جوانان و نوجوانانمسائل اجتماعی

جوانان و روحانیت

یکی از مهمترین تحولات قرن اخیر در جهان اسلام ظهور تیپ جوان یا همان « = آرمان خواه » به عنوان طبقه ی مشخص و پر اهمّیّت بوده است.
پیش از این نسل جوان از نظر جامعه شناسی ، عنوان یک طبقه اجتماعی را نداشت و تنها یک گروه سنی محسوب می گردید.
از این رو آنان از نظر جامعه اسلامی از آن چنان تشخصی بر خوردار نبودند که بتوانند یک طبقه را تشکیل دهند ،
اما در همین قرن اخیر ،نسل جوان ما برای نخستین بار به صورت طبقه درآمد و خود را به عنوان پدیده ی جدید معرفی کرد.
عوامل پیدایش جوانان به صورت یک طبقه خاص :
در زمانهای پیشین حتی تحصیل تنها به جوانان اختصاص نداشت ، بلکه پیران و میان سالان در کنار جوانان مشغول تحصیل بودند ،
چنانکه در حوزه های قدیمی ، هنوز هم سنت از «مهد تا لحد » دانش جستن وجود دارد ، که در آن سیستم فرد حتی پس از آنکه
به درجه استادی می رسید باز- دانشجو- طلبه محسوب می شد ، گروهی را درس داده از گروهی دیگر همزمان درس می گرفت ،
ولی متأسفانه با تغییر در سیستم آموزشی ، معضل آموزش جوانان خصوصاً آنان که بدلیل عدم استفاده از فرصتها نتوانسته اند
خود را با آموزشی جدید منطبق سازند ، در خور توجه ویژه اند و از این زاویه است که مشکل جوانان در حیطه آموزش رخ می نمایاند
زیرا آموزش جدید ، تحصیل را از نظر سنی به نسل جوان مختص کرده است. لذا عواملی از این قبیل موجب پیدایش
و ظهور نسل جوان به صورت یک طبقه ، در جامعه اسلامی گردیده است.

جوانان نیرو خستگی ناپذیر جامعه :
پس بنابر همین فرایند و عقیده نسل جوان یک نیرو بسیار عظیم شمرده شده است ، که اسلام آن را در خدمت « خیر وصلاح » و آبادانی
وپیشرفت جهان ، و بشر بکار می گیرد اما ؛ متأسفانه دیگران این نیرو را در جهت نابودی و بدبختی بشریت مورد بهره برداری
و در واقع سوء استفاده قرار می دهند.
در صد بسیار زیادی از جامعه های امروزی را نسلی جوان تشکیل می دهند . باید گفت ، که بیشتر آنان نسبت به مسؤلیتهای دینی
و اجتماعی خود بی توجه می باشند ، و در شب تاریک بی خیالی و لاابالگیری سرگردان بوده و سر در بی مسؤلیتی نهاده اند.
عموماً جوانان امروزی نا آگاهانه از اسلام دور می شوند ، این بخاطر برخورد نادرست با آنان و عدم اطلاع رسانی صحیح به آنان است.
در صورتی که جوانان کار مثبتی ببینند نه تنها نسبت به خودشان و جامعه خودشان بی تفاوت نیستند ،
بلکه در این مسیر در خدمت به همنوعان نا آگاه خود نیز تعصب لازم و واکنش کافی از خودشان بروز و نشان خواهند داد ،
و برای رفع مشکلات و نیازهای خویش و همنوع شان کمر همت و پایمردی را تا سر انجام تحقق می بندند.

جوانان ، مشکلات ، معضلات و نیازها :
برای حل مسائل جوانان ابتداءً مشکلات و معضلات و نیازهای جسمی ، روحی ، عاطفی و روانی آنان را باید شناخت
سپس برای حل آنها گام های بعدی را برداشت ، چرا که اگر انسان ، مشکلات و نیازها را بشناسد و صحت آن را تشخیص دهد ،
بر آوردن نیازها و حل کردن مشکل ها آسان می گردد.
زیرا ؛ خداوند برای رشد و تعالی بشر ، بستر امکانات را در اختیار او گذاشته است« خلق لکم ما فی الارض جمیعاً … » اوست آفرید
برای شما همه آنچه در زمین است (بقره/۲۹) ، البته زمانی این بستر فراهم می شود ، که به صورت بهینه از آن امکانات استفاده شود ،
چون انسان نیازمندیهایی دارد که باید با استفاده از امکاناتی که خداوند در اختیار او گذاشته است ، این نیازمندیها را رفع و از بین ببرد ،
و اگر چنانچه نسبت به یکی کم توجهی یا بی توجهی نماید ، این بی توجهی اثرات منفی بسیاری به دنبال دارد
و هر کدام از نیازها کم رنگ شود انسان در همان جهت ضعیف می گردد. و یکی از آن نیازها ، کلاسهای مذهب شناسی و معارف اسلامی است .
وجود این گونه کلاسها باعث شکوفا شدن استعدادهای نهفته جوانان گمنام ، ونیز شناخت دینی و مذهبی و آئین آسمانی
و نزدیکی به خداوند خواهد شد.
لذا با وجوداین تراژدی بایدزمینه ی حضور جوانان در چنین عرصه های اجتماعی و فرهنگی و اسلامی فراهم شود .
و حضور آنها در عرصه های جامعه اسلامی یکی از عوامل مهم دلبستگی جوانان به اصل دین و مذهب است.
و پرداختن به جوانان و دیدگاهها و اندیشه های آنان یک ضرورت است . اگر با توجه به مقتضیات سنی آنها توجه نشود
دچار یأس و نامیدی می شوند.
چرا که نسل جدید و جوان و نو پای ما در شرایطی شکل می گیرند که فقر و سختی گذشتگان را ندیده اند ،
در این شرائط جوانان پرسش هایی را مطرح می کنند که باید با روی باز و تبسم چهره حرف آنها را گوش ،
و پاسخ منطقی به خواسته های آنان داد . چونکه در جامعه ما دو نسل با دو دیدگاه و طرز فکر زندگی می کنند
اگر نسل قدیم جامعه با توجه به انتظارات و مطالبات گسترده ی نسل تازه دارد
رفتار نکند این دو گروه رو به روی هم قرار می گیرند و هر دو نسل دور خود را حصار می کنند و در آخر چیزی جز خسرت عایدشان نمی گردد.

دین مهمترین عامل انسجام جامعه و جوانان است
پس برای ایجاد ارزشهای نسل نو پا باید ریشه ها را پیدا کنیم و به نیازهای آنها توجه نمائیم و ببینیم جامعه ما از کجا دچار مشکل شده است .
اگر جوانان در فضاهای سالم بتوانند افکار و اندیشه های خود را مطرح کنند و ما یک فضای کاملاً دینی و مذهبی آزاد داشته باشیم
یک راه بسیار مهم برای حفظ ارزشها می باشد، زیرا اسلام دینی باز و انسان ساز است و نباید با سخت گیریها و برخوردهای بیجا
و سلیقه ای در جامعه ، جوانان را به اسلام و مذهب بد بین کرد ، وظیفه جامعه اسلامی تربیت نسل نو ، و فکر سازی آن است .
جایز نیست جوانانی که از انواع مشکلات رنج می برند مورد مؤاخذه و باز خواست قرار بگیرند.
آری ؛ دین و دینداری مهمترین عامل پیشرفت و انسجام و یکپارچگی جامعه اسلامی و مدنی در مقاطع مختلف است ، پس آن را از یاد نبریم.

وظیفه ی جامعه روحانیت در قبال جوانان :
علماء ، فقهاء و فضلای حوزه های علمیه وظیفه دارند ، که تکیه بر معارف اسلامی و بهره گیری از تجارب و اندوخته ها
در آرشیو ذهن و نوشته جات گذشتگان دفاع از دینداری در جهان امروز از خود به نمایش بگذارند و به اثبات برسانند.
زیرا مسئولیت جامعه ی روحانی در موقعیت کنونی جهان امروز برای دفاع از دینداری بسیار خطیر و طاقت فرسا است ،
و هیچ نظام مدنی و اجتماعی را سراغ نداریم جای روحانیت و حوزه های علمیه را بگیرد و درک زمان « = جدی گرفتن حضور جوانان»
و « تقویت دین » مهمترین مسائلی هستند که روحانیون باید آنها را رعایت کنند.
اگر روحانی نسل جوان را باور کند ، هم جوانان ما به اسلام مجهز خواهند شد و هم روحانیت ما از حمایت
و پشتبانی نسل آرمان خواه بر خوردارخواهند بود ، بر خلاف کسانی که فکر می کنند شادی با گناه همراه است ،
باید گفت اسلام دین کاملی است ، می توان شادی و تفریح داشت و گناه هم نکرد.
جوان ما اگر از برنامه های شاد دینی اشباع شود ، دیگر احساس کمبود نمی کند که دنبال کارهای خلاف برود ،
وقتی جوان احساس کند که روحانی دوست اوست حتماً تمایلش به روحانی بیشتر خواهد شد و خدمتش را می کند ،
لذا باید روحانیت پاسخگوی نیازهای جامعه و به خصوص جوانان باشند و این یک واقعیت مسلم و اجتناب نا پذیر است
که جدا شدن روحانیت از درک زمان منشأ سقوط و عقب افتادن از جهان امروز ، باصطلاح متمدن و پیشرفته ی جهان غرب صاحب تکنولوژی مدرن ،
که گیتی را بصورت دهکده دور خود جمع کرده و استفاده غیر معقولانه و غیر مجاز و عمل فیزیکی می کند ، باشد .
پس نباید روحانی ما و جوان ما چنین اجازه ای دهند و این ، زمانی متحقق می شود که فاصله های ایجاد شده را مسدود کنند
و تقرب ذهنی ، عواطفی و اعتقادی با هم داشته باشند در غیر اینصورت محال است.
چون اگر دوری و ایجاد فاصله بین جامعه روحانی و جوانان ایجاد شود ، جوانان بیشتر بسوی انحراف کشانده می شوند ،
روحانیون وظیفه دارند به جوانان راه راست و مستقیم را نشان دهند و آنان را از انحراف و کجروی باز دارند.

روان شناسان می گویند :
« وقتی می خواهید کسی را از انحرافی که دارد ، باز دارید به جای آن انحراف چیزی را جایگزین کنید » اگر به جوانی می گویید :
نوار ویدئویی ، حرام است به جای آن نوارهای سالم از نظر اسلامی ، اجتماعی ، فرهنگی و اعتقادی را به او معرفی کنید.
زیرا ؛ وقتی جوان درک نشود نیروی سالم خود را در اختیار کسی دیگر قرار می دهد که آن را دچار انحراف ذهنی و فکری می کند ،
و آن وقت جز خسرت و تأسف چیزی دیگر برای ما به ارمغان نمی آورد ، لذا قبل از آن زمان باید دریافت شود ، و باید این را هم به خوبی دانست
و فهمید همه ی انسانها ، به خصوص جوانان تشویق پذیر و تنبیه گریزند ، تکریم پذیر و تحقیر گریزند ، تأیید پذیرند و تهدید گریزند ،
نباید با آنها حاکمانه آمرانه ، تهدید گرانه بر خورد شود.
البته جوانان این را هم بدانند که با تکیه بر دین و روحانیت می توانند در همه عرصه ها نقش فعال و پویایی داشته باشند
در غیر این صورت دچار انحراف و در دام دشمن(شیطان) قسم خورده خواهند افتاد.

« پاپ ژان پل دوم » ، خطاب به جوانان می گوید :
« برده قدرت ، لذت ، پول و مقام نشوید ، تن به حقارت ندهید در مقابل جهان با شهامت و خاضع باشید و سعی کنید که تقدس موجود
در حقیقت و آزادی را پیدا کنید ، این تفکر به شما کمک خواهد کرد تا عشق واقعی را پیدا کنید و این شما را از بردگی قدرت ، لذت ،
پول ومقام آزاد خواهد کرد »
بنابر این وظیفه جامعه روحانیت است که به جوانان آگاهی دهند و تجارب را منتقل نمایند ، زیرا جوانان به عنوان مؤثر ترین عنصر
و سرمایه ی هر جامعه و کشوری محسوب می شوند و خوشبختانه جامعه ما با ترکیب سنی جوانان خود از این نظر فوق العاده غنی و دارا است ،
و اگر بتوانیم از این سرمایه خدا دادی به نحو احسن استفاده کنیم ، بی شک جامعه ما آینده درخشانی خواهد داشت و پشت سر خواهند گزراند.
بهره گیری از این عنصر بی بدل و عظیم فقط در صورتی امکان پذیر است که نیازهای شان را بشناسیم ، و به آنها جواب مثبت، و بها بدهیم
و از تمام توان خود برای رفع نیازهای آنان سرمایه گذاری کنیم ، و غرور و احترام آنان را محفوظ و درک نمائیم ، و بیش از همه مورد توجه و اعتنا قرار بگیرند.

سر انجام :
در این برهه و زمان مسئولیت جوانان سخت و طاقت فرساست ومملو از مشکلات و تنها در شرایطی
حق بر« باطل » و«اسلام » بر « جاهلیت » پیروز خواهد شد ، وهمای سعادت بر سر شان می نشیند که با
« جاهلیت های درونی و اجتماعی » به مبارزه بر خیزند و آنها را از کرسی حاکمیت به زیر کشند و فریب خود کامگی
و دلبستگی و دنبال رو دیگر اندیشان نشوند. ان شاء الله.

برکت الله مزارزایی
مدرس حوزه
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی نوشت ها :
۱- نفش و مسئولیت نسل جوان در تحولات فردی و اجتماعی (از فتحی یکن – ترجمه : عبدالعزیز سلیمی ) .
۲- فصلنامه طالب ، شماره ۱۷)
۳- مجله راه زندگی شماره های ۱۴ و ۱۸)
۴- روزنامه سلام .
۵- روزنامه سلام ( سخنرانی رئیس جمهور اسبق کشورمان جناب آقای سید محمد خاتمی )
۶- روزنامه کار و کارگر ( سخنرانی سید محمد خاتمی ) شماره۲۴۶۴ )
۷- هفته نامه ماهان ، شماره های ۸۷۵ و ۸۷۴ )

نمایش بیشتر

مصباح العلوم محمدان

صفحه رسمی مدرسه علوم دینی مصباح العلوم شهر محمدان- ایرانشهر کانال تلگرام:T.me/al_mesbah1

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + 10 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن