تفسیر و علوم قرآنمطالعات اسلامی

حقوق قرآن بر گردن مسلمان

نویسنده: مولانا محمد قاسم قاسمی

اگر به خود قرآن مراجعه کنیم، می‌بینیم قرآن از هر مسلمانی پنج خواسته دارد:

۱ـ ایمان و تعظیم

«آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَیْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ» [البقره: ۲۸۵]؛ رسول خدا به آن‌چه از سوی پروردگارش بر او فرستاده شده، ایمان آورده است و مؤمنان هم.

۲ـ تلاوت آیات

«الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَئِکَ یُؤْمِنُونَ بِهِ» [البقره: ۱۲۱]؛ کسانی که به آنان کتاب داده‌ایم، آن را چنان‌که سزاوار خواندنش است، می‌خوانند.

۳ـ فهم و تدبر

«کِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَکَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ» [ص: ۲۹]؛ کتابی است خجسته که آن را بر تو فرو فرستاده‌ایم تا انسان‌ها در آیه‌هایش تدبر کنند و تا خردمندان پند گیرند.

«أَفَلَا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا» [محمد: ۲۴]؛ آیا در قرآن اندیشه نمی‌کنند یا بر دل‌ها قفل آن‌ها افتاده است.

۴ـ عمل به قرآن و اجرای دستورات آن در زندگی

قرآن کتاب عمل است؛ کسانی که بر دستورهای قرآن عمل ننموده و آن را در زندگی پیاده نمی‌کنند، از دیده‌ی قرآن فاسق و گناه‌کار محسوب می‌شوند.

«وَمَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ» [المائده: ۴۷]؛ و هر که به آن‌چه خداوند نازل فرموده است ایمان نیاورد، اینان‌اند که نافرمان‌اند.

حضرت رسول اکرم صلى الله علیه وسلم فرمودند: «مَا آمَنَ بِالقُرآنِ مَن اسْتَتْمَلَ مَحَارِمَهُ»؛ کسی که حرام کرده‌های قرآن را حلال بداند، به آن ایمان نیاورده است.

۵ـ نشر فرهنگ قرآن و دعوت به سوی آن

«هٰذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِیُنْذَرُوا بِهِ» [إبراهیم: ۵۲]؛ این پیام رسانی‌ای است برای مردم و تا به آن هشدار یابند.

آن‌حضرت صلى الله علیه وسلم فرمودند: «بَلِّغُوا عَنِّی وَلَوْ آیَهً»؛ از طرف من برسانید ولو یک آیه باشد.

اگر مسلمانان در این پنج زمینه به قرآن توجه کنند و این پنج حق قرآن را ادا نمایند، قطعاً تحول و انقلاب شگفت‌انگیزی در زندگیشان پدید خواهد آمد. رمز موفقیت مسلمانان صدر اسلام در این بود که آنان در همه‌ی زمینه‌های فوق حق قرآن را ادا کردند و سربلند شدند، آنان همواره این حدیث پیامبر اسلام را مد نظر داشتند که می‌فرمود: «إِنَّ اللهَ یَرفَعُ بِهٰذا الکِتَابِ أَقْوَاماً وَیَضَعُ بِهِ آخَرِیْنَ»؛ الله تعالى به وسیله‌ی این کتاب قوم‌هایی را نعمت و سربلندی نصیب می‌فرماید و عده‌ای دیگر را پست و ذلیل می‌گرداند.

شاعر مشرق و رمز شناس اسلام به همین واقعیت در اشعار انقلاب آفرینش اشاره می‌کند:

گر تو می‌خواهی مسلمان زیستن /٭/ نیست ممکن جز به قرآن زیستن

فاش گویم آن‌چه در دل مضمر است /٭/ این کتابی نیست چیزی دیگر است

(کتاب: مقدمه‌ی اصول و مبادی فهم قرآن)

برچسب ها
نمایش بیشتر

محمدقاسم قاسمی

* استاد حدیث دارالعلوم زاهدان * رئیس دارالافتای دارالعلوم زاهدان * سردبیر فصلنامه ندای اسلام

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده − 1 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن