فرهنگ و جامعه

ابزار رسانه و رسالت ما

دین اسلام، آیین مورد پسند و برگزیده الله برای سعادت تمام انسان‌ها و جوامع بشری در جهان است؛ و مسلمانان، امتی هستند که خداوند متعال از طریق خاتم پیامبران، حضرت محمّد مصطفی صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، آنان را صاحب و حامل رسالتی عظیم کرده است؛ این رسالت عبارت است از این‌که امت مسلمان، خیرخواه همه انسان‌ها و جوامع بشری باشد و آنان را به‌سوی الله و رسولش، ایمان به آخرت، سعادت و خوشبختی حقیقی، زندگی پاک و ستوده و مکارم اخلاق فرابخواند و از کفر و شرک، گمراهی و زندگی ناشایسته و نکوهیده، و منکرات و رذایل اخلاقی برحذر بدارد. همچنین امت اسلامی وظیفه دارد برای ادای هرچه بهتر این رسالت عظیم و ابلاغ این دعوت نجات‌بخش، از همه راه‌ها و ابزارهای ممکن و مشروع استفاده کند. تاریخ امت اسلامی گواه است که دعوتگران مسلمان از صدر اسلام تا عصر حاضر، همواره در عرصه دعوت اسلامی فعال و کوشا بوده و از راه‌ها و ابزارهای لازم برای ادای رسالت‌شان استفاده کرده‌اند.

یکی از ابزارهایی که در یکی دو قرن اخیر، همچون پلی ارتباطی بین افراد جامعه و مردم جهان عمل کرده و روزبه‌روز بر تأثیرگذاری آن افزوده شده و پیشرفت و توسعه گسترده‌ای را به خود دیده است، ابزار «رسانه» است. جهان امروز به کمک رسانه‌های جمعی مشابه یک دهکده شده و ساکنان آن خیلی به هم نزدیک شده‌اند و منافع و مضارشان با یکدیگر گره خورده است. این عصر را عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات نیز می‌نامند؛ ازاین‌رو، هیچ فرد یا جامعه‌‌ای نمی‌تواند از اوضاع دیگران بی‌خبر و نسبت‌به آن بی‌تفاوت باشد و تحت تأثیر قرار نگیرد. نقش رسانه‌ها بر هیچ کس پوشیده نیست؛ رسانه‌ها در شکل‌گیری احساسات و انگیزه‌ها و حتی شکل دادن به اوضاع و شرایط تأثیرگذاراند؛ کمک می‌کنند آدمی به درک تازه و متفاوتی از وضع خود و جهان پیرامونش دست یابد؛ به توده‌ها خط می‌دهند و چشم‌اندازهای نو و زمینه‌های پیشرفت و شکوفایی را برای آنان ترسیم می‌کنند؛ عملکرد رهبران و دولتمردان حکومتی و اوضاع سیاسی و اجتماعی و … را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهند. به تعبیری، رسانه‌ها را می‌توان زبان گویا و بانگ رسای هر جامعه دانست، و جوامعی می‌توانند در شاهراه پیشرفت و موفقیت گام بردارند، خودشان را به دیگران اثبات کنند، رسالت و پیام‌شان را به گوش مردم دنیا برسانند و در جهان بشری ایفای نقش کنند که از پشتوانه رسانه‌ایی نیرومند و تأثیرگذار برخوردار باشند و به جای عقب‌ماندگی و دنباله‌روی در این عرصه، پیشتاز جوامع دیگر بوده و نقش هدایتگرانه‌ای را بازی کنند.

6785678 300x289 - ابزار رسانه و رسالت ماامروزه رسانه‌ها از جمله قدرتمندترین ابزارهای در اختیار بشر محسوب می‌شوند. یکی از کارشناسان می‌گوید: اگر قرن نوزدهم را قرن استعمار، و قرن بیستم را به یک معنا قرن نظامی‌گری بدانیم،‌ قرن ۲۱ را باید قرن رسانه نامید. امروزه هویت یک ملت با هویت رسانه‌ای آن گره خورده و تمامی مناسبات بین‌المللی تحت تأثیر رسانه‌ها قرار دارد.

اما مطالعه‌ای کوتاه و سرسری در دنیای رسانه‌ها، انسان را با واقعیتی تلخ و تأسف‌آور روبه‌رو می‌کند و آن این‌که رهبری و کنترل اکثر رسانه‌ها در دست کسانی است که کمترین اراده خیری برای جامعه بشری ندارند و هدفشان جز تحقیر انسانیت، چپاول سرمایه‌ها، استعمار و استثمار ملت‌های مظلوم و محروم، و ترویج ابتذال و منکرات، چیز دیگری نیست.

یکی از صاحب‌نظران عرصه رسانه می‌گوید: یهودی‌ها بر اغلب رسانه‌های جهان تسلط دارند. همچنین اغلب مراکز اینترنتی جهان در اختیار یهودیان است. قدرت یهودیان بر مراکز رادیویی و تلویزیونی و صنعت فیلم‌سازی جهان نیز بلامنازع است. سلطه یهودیان صهیونیست بر رسانه‌های خبری جهان از زمان تأسیس اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی فلسطین پا گرفت. این موج سلطه در اواخر قرن بیستم شدت گرفت و با پیشرفت تکنولوژی،  نفوذ آن به سرعت گسترش یافت. یهودیان صهیونیست به‌درستی می‌دانند که بدون تغییر در باورهای فرهنگی، ملی و معنوی دیگر جوامع، نمی‌توانند به اهداف بلندمدت خود دست یابند؛ پس در تکاپو هستند تا با تغییر باورها و ارزش‌های انسانی و در برخی موارد تخریب اعتقادات دینی ملت‌ها به این مهم دست یابند. این اقدام در لوای تولیدات مختلف تلویزیونی، رادیویی و اینترنتی صورت می‌گیرد.

در پروتکل‌های زعما و دانشوران یهود (برنامه عمل صهیونیسم جهانی) می‌خوانیم که بعد از طلا، رسانه دومین ابزار در دست گرفتن قدرت توسط یهود و صیهونیست‌هاست.

اکنون باید دید وضعیت ما مسلمانان در این خصوص چگونه است. واقعیتی که باید به آن اعتراف کرد، این است که متأسفانه کشورها و جوامع اسلامی در استفاده از ابزار رسانه، از خیلی از جوامع دیگر، فاصله معناداری دارند و به‌راستی که یکی از عوامل عقب‌ماندگی و نابسامانی کشورهای اسلامی همین موضوع است. متأسفانه افضل‌الأمم و صاحب رسالت جهانی به جای تأثیرگذاری در این عرصه، خود اثرپذیر شده است، و به جای هدایت و راهنمایی دیگران، خود نیازمند هدایت و راهنمایی گشته است.

گرچه در ۱۰ سال گذشته تحولاتی در درون رسانه‌های جهان اسلام صورت گرفته و خبرگزاری‌ها، شبکه‌های خبری، سایت‌های اینترنتی و نشریات نسبتاً تأثیرگذاری شکل گرفته است، با وجود این، تا رسیدن به نقطه مطلوب راه درازی در پیش است.

از طرفی کیفیت کار رسانه‌ای در کشورهای اسلامی ضعیف و فاقد جاذبه لازم است. در بخش اطلاع‌رسانی و پوشش خبری، اغلب شهروندان به منابع داخلی و رسمی اعتماد کافی ندارند، و اگر خبری از منابع رسمی پخش شود تا صحت آن توسط رسانه‌های غیردولتی و خارجی تأیید نگردد، باور مردم نمی‌شود. البته این تنها به حس دگراندیشی و بیگانه‌گرایی برنمی‌گردد، بلکه عملکرد رسانه‌های داخلی و رسمی طوری شده است که مردم اعتماد خویش را نسبت‌به آن‌ها از دست داده‌اند. چرا باید اخبار کشورهای اسلامی از زبان رسانه‌های غربی بیان شود و این رسانه‌ها آن‌گونه که خود می‌خواهند، خبر را مطرح و به عبارتی خبرسازی کنند.

به‌هرحال وقت آن است که در این خصوص به طور اساسی فکر و اندیشه شود و بدون تأخیر گام‌هایی برداشته شود و برنامه‌ریزی‌هایی صورت گیرد، و در فعالیت‌های رسانه‌ای و مطبوعاتی و تبلیغاتی تجدیدنظر شود.

برای موفقیت در این زمینه، همچنین لازم است نیات و انگیزه‌ها خداجویانه و خیرخواهانه و در راستای بیداری اسلامی و خدمت به جامعه انسانی باشد؛ زیرا تا نیت و انگیزه درست نباشد، نه اجر و پاداشی به کسی می‌رسد و نه موفقیت مطلوبی در کار به دست می‌آید. دنیاطلبی و انگیزه‌ها و اغراض مادی صرف، انسان را از توفیقات ربّانی و نصرت‌های الهی محروم می‌کند و سبب خسران و ناکامی در دنیا و آخرت می‌شود.

نکته دیگر این‌که کسانی که وارد این عرصه می‌شوند، باید در راستای اتحاد و همبستگی، احترام متقابل، و تقویت اخلاق و انصاف در جامعه تلاش کنند و از ترویج تفرقه و گروه‌گرایی، ایجاد نفرت و بدبینی، و بی‌اخلاقی و بی‌انصافی پرهیز کنند. اهل حق باید اذعان نمایند چنانچه متحد و همسو نشوند و به طور منظم و برنامه‌ریزی‌شده وارد فعالیت‌ نگردند، نمی‌توانند جلوی تهاجم فکری و فرهنگی و نظامی و رسانه‌ای اهل باطل و دشمنان امت اسلامی را بگیرند؛ زیرا فعالیت‌‌های پراکنده نه عقب‌ماندگی‌های گذشته را جبران خواهد کرد و نه دسترسی به اهداف بلند را ممکن خواهد ساخت.

همچنین باید تلاش کرد تا از اهداف و برنامه‌های بدخواهان و دشمنان و شیوه‌های فعالیت آنان در عرصه‌های مختلف، خصوصاً در عرصه رسانه، آگاه شد و دیگران و خصوصاً نسل جوان را آگاه کرد.

نکته مهم دیگر، تلاش و برنامه‌ریزی برای آموزش و تربیت نیروهای توانمند و مبتکر برای کار و فعالیت رسانه‌ای و ایجاد بستر و فضای مناسب برای رشد و شکوفایی آنان است. در کنار این باید با تشویق، توجه نخبگان و افراد فعال و تأثیرگذار را جهت ورود به عرصه رسانه و سرمایه‌گذاری در این زمینه جلب کرد. همچنین با برگزاری جلسات و نشست‌های اندیشه‌ورزی و مشاوره، به صورت منطقه‌ای، کشوری و بین‌المللی و با بررسی پیشنهادات و استقبال از انتقادات سازنده، رو به جلو حرکت کرد.

نکته پایانی این‌که، دعا و تضرع و کمک خواستن از الله، جهت موفقیت و قبولیت در هر کاری، ره‌توشه انسان مؤمن است؛ به‌راستی هموست که راه‌گم‌کرده را راهنمایی، اندک را بسیار، ناتوان را نیرومند و شکست‌خورده را فاتح و پیروزمند می‌گرداند و همانا کلید هر پیشرفت و موفقیت واقعی، فقط در دست اوست.

نویسنده: مفتی محمدقاسم قاسمی

منبع: ندای اسلام

نمایش بیشتر

محمدقاسم قاسمی

* استاد حدیث دارالعلوم زاهدان * رئیس دارالافتای دارالعلوم زاهدان * سردبیر فصلنامه ندای اسلام

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن