دارالافتاء اهل سنت

آیا استثناء قلبی اعتبار ندارد/ راه حل شخصی که طلاق ثلاثه را معلق به کاری کرده است

چه می‌فرمایند علمای دین در مسئله ذیل‌:

شخصی بنام زید اقرار دارد که همسر وی با خواهر او به عیادت یکی‌ از بسـتگان خود رفته است در آنجا مادر بزرگ خانم زید با خو‌اهر او درگیر می‌شود و حرف‌های تند و بدی به وی می‏‎گوید، بعد از آنجا برگشته‌اند و خواهر زید به او می‌گوید: مادر بزرگ خانمت بامن درگیر شده است، آقای زید در حالت عـصبـانیت ٩ (‌نه‌) مرتبه به خانمش می‌گوید: اگر شما پیش مادر بزرگت رفتی ‌یا سلام ‌و علیک ‌‌نمودی ‌طلاق ‌هستید.

البته نامبرده می‌گوید: منظورم این بوده ‌که تا زمانی خواهرم با مادر بزرگ شما صلح نکند، ولی ‌این ‌کلمه را بر زبان جاری نکرده است‌.

آیا نیت نامبرده در صورتی ‌که به صراحت ذکر نکرده است اعتبار دارد یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

در این مسئله‌ که شوهر می‌گوید: «منظورم این بوده تا زمانیکه مادر بزرگ همسرش با خواهر شوهر صلح ننموده است‌، همسر وی حق رفتن یا سلام و علیک با مادر بزرگش را ندارد»‌. این یک نوع استثناء است و چون بر زبان چیزی جاری نکرده و قلباً ‌استثناء نموده اعتباری ندارد، بلکه استثناء در صورتی اعتبار دارد که متکلم خودش آن را بشنود، بنابراین‌ کلام شوهر به همان صورت مطلق باقی می‌ماند و هرگاه خانم ‌وی با مادر بزرگ خود سلام علیک و رفت و آمد کند طلاق ‌ثلاثه ‌واقع ‌می‌شود.

وفی التنویر وشرحه‌:

«وأَدْنى (الـمخافته إسماع نفسه) ومن بقربه، ‌ویجری ذلک الـمذکور (فی کل ما یتعلق بنطق، کتسَمیه على ذبیحه ووجوب سَجْده تلاوه وعتاق وطلاق واستثناء) وغیرها فلو طلق أو استثنى ولم یَسْمع نفسه لم یصحَّ فی الأصحِّ»‌. [الدر الـمختار مع الرد، فصل فی القراءه: ۱/۳۹۵].

و راه حل شرعی آن‌ که طلاقی واقع نشود به شرح ذیل می‌باشد:

شوهر خانمش را یک طلاق بدهد و بعد از اتمام عدت خانم به خانه مادر بزرگ خود رفت و آمد کند و با او سلام و علیک نماید در اینصورت یمین معلق منحل می‌شود و پس‌ از آن شوهر او را با تجدید عقد، نکاح ‌کند و در آینده ‌که صحبت نماید و رفت و آمد داشته باشد طلاق واقع نمی‌شود، زیرا قسم منحل شده و از بین رفته است‌.

وفـی الدر:

«وتنحل الیمین بعد وجود الشَّرط مُطْلقاً لکن إنْ وجد فی الـملک طلقت وعتق، وإلاَّ لا، فحیله من علق الثلاث بدخول الدَّار أن یطلقها واحده ثم بعد العدَّه تدخلها فتنحل الیمین فینکحها»‌. [الدر الـمختار مع الرد: ۲/۵۴۴].

اگر زن حامله باشد قبل از وضع حمل او را یک ‌طلاق ‌بدهد و بعد از وضع حمل همسرش به خانه مادر بزرگ خود برود و با وی سلام و علیک نماید در اینجا یمین منـحل می‌شود و شوهر بعد از آن با تجدید عقد دو مرتب او را نکاح‌ کند و پس از آن اگر رفت و آمد داشته باشد اشکالی ندارد و طلاق واقع نمی‌شود.

دارالافتاء دارالعلوم مسجد مکی زاهدان

در سال 1363هـ.ش (1404هـ.ق) دارالافتای دارالعلوم زاهدان زیر نظر مفتی خدانظر رحمه‌الله رسماً آغاز به‌كار كرد. مجموعه‌ای از این فتواها با پشتکار مولانا مفتی خدانظر رحمه‌الله، پس از ترتیب‌بندی به صورت ابواب فقهی، تحت عنوان «محمودالفتاوی (فتاوای دارالعلوم زاهدان)» تا کنون در 4 جلد چاپ و منتشر شده‌اند و ادامه آن در حال تدوین است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هشت − شش =

دکمه بازگشت به بالا
بستن