آرزوهای مردگان (۱)

مرده


نویسنده: محمد بن ابراهیم النعیم (رحمه الله)

مترجم: عصمت الله تیموری

هر انسان آرزوها و خواسته‌های متعددی دارد، آرزوهایی که  معمولاً  بر اساس شرایط و عوامل  متفاوت می‌باشد.

یکی از این عوامل می‌تواند محیطی باشد که فرد در آن زندگی می‌کند. عامل دیگر تفکراتی‌است که هر فرد دارد و یا نوع دوستانی‌است که با آنها نشست و برخاست می‌کند.

بالفرض اگر شما از کسی بپرسی چه آرزوهایی داری؟

اگر از خانواده‌ای فقیر و تنگدست باشد و فقر را با تمام وجود لمس کرده باشد، آرزو می‌کند که فردی ثروتمند شود و انواع ماشین و املاک  در اختیار داشته باشد و همانند سایر مردم در عیش و خوشی بسر ببرد.

اگر با فردی مریض که بیماری او را ضعیف و نحیف کرده و بر بستر افتاده است روبرو شوی و از او بپرسی چه آرزویی داری؟ قطعا خواهد گفت: آرزو می‌کنم از مریضی‌ام شفا یابم، حتی اگر تمام دارایی‌ام را در این راه هزینه نمایم.

و یا اگر از فردی ثروتمند بپرسی که شما چه آرزویی داری؟ خواهی دید که آرزو می‌کنند تا بر ثروتش افزوده شود و از فلانی و فلانی در سرمایه‌داری سبقت گیرد.

 قانون دنیا براین‌است که هر کس ثروت کمتری دارد، بیشتر می‌خواهد و آنکه زیاد دارد، سیر نمی‌شود و آرزوهای دنیوی پایان ناپذیراست.

حضرت انس ـ رضی‌الله عنه ـ در حدیثی از رسول خدا ـ صلی الله علیه و علی آله و سلم ـ نقل می‌کند که فرمودند: «اگر به فرزند آدم یک درّۀ پر از طلا داده شود، درّه دوم را آرزو می‌کند و چیزی جز خاک دهان او را پر نمی‌کند و خداوند توبه کسی را می‌پذیرد که خاشعانه توبه کند.»

حدیث شریف به‌این نکته اشاره دارد که هیچ چیز بجز خاک گور، انسان را قانع نمی‌کند و او را از حرص و زیاده خواهی باز نمی‌دارد.

با وجود اختلاف در نوع آرزوها و خواسته‌ها می‌بینیم که تمام افراد بشر در طول زندگی خود در تلاش هستند تا بتوانند خواسته و اروزهای خود را به حقیقت برسانند. و وقتی اسباب آن را به‌کار بستند، خداوند نیز بستر محقق‌شدن آن را برایشان فراهم می‌کند.

اما دسته‌ای از مردم هستند که نه آرزوهای‌شان محقق می‌شود و نه کسی به خواسته‌های آنان توجه می‌کند.

آنها چه کسانی هستند؟

مگر خواسته و آرزوی آنها چیست؟

آیا برای ما ممکن است که به آنها کمک کنیم و از درد و رنجشان بکاهیم؟

آنان که به چنین شرایطی گرفتار هستند کسانی‌اند که مدت‌ها در گناه و معصیت به‌سر برده‌اند و اکنون از دنیا رفته‌اند؛ مسافران بینوایی که کسی چشم انتظارشان نیست، آنها مردگان می‌باشند.

مردگان چه می‌خواهند؟

ما که از آنها خبری نداریم و یاد و خاطرشان هم از ذهن ما رفته است، پس چه کسی می‌تواند از آرزوهای آنها برای ما بگوید؟

اینک اندکی با هم از کسانی سخن خواهیم گفت که نام و یادشان از یادها رفته است و نگاه آنها با  نگاه ما  تفاوت دارد. آنها بهشت و دوزخ را دیده‌اند و فرشتگان را مشاهده نموده‌اند و آنچه برای ما غیب و پوشیده است اینک برای آنها واضح و روشن است. آنها در حالی که در برزخ هستند به حقیقت دنیا و آخرت پی‌برده و یقین کرده‌اند.

آنها به‌زودی برای روز رستاخیز برانگیخته خواهند شد. آیا آنها این آرزو را می‌کنند که به دنیا بازگردانده شوند تا از لذت و نعمت‌‌های دنیوی بهره ببرند؟ یا اینکه املاک و مستغلات بیشتری از آنِ خود کنند و در زمین گشت و گذار بیشتری داشته‌باشند و خوش بگذارند؟

آرزوهای بیشتر مردم در این دنیا این است که شغلی خوب، زنی زیبا و خانه‌ای بزرگ و املاک و مستغلاتی داشته باشند تا بتوانند به لذت و کامجویی برسند.

اما امواتی که فریبِ دنیا را خورده‌اند، اینک به حقیقت دنیا پی برده‌اند و به سفری بدون بازگشت رفته‌اند؟

اکنون با بهره بردن از کلام خدا و سنت پیامبر ـ صلی الله علیه و علی آله و سلم ـ نظری به آرزوهای مردگانِ مؤمن و غیر مؤمن می‌اندازیم تا ببینیم خواسته آنها در چه سطحی می‌باشد؟

۱ـ انسان مؤمن وقتی از دنیا می‌رود و بر روی شانه‌های مردم قرار می‌گیرد؛ از آنها می‌خواهد تا او را سریعتر به سمت بهشتِ برین و نعمتهای جاوید آن ببرند.

از ابوسعید خدری ـ رضی الله عنه ـ روایت شده که رسول خدا ـ صلی الله علیه و علی آله و سلم ـ فرمودند: «وقتی جنازه آماده می‌شود و مردم آن را بر روی شانه‌های‌شان حمل می‌کنند، اگر انسان نیکی باشد می‌گوید: مرا سریعتر ببرید. مرا سریعتر ببرید. و اگر انسان غیر صالحی باشد می‌گوید: وای بر من! مرا کجا می‌برید؟ هر موجودی به جز انسان صدای او را می‌شنود و اگر انسان صدای او را می‌شنید قطعا از حال می‌رفت.»(صحیح بخاری۱۳۸۰ و نسائی ۱۹۰۸)

۲ـ «وقتی انسان مؤمن را در قبر می‌گذارند و او به بهشت بشارت داده می‌شود و جایگاه خود را می‌بیند؛ آرزو نمی‌کند تا به دنیا برگردد، بلکه آرزو می‌کند زودتر قیامت برپا شود و به بهشت و نعمت‌های جاویدش که چشم‌انتظار آنها بوده، دست یابد.

صدایی از آسمان می‌آید که بنده‌ام راست گفته است، برای او فرشی از بهشت پهن کنید و لباسی از بهشت بر تن او کنید و بر رویش دری از بهشت بگشایید تا از بو و عطر بهشت به مشام او برسد و تا جایی که چشم کار می‌کند، قبرش بزرگ می‌شود. و مردی زیبا چهره، خوش پوش و خوش بو به پیش او می‌آید و می‌گوید: تو را به چیزهایی که تو را خوشحال می‌کند بشارت می‌دهم و این همان روزی‌است که به تو وعده داده شده است. مرد مومن از او می‌پرسد: تو کیستی؟ از چهره‌ات خیر و خوبی نمایان‌است. او می‌گوید: من اعمال صالح و نیک تو هستم. مرد مؤمن دعا می‌کند: بار خدایا! قیامت را برپا کن، قیامت را برپا کن تا من پیش خانواده‌ام بروم…»(مسند امام احمد ۷/۷۴،  نسائی ۴۷۵۳، صحیح الجامع آلبانی ۱۶۷۶)

این خواسته و آرزوی فرد مؤمن‌است که در قبر دارد، اما فرد کافر علاوه بر عذاب‌های شدیدی که در قبر می‌بیند، چون می‌داند فرجام و عاقبت بدی در پیش دارد، می گوید: بار خدایا! قیامت را برپا نکن.

۳ـ طبق حدیث صحیحی که از رسول خداـ صلی الله علیه و علی آله و سلم ـ  نقل شده: «وقتی در قبر بشارت بهشت به انسان مؤمن داده می‌شود، و قبرش گشاد می‌گردد دعا می کند: بار خدایا! من را بگذار تا نزد خانواده و خویشانم بروم و آنها را از حال خوب خودم خبردار کنم.» در روایتی آمده: می‌گوید: «بار خدایا! بگذار تا نزد خانواده‌ام بروم و آنها را بشارت بدهم. به او گفته می‌شود: سر جایت باش.»

خداوند متعال در سورۀ مبارکه «یاسین» داستان مردی را به تصویر می‌کشد که قومش را به ایمان به خدا و پیامبرانش دعوت می‌کرد، ولی قومش او را کشتند. این فرد وقتی کرامت و عزت را از جانب خدا می‌بیند آرزو می‌کند کاش آنها به این منزلت و ارزش پی‌می‌بردند تا بلکه ایمان بیاورند. خداوند متعال در مورد او می‌فرماید:  «قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّهَ  قَالَ یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ* بِمَا غَفَرَ لِی رَبِّی وَجَعَلَنِی مِنَ الْمُکْرَمِینَ»  (مردمان بر او شوریدند و شهیدش کردند. از سوی خدا) بدو گفته شد: وارد بهشت شو. (وقتی که آن همه نعمت و کرامت دید) گفت: ای کاش! قوم من می‌دانستند. (ای کاش! می‌دانستند) که پروردگارم مرا آمرزیده است و از زمره‌ی گرامیانم قلمداد فرموده است.  یس ۲۶-۲۷)

او آرزو کرد که ای کاش قومش که به جنگ با خدا برخاسته‌اند و از فرامین الهی سرپیچی می‌کنند، می‌دانستند که خداوند به او چه پاداش‌ها و نعمت‌هایی داده است.


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *