دسته‌بندی نشده

تهذیب ارواح و تزکیه ی آنها

﴿محبتِ قدیم﴾!

﴿ بخش سوم﴾:

بهترین چیزی که همّت های عالی و نفس های پسندیده‌ را به سوی آن می‌گذارند، تهذیب ارواح و تزکیه ی آنها است تا آنها را از آلودگیهای شرک، گناه و معصیت نجات داده وبا علوم، گفتار و رفتارهایی که موجب مبارکی روح و روان می‌شود به یاری آنها بشتابد.

این هم مسؤولیت سنگینی است که همواره گریبانگیر دعوتگران و مصلحین بوده است. اولین کسانی هم که این وظیفه سنگین را بر دوش گرفته، پیامبران خدا بوده‌اند و بدین ترتیب نفسهای خود را به وسیله دین الله تعالی به کامل‌ترین شیوه تزکیه داده‌اند.

انسان تا وقتی محبت حقیقی را احساس نمیکند که خویشتن را پاکیزه نسازد، ذکر حق نگوید، و جامه ی فخر را از تن برنکشد.

﴿قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّى * وَذَکَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى﴾ (اعلی / ۱۴-۱۵)

«قطعاً رستگار می‌گردد کسی که خویشتن را پاکیزه دارد * و نام پروردگار خود را ببرد و نماز بگزارد و فروتنی کند».

یکی از مواردی که تمام صاحبنظران مسلمان و دعوتگر بر آن اتفاق نظر دارند، آن است که اساس و ریشه رسالت تمام انبیاء یکی است و آن عبارت است از داشتن اخلاص و توحید در عبادت برای الله سبحانه و تعالی و کاشت بذر اخلاق نیکو و پسندیده در نفس.

با توجه به آیاتِ متعددی که در این باره نازل شده است، متوجه زیر ساختِ دعوت انبیاء (علیهم الصلاه والسلام) می‌شویم و می‌بینیم که در برنامه ی دعوت الهی آنان بعد از دعوت به توحید، تزکیه نفس، مدار نجات و هدایت انسان تلقی شده است.
به همین خاطر کلمه ی «تزکیه» و مشتقات آن ۵۲ بار در قرآن کریم، چه در سوره‌های مکی و چه در سوره‌های مدنی تکرار گردیده است.

همه ی آنها هم بیانگر دو نکته ی مهم است:

۱- پاکی از آلودگی

۲- و آماده‌شدن برای رشد و نموّ در مسیر تعالی وکمال چون بندگی،

دوبُعدی‌بودن انسان و قرارگرفتن در میان دو بی‌نهایت، ﴿کمال و سقوط﴾ نیازمندِ تربیت نفس و تزکیه ی درون است.

کلمه ی «تزکیه» که معنی تطهیر و پاکی است، مقدمه‌ای برای کمال و آمادگی در مسیر کمال است.

آیات متعددی در قرآن کریم بیانگر پاکی در مرحله ی اول و فراهم‌ نمودن زمینه ی رشد در مرحله ی ثانی می‌باشد.

حتی اخذ زکات، که یکی از ارکان اسلام می‌باشد، ضمن تسلیم و اطاعت و بندگی مرد مسلمان در مقابل خالق، به عبارتی:

قرارگرفتن انسان در آزمایشگاه تطهیر و تزکیه است.

چون یافتن صفای قلبی، تنها با سیراب‌شدن از دریای ایمانی و اتصال به پروردگار امکان‌پذیر نیست.

میدان این عمل قلب مؤمن است، قلبی که مرکز تجلّی هدایت الله تعالی و نقطه ی اتصال به پروردگار است.

قلبِ تزکیه‌ یافته، برای خود و جامعه منشأ خیر می‌باشد.

و قلبِ چرکین و تسخیر شده توسط ابلیس منشأ شرّ، نفاق و شقاق است.

حکمتِ احکام و عبادات‌ هم در راستای ساختنِ انسان است و این کار تنها در سایه ی «تزکیه» فراهم می‌گردد.

حال که تزکیه نفس کار مهم پیامبران باشد، پس می‌توان گفت:

تزکیه از چنان اهمیتی برخوردار است که هر مسلمان و به ویژه مربیان، دعوتگران و مسلمانان باید به آن عنایت خاصی داشته باشند؛

چرا که نفسهای تزکیه‌یافته، حال و گفتار و رفتار خود را اصلاح می‌کنند و هر چند بکوشیم نفس آلوده را اصلاح کنیم، کاری از پیش نمی‌بریم وتنها مؤفقیتی که نصیب می‌شود یک نوع اصلاح ظاهری جسمی است که تنها زردی و پژمردگی آن را از بین می‌برد بدون آنکه از درد و سرّ بلای آن فهمیده شود و اگر بیماری و مرضی که در اعماق جان بیمار نهفته است معالجه شود، همه آن ظواهر نیز محو و نابود می‌شوند.

مثال عینی و بارزی که این مدعا را به اثبات می‌رساند تغییر حالت انسانهای شرور و فاسد است.

به عبارت دیگر در اثر جاافتادن ایمان در روح و روان این گونه افراد، روح و دل آنها نیز تزکیه یافته و به انسانهای نیکوکار و صالحی تبدیل می‌شوند.

این است که بیشتر فعالیتهای اصلاحی در کشورهای اسلامی بی‌تأثیر است؛ زیرا مصلحین و اصلاح‌گران، روش و شیوه ی اصلاح را نمی‌دانند.

زمانی که نفس، با ایمان و نور قرآن تزکیه یافت وبا گفتار پسندیده و عمل صالح خود را پاک کرد، اصلاح یافته و درست می‌شود.

میخواهم به بعضی راهکارها و روش تزکیه ی نفس در این بخشِ مضمون اشاره ای کنم:

۱- حلاوت ایمانی و بهره‌ مندی از شیرینی ایمان.

۲- قطع‌ نمودن ریشه‌های فساد که قلب و عقل را نابود می‌سازد.

۳- تجدید ایمان، چون ایمان همانند لباس کهنگی ‌پذیر است.

۴- داشتن علم و معرفت نسبت به آیات و تفکر در آیات آفاق و انفس.

۵- شناخت و معرفت نعمتهای الهی و به کارگیری علم در میدان عمل.

۶- توبه و بازگشت از گناه و انجام عمل صالح.

۷- ذکر موت، قبر، حشر، جهنّم و بهشت برای نفسهایی که دست از سرکشی و طغیان برنمی‌دارند.

این هفت مورد بالا قلب انسان را محبت پذیر میسازد، و علایق انسان را از احساساتِ قلبی نامحرم قطع میکند،احساساتی که انسانها بنام عشق و عاشقی از آن سخن میرانند، بیخبر از اینکه محبتِ قدیم، اصیل، پابرجا و بازدِه، از خالق قدیم است، ولی نفس های درون، اولاد آدم را بسوی دیگری سوق داده، هی مشغولش میکند.

بندگانی که به تزکیه ی نفس خود می‌پردازند، از این طریق زمینه‌ای را فراهم می‌آورند تا نفس، پاک و مطهر و نورانی بماند.

همچنانکه کوتاهی و کم‌کاری در امر تزکیه ی نفس، افتادن در ورطه ی فساد، نفس را آلوده، فاسد و تباه می‌گرداند.

از جلوه‌های رحمتِ الله سبحانه و تعالی بر بندگانش این است که بوی گند و تعفن نفس ‌های آلوده، پلید و متعفن پخش نمی‌شود، وگرنه مردم توان معاشرت با یکدیگر را نداشتند و نمی‌توانستند با هم ارتباط داشته باشند.

قد أحسن الله بنا إن الخطایا لا تفوح

به راستی که الله تعالی به ما نیکی کرده است، که بوی گناهان برملا نمی‌شود.

هنگامی که انسان زندگی دنیا را پدرود گفت و وارد عالم برزخ گردید، ارواح پاک و تزکیه‌یافته بوی خوش خود را به اطراف می‌پراگنند و عطر خود را پخش می‌نمایند.حضرت رسول کریم صلى الله علیه وسلم به ما خبر داده است که (روح عبد مؤمن هنگام اخراج از بوی بدن خوشی از آن بلند می‌شود که همانند بهترین مشک و عطرها است.

هرگاه روح مذکور توسط ملائکه به جایگاه معنوی و مخصوص برده شود، در حین عبور دسته ‌هایی از ملائکه سؤال می‌کنند این روح پاک و مطهر کیست؟

گفته می‌شود: «روح فلانی پسر فلانی است. با بهترین اسم هایی که نزد صاحبش محبوب بوده، او را صدا می‌زنند» .

امّا از ارواح پلید و آلوده‌ای که صاحبانشان در دنیا آنها را پلید و آلوده به گناه و معصیت نموده‌اند، از آنها بوهای گند و متعفن بلند می‌شود و فرشتگانی را که برای قبض آنها حضور پیدا می‌کنند، از بدی بو و گندیدگی اذیت می‌کشند و هنگام عبور، برای رفتن به جایگاه خودش، ملائکه مسیر عبور را هم اذیت می‌نمایند.

تازه هنگامی که الله سبحانه و تعالی بندگانش را حشر می‌کند، آشکارشدن فساد و صلاح ارواح ظاهرتر و واضح‌تر می‌گردد.

هر نوع بویی که از ارواح بندگان بلند می‌شود، نشانه ی پاکی یا آلودگی ارواح است.

به طوری که صلاح و فساد، سایه ی خود را بر چهره ی صاحبش می‌افگند.

چهره ی صاحب نفس های باایمان و تزکیه‌یافته درخشان و نورانی است و چهره ی صاحب نفس های آلوده، سیاه و ظلمانی است.

پس ای برادر و خواهر مسلمان!

این بر توست تا گند و تعفنِ آلودگی نفس را که با ارتکاب گناهان کسب کرده ای، تزکیه کنی و محبتِ ابدی را با تزکیه ی جسم و روح خویش استغاثه کنی.

طفلی چی سریع گذشت و جوانی به جست و خیز دارد نسیم کهولت و پیری را به مشام تک تک مان میرساند.

از مردگان قبرستان بایستی پند گرفت! آیا شما توان خوابیدن در زیر توده های عظیم خاک را دارید؟

بخش بعدی محبتِ قدیم را از این صفحه از یاد نبرید عزیزان من!

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک + پنج =

دکمه بازگشت به بالا
بستن