حج و دهه ذی الحجه

حج کنید پیش آنکه نتوانید حج کنید

نویسنده: عبد الملک القاسم
ترجمه: علی کوسلی

ای برادر! عمر تو ]مانند عمر هر انسانی[ دارای مهلت و وقت مقرری است که عبارت است از روزها و ماه های عمرت و اینک موسم حج فرا رسیده است و زائران خانه خدا تکبیرگویان با ورودشان به مکه فضای آنجا را پر کرده اند ، آنها از اقصی نقاط عالم، از مشرق و مغربِ زمین به آنجا آمده اند، در میانشان زائرانی هستند که از دخل و درآمد خود قطره قطره پس انداز کرده اند تا مقدار لازم برای این فریضه بزرگ را جمع کرده و راهی این سفر شده اند.

برادر عزیز! حال که همه اسباب حج برای تو فراهم شده و راه های آن هموار و آسان است دلیل تأخیر چیست؟ آیا سخن خداوند را نشنیده ای که می فرماید: “و لله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلاً ومن کفر فإنّ الله غنیٌ عن العالمین” و خدا را حقّى لازم بر عهده مردم است که [براى اداى مناسک حج] آهنگ آن خانه کنند ، [البته] کسانى که [از جهت سلامت جسمى و توانمندى مالى و باز بودن مسیر] بتوانند به سوى آن راه یابند ، و هر که ناسپاسى ورزد [و از رفتن به آنجا خوددارى کند ، به خود زیان زده] ؛ زیرا خدا از جهانیان بى‏نیاز است . و این قول خداوند که “اتموا الحج و العمره لله” حج وعمره را براى خدا به پایان برید و این سخن خداوند “وَأَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجَالًا وَعَلَىٰ کُلِّ ضَامِرٍ یَأْتِینَ مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ”و در میان مردم براى حج بانگ زن تا پیاده و سوار بر هر شتر باریک اندام [چابک و چالاک] که از هر راه دور مى‏آیند ، به سوى تو آیند .

برادر مسلمان! حج رکنی از ارکان پنجگانه اسلام است. رسول خداوند (ص) می فرماید: اسلام به پنج پایه بنا شده است؛ گواهی به لا اله الا الله و محمد الرسول الله و به پا داشتن نماز و اداء زکات و روزه رمضان و حج خانه خدا برای کسی که توانایی رفتن دارد. ]متفق علیه[.

پس بر مسلمانی که قادر به ادای حج می باشد واجب است که هر چه زودتر به ادای فریضه حج مبادرت ورزد تا اینکه گناه کار نگردد.

رسول الله (ص) می فرماید: در رفتن به حج عجله کنید چرا که هیچ یک از شما نمی داند که در آینده چه برای او پیش خواهد آمد ]مسند احمد[

عبدالرحمن بن سابط حدیث مرفوعی را از پیامبر (ص) روایت می کند: هر کس در حالی بمیرد که حج بر او فرض شده و آن را به جا نیاورده است و هیچ چیزی از قبیل مریضی سخت یا پادشاه ظالم و یا حاجتی دیگر مانع او نشده است پس برای او فرقی ندارد که یهودی بمیرد یا مسیحی.

حضرت عمربن خطاب (رض) می فرماید: من قصد کردم که افرادی را به شهرهای اطراف بفرستم تا کسانی که با وجود توانایی، حج نمی کنند مجبور به پرداخت جزیه کنند چرا که آنها مسلمان نیستند.] رواه البیهقی[

حضرت ابن عباس (رض) از پیامبر(ص) روایت می کند که: هر کس مالی دارد و در آن مال او حج فرض شده یا زکاتش واجب شده است ]و او آنها را به جا نیاورده است[ هنگام مرگش آرزو می کند که کاش برمی گشت ]و آن دو فریضه را انجام می داد[. در این هنگام شخصی گفت: ای ابن عباس! از خدا بترس! این برگشتن را فقط کافران آرزو می کنند]چطور مسلمان آرزوی برگشت می کند؟[. حضرت ابن عباس در جوابش آیات آخر سوره منافقون را تلاوت فرمودند که ترجمه آنان چنین است: اى مؤمنان ! مبادا اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل کنند ، و آنان که [به خاطر مال و فرزند از یاد خدا] غافل مى‏شوند ، زیانکارند . و از آنچه روزى شما کرده‏ایم انفاق کنید ، پیش از آنکه یکى از شما را مرگ در رسد و بگوید : چرا مرا تا مدتى نزدیک مهلت ندادى تا صدقه دهم و از شایستگان باشم ؟ ! ]رواه الترمذی وابن جریر[
پس ای برادر مسلمان! لازم است که هر چه سریعتر برای ادای این فریضه اقدام کنی ]ثبت نام نمایی[چرا که بحمد الله امروز همه چیزآسان شده است پس مبادا شیطان تو را از انجام این فریضه باز دارد. و مبادا به امروز و فردا کردن بیفتی و مبادا آرزوهایت تو را غافل سازد. از خودت بپرس تا کی می خواهی]اقدام برای ادای[ حج را تا سال آینده به تاخیر بایندازی؟ چه کسی می داند که تا سال آینده کجا خواهی بود؟ زیر خاک یا روی زمین؟ در حال گذشتگان و اجداد خودت فکر کن و تأمل نما که چگونه با پای پیاده ماه ها و شب های متوالی در سفر بودند تا به خانه خدا برسند اما شیطان بعضی از مردم را با بهانه های پوچ و عذرهای بدتر از گناه از انجام این فریضه مهم باز می دارد. پس هر سال حج را به سال دیگر می اندازند در حالی که عذرشان فقط گرمای شدید است یا شلوغی و ازدحام مردم…من از اینها می پرسم، آیا تا به حال سابقه داشته که در موسم حج شلوغی و ازدحام نباشد؟!! آیا عکس این تا به حال ثابت شده؟
ای برادر مسلمان! بدون شک فضیلت حج بسیار زیاد است و پاداش آن بسیار بزرگ. حج عبادت مالی و بدنی را با هم در خود جمع کرده است سختی ، خستگی از پاافتادگی و.. از جمله عبادات بدنی هستند  و خرج و مخارج آن از جمله عبادات مالی است.
رسول خدا فرمودند: هر کس خانه خدا را حج کند در حالی که در ایام حج گناه و فسقی را مرتکب نشود مانند روزی که از مادر متولد شده است (بی گناه) بر می گردد. [متفق علیه] از رسول الله (ص) سوال شد که کدام یک از اعمال بهتر(افضل) است فرموند: ایمان به خداوند و پیامبرش. گفته شد سپس چه چیزی؟ فرمودند: جهاد درراه خدا. گفته شد بعد از آن چه چیزی؟ فرمودند: حج، که انسان به وسیله آن غریق رحمت خداوند شده و آمرزیده می شود]بخاری[.
رسول خدا (ص) بر اندوختن توشه بوسیله عبادات و بر جمع کردن بین حج وعمره تشویق می کردند و می فرمودند: در موسم حج برای خود توشه و ذخیره آخرت جمع کنید چرا که حج وعمره فقر و گناهان را از بین می برند آنچنان که دم آهنگری ناخالصی آهن و طلا و نقره را از بین می برد و پاداش حج مقبول، بهشت خداوندی است. [رواه الترمذی] پیامبر اکرم (ص) در حدیثی احساسات ایمانی مسلمان را تحریک و آنها را به کارهای خیر تشویق کرده می فرمایند: از یک عمره تا عمره دیگر کفاره گناهانی است بین آن دو انجام گرفته است و پاداش حج مقبول بهشت است. [رواه مسلم] از احادیثی که گذشت معلوم می شود که این فریضه بزرگ الهی ثواب و پاداش بسیار زیادی را در خود جمع کرده است . ایام حج برای کسانی که از کشورهای دیگر]به مکه[ می آیند فقط ۷ روز است و برای اهل مکه و کسانی که اطراف مکه زندگی می کنند فقط چهار روز است. ای برادر مسلمان! آیا این خود یک نعمت بزرگ نیست]که در ظرف چند روز چنین ثواب بزرگی را کسب کنی؟ [بله سوگند به خدا این روزها نعمتی بس عظیم است پس در انجام این فریضه بی رغبت نباش و آن را بی ارزش مپندار! راه باز و آسان است جاده هموار و امنیت فراهم ! زندگی بیش از حد مرفه و پرناز و نعمت شده. بله! باید شکر همه اینها را به جای آوری هدف از خلقت تو عبادت خداوند است پس امروز و فردا مکن و ]و اقدام برای ادای فریضه حج را [ به تاخیر مینداز بشارت باد که تو جزو وفدالرحمان هستی؛ گروه و هیئتی که مهمان خدا هستند و هر چه از خداوند بخواهند اجابت می شود.
بشارت باد بر روزی که از لغزش ها دگذر می شود و گناهان آمرزیده می شود پیامبر (ص) می فرماید: خداوند در روز عرفه بیشتر از هر روزی بندگانش را از آتش جهنم آزاد می گرداند. [رواه مسلم] به خودت تبریک بگو و چشمانت را خنک کن و خودت را برای ملاقات با خدای سبحان آماده کن اوقاتت را غنیمت شمار و در آن چیزهایی صرف کن که نفع آن در آخرت به تو برمی گردد چرا که آنجا تو را بسیار خوشحال خواهد کرد.]قیامت[ آن روزی که اموال و فرزندان به انسان نفع نمی رسانند و نامه اعمال به هوا انداخته می شود و قلب ها به تپش در می آید و دلها منقلب و دگرگون می شوند؛ مردم را در آن روز مست و دیوانه می بینی در حالی که مست و دیوانه نیستند بلکه عذاب خداوند شدید است.
دوست گرامی! در دنیا به قدر کفاف بسنده کن و برای آخرتت همان مقدار که می خواهی در آنجا بمانی عمل کن کار امروز خود را به فردا مینداز چرا که مرگ پیش روی توست و مریضی در انتظارت و کارها تمام نشدنی، پس بر خدا توکل کن و از او کمک بخواه و لبیک گویان و تکبیرگویان عزم سفر کن.
ای برادر! اگر با درک کردن همه آنچه گذشت قصد حج کردی و اراده رضایت خداوند را داری پس تو را به چند چیز توصیه می کنم.
۱ ـ استخاره و مشورت؛ هر کس که استخاره کند ناکام نمی شود و هرکس که کاری را با مشوره انجام دهد پشیمان نمی شود پس در وقت رفتن و آماده شدن اسباب سفر، از خداوند استخاره کن .
۲ ـ  خالص کردن نیت؛ بر حاجی لازم است که حج خود را برای رضای خداوند و ذخیره آخرت انجام دهد تا اینکه اعمال و اقوال و نفقه هایش وسیله ای برای نزدیکی او با خدای سبحان باشد. رسول الله (ص) می فرماید: مدار اعمال وابسته به نیت انسان است و هر کس به همان چیزی می رسد که نیت کرده است. [متفق علیه] ۳ـ یادگیری احکام و مسائل حج و عمره؛ شرائط و ضوابط حج و واجبات و احکام آن را یاد بگیر تا اینکه با آگاهی کامل بر فلسفه حج،  خدا را عبادت کنی در این مورد می توانی به کتبی که در مورد حج نوشته شده و به کثرت یافت می شود مراجعه نمایی.
۴ ـ برطرف کردن نیاز و احتیاجات خانواده و توصیه کردن آنان به تقویا الهی ؛ کسی که نیت رفتن به حج را دارد قبل از رفتن باید نیاز کسانی که تحت پوشش او هستند از مال و خوراک و… برطرف کند ضمنا باید از امنیت آنان مطمئن شود.
۵ ـ توبه کردن به درگاه الهی از گناهان ؛ خداوند می فرماید: توبه کنید به سوی خداوند همه شمایان ای مومنین تا رستگار شوید. ترک گناه و پشیمانی از آن و عزم بر اینکه دیگر مرتکب آن گناه نشوی از شرائط توبه است.
۶ ـ اختیار کردن سرمایه حلال ؛ نفقه و خرج خود را از کسب حلال تهیه کن تا حج تو آغشته به گناه و معصیت نگردد چرا که هر کس حج کند و کسب او از مشتبهات و مال¬های مشکوک به حرام بوده باشد حج او قبول نمی شود.
در حدیثی آمده است که زمانی که شخصی با سرمایه حلال عازم حج می شود و پا بر مرکب نهاده  لبیک می گوید فرشته ای ندا می دهد: توشه تو حلال مرکب تو حلال حج تو هم بدون هیچ گناهی مقبول است اما اگر شخصی با سرمایه حرام عازم حج گردد و با مال خبیث بیرون شود وقتی لبیک می¬گوید فرشته ای ندا می دهد: توشه تو حرام، مرکب تو حرام، حج تو هم سراسر گناه است و درآن مقبولیتی نیست.
۷ـ با دوستان و همراهان صالح به حج رفتن ؛ بدون شک افراد صالح در سفر حج بهترین یار هستند چرا که اگر حکمی از از احکام حج را فراموش کردی یادآوری می کنند و اگر حکمی را هم بلد نباشی به تو یاد می دهند با تو محبت کرده و رعایت حالت را می کنند و همه کارها را صرفا جهت رضای خدا انجام می دهند.
۸ ـ آداب سفر را رعایت کردن، دعای سفر را بخوانی و بر تکبیرات احرام پایبندی نمایی.
۹ ـ آماده باش! هر سفری سختی ها و مشکلاتی دارد و سفر حج نیز از این قاعده مستثنی نیست اما تو ای برادر گرامی! یقین داشته باش که همه اینها اجر و پاداش دارد بعضی ها اگر از طولانی بودن راه و مشکلات گلایه دارند اما تو برای تفریح و خوشگذرانی به آنجا نمی روی از یاد نبر که بزرگترین نوع صبر و پراجرترین آن صبر کردن هنگام انجام طاعات است حال که همه این سختی ها و مشکلات رفع شده و با وجود این همه آسانی و سهولت، سفر حج دیگر جای هیچ سخنی باقی نمانده است فقط به یک چیز توجه کن و آن اینکه  اعمال خود را با اذیت دیگران و اعمال خلاف اخلاق ، باطل نکن بلکه خوش اخلاق باش و نرم خو.
۱۰ ـ چشم خود را از محرمات الهی بپوشان ؛ از محرمات خداوند بترس چرا که در اماکن مقدس و شعائر عظیم الهی هستی مواظب زبان و اعضای بدنت باش و مبادا حج تو برای تو گناه و بار سنگینی در روز قیامت باشد.
امید است که خداوند طاعات ما را قبول و قلم عفوبر گناهان ما بکشد و ما را از لبیک گویان درگاه خود قرار دهد.

منبع: انوار وب

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن