطوری که زن مکلف اجرای دستور قرآن و رسول(ص)است،مرد نیز مکلف به اجرای دستور آنهاست،
که نسبت به پاکیزگی و زیبائی خود توجه داشته باشد.مثلاً:بعضی مردها فقط در خارج از منزل برای مردم خود را مرتب می سازند بس ،
همینکه به منزل در کنار خانواده قرار گرفتند ، همه چیز را فراموش می کنند در صورتی که خداوند می فرماید:
«…ولهنّ مثلُ الّذی علیهنّ بالمعروف….» وزنان را هست مانند آنچه بر زنان است بصورت پسندیده
(یعنی،زنان را بر مردان حق است همانطوری که مردان را بر زنان حق است) (بقره./۲۲۸٫)

و نیز حضرت عبدالله ابن عباس(رض)می گوید: هر آئینه من خود را برای همسرم آراسته و مزیّن می کردم همانطوری که همسرم خود را برایم ،
خویش را مزیّن و آراسته می کرد.«مفاتیح السعاده…..»
خلاصه ی آنچه گذشت:
وظیفه ی زن در قبال شوهر:اطاعت از شوهر. ایجاد محیطی آرام برای همسر. قناعت و کم توقع. *دوری از تجمّل گرائی. *داشتن چهره ای شاد و خندان.
وظیفه ی شوهر در قبال زن:ایجاد محیطی آرام و امن برای همسر. *مدارا کردن و سخن نیکو گفتن. *کمک به همسر در کارهای خانه. *تأمین نیازهای زندگی از راه حلال و درست.
وظایف مشترک بین زوجین:*همدلی و صداقت نسبت به همدیگر. *اظهار محبت به یکدیگر. *اعتماد و اطمینان به هم.
*گذشت و برد و باری به یکدیگر. *بحث و مشاجره نکردن در حضور فرزندان. *مشورت کردن در کارها. *همکاری در تربیت اولاد. *احترام گذاشتن به یکدیگر.

«والسلام»

عبدالحق دشتی

منابع ومأخذ:
۱-جنتی عورت(زن بهشتی)۲- چگونه فرزندان خود را تربیت کنیم(حصه اول)۳- مشکات المصابیح ۴- سنن نسائی
۵- مفاتیح السعاده الزوجیه. ص۱۱۸) ۶- سنن ابی داود وسنن ترمذی ۷- فقه النساء

نمایش بیشتر

مصباح العلوم محمدان

صفحه رسمی مدرسه علوم دینی مصباح العلوم شهر محمدان- ایرانشهر کانال تلگرام:T.me/al_mesbah1

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

11 − 5 =

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن