دسته‌بندی نشده

خوش رفتاری با خلق

﴿بخش بیست و پنجم﴾:
امیداوارم ۲۴ کلید تحت تأثیر آوردن دلها را از ۲۴ بخش گذشته فراموش نکرده باشید.
یکی از کلید های دیگری که دل ها را با آن میتوان تحت تأثیر آورد، خوش رفتاری با خلق است:
۲۵- ﴿ خوش رفتاری با خلق﴾:
این خصلت، یکی از تیر های زود رس به قلبِ فرد است، که او را شیفته و متأثر میسازد.
هسته و شیره ی خوش ‌رفتاری، داشتن رفتار در حد وسط است، که هم وقار و متانت از دست نرود و هم شادی آفرین و لذت بخش باشد.
برای رسیدن به این هدف باید در دو زمینه و دو سطح برنامه ریزی کرد:
اول در سطح منش و شخصیت، دوم در سطح رفتار.
در سطح منش و شخصیت، لازم است انسان خود را به صفاتی مزین کند که از فرد شخصیت متین و باوقار و در عین حال خوش مشرب و دوست داشتنی و محبوب بسازد.
تواضع، انسان دوستی، صداقت و یک رنگی، فداکاری، گذشت، مهربانی، جوانمردی، ایثار و سایر خُلق و خو های انسانی، خشت های اساسی تعمیرِ خوش رفتاری محسوب میشوند.
نمیدانم بعضی انسانهائی که خود را بزرگ می بینند، چرا رفتار خوش و مهربانی با دیگران ندارند، چنان میپندارند که دنیا را دارند. در حالیکه الله سبحانه و تعالی، مهربان و خوش رفتار است، و مهربانی را در بندگانش می پسندد، چنانچه در حدیث صحیحی میخوانیم:
إنَّ اللهَ رفیقٌ یُحِبُّ الرِّفْقَ فِی الأَمْرِ کُلِّه
خداوند مهربان و خوش رفتار است و مهربانی و خوش رفتاری در همه امور را دوست دارد.
عامل زیربنایی برای خوش‌ رفتاری، همان عوامل شخصیتی است که در بالا بیان شد، زیرا تنها چیزی که اثر عمیق بر روابط ما با دیگران می گذارد، همین عوامل است.
عوامل رفتاری بدون داشتن پشتوانه ی شخصیتی، فقط تأثیر موقتی دارند، البته این سخن بدان معنا نیست که این عوامل اهمیتی ندارد، بلکه بسیار هم مهم است.
در آموزه ‏هاى دینى راه‏ هاى خوش ‌رفتاری با مردم مطرح شده است، مانند، خوشرویى در دیدار، دلجویى در غیاب، گشاده ‏رویى در حضور، عفو و اغماض از خطاها و اشتباهات دیگران‏، ادب و نزاکت، اخلاص و وفادارى، پرهیز از تندى و خشونت، کدورت و کینه، تمسخر و تحقیر، خدعه و مکر، غرور و بی وفائی، پیوستن در برابر بریدن، کرامت در مقابل حقارت، بذل و بخشش به ازاى محرومیت و تلافى غیبت با یادکرد نیک.
خوش رفتاری بر بسیاری اخلاق‌ ها برتری داده شده است و الله سبحانه و تعالی به خوش رفتار و مهربان، خوشنامی در دنیا و پاداش بی‌کران در آخرت اعطا می‌کند که به غیر این صفت نمی‌دهد.
رسول کریم صلی الله علیه وسلم نیز در اینمورد فرمودند:
یَا عَائِشَهَ، إِنَّ اللَّهَ رَفِیقٌ یُحِبُّ الرِّفْقَ، وَیُعْطِی عَلَى الرِّفْقِ مَا لَا یُعْطِی عَلَى الْعُنْفِ، وَمَا لَا یُعْطِی عَلَى مَا سِوَاهُ

عائشه!

خداوند مهربان است و مهربانی را دوست دارد و به مهربان چیزهایی می‌دهد که به سنگدل و سختگیر نمی‌دهد و به غیر از مهربان نمی ‌دهد.
بلی عزیزان گرانقدر!
به انسانهای نرم دل و مهربان، الله تعالی نعماتی داده است که توفیق این نعمات بی پایان از سنگ دلان و انسانهای نامهربان گرفته شده است.
در جامعه ی ما، هرگاه کسی اشتباهی میکند، بنا بر هر دلیلی که باشد، دفعتاً همه بر علیه او مانند مور و ملخ بر می خیزند، و اورا چنان تحقیر و توبیخ میکنند که دیگر به او عزت و آبروئی نمی ماند، این طرز برخورد، از جهالت، نادانی و دور از آداب اسلامی است. به داستان معاویه بن حکم خیره شوید، و طرز برخورد رسول کریم صلی الله علیه وسلم را متوجه شوید:
معاویه بن حکم سلمی می‌گوید:
پشت سر رسول الله صلی الله علیه وسلم نماز می‌خواندم، مردی عطسه کرد گفتم:  ﴿یرحمک الله﴾
همه با چشم ‌های شان به من نگاه کردند!
گفتم مادرتان بر شما‌ ها گریه و زاری کند! چه شده است که این طوری به من نگاه می‌کنید؟
آنها شروع کردند بر سَرِ ران خود زدن و می‌خواستند مرا ساکت کنند، من ساکت شدم.
وقتی رسول الله صلی الله علیه وسلم  نمازش را تمام کرد﴿مادر و پدرم به قربانش﴾، هیچ معلمی را ندیدم نه قبل از او و نه بعد از او که از او بهتر باشد،
قسم به خدا، نه اذیتم کرد و نه مرا زد و نه چیز بدی گفت و فرمود:
﴿‌ای معاویه این نماز است درست نیست چیزی از کلام انسان وارد آن بشود، و تنها تسبیح و تکبیر و قرائت قرآن است﴾
گفتم به خدا سوگند، من مردی هستم که تازه از جاهلیت رهایی پیدا کرده‌ام و اسلام آورده‌ام و در بین ما کسانی هستند که پیش کاهنان می‌روند،
رسول الله صلی الله علیه وسلم گفت: ﴿نروید﴾
گفتم: و کسانی هم در بین ماست که دیگران را شوم و بد یمن می‌نامند و رسول الله صلی الله علیه وسلم گفت:
﴿این ‌ها چیزهایی است که در سینه‌ ها درست می‌شود به آن مشغول نشوید.﴾
از این نمونه ‌های خوش رفتاری بهترین عالم، صلی الله علیه وسلم، خیلی زیاد است مانند، حدیث اعرابی که در مسجد ادرار کرد، و نیز برخورد و رفتار بی مانند رسول کریم صلی الله علیه وسلم با جوانی که اجازه ی زنا می‌خواست و گفت:
﴿حاضر هستید با نزدیکان خود این عمل انجام بشود﴾ واو را قانع کرد.
خوش رفتاری، یکی از مکمله های ایمان است، که با نبود این خاصیت در فرد، ایمانش مکمل نمیشود.
برخورد خشن و نادرست، رفتار غرور آمیز و مغرضانه، و برخوردی که از آن بوی تکبر و خود بزرگ بینی می آید، نشاندهنده ی ضعف ایمان در آن شخص است، ولو عالم و دانا، قاری قرآن و مولانا هم باشد.
چنین اشخاصی هستند که با نوک پنجه های شان قول میدهند، و از باب غرور و تکبر، نمیخواهند با کسی سلام کنند.
رسول کریم صلی الله علیه وسلم فرمودند:
﴿أَکْمَلُ الْمُؤْمِنِینَ إِیمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا﴾
﴿کامل‌ترین مؤمنان از جهت ایمان کسانی هستند که بهترین اخلاق را اشته باشند.﴾
ملاک همه اخلاق های نیکو و وسائل نیکو، رفتار نیکو و پسندیده است، رفتاری که حتی باعث میشود، الله سبحانه و تعالی با بنده اش محبت بورزد و این محبت را به تمام اهل آسمان خبر میدهند.
و چی زیبا محبتی است این، محبتی که از برکتش، دل های اهل زمین نیز تحت تأثیر آن آمده، فرد، میان مردم، محبوب میشود.
ابو هریره رضی الله عنه، حدیثی را روایت می‌کند که رسول کریم صلی الله علیه وسلم می ‌فرماید:
إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِیلَ: إِنِّی قَدْ أَحْبَبْتُ فُلاَنًا فَأَحِبَّهُ، قَالَ: فَیُنَادِی فِی السَّمَاءِ، ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ الْمَحَبَّهُ فِی أَهْلِ الأَرْضِ وَإِذَا أَبْغَضَ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِیلَ: إِنِّی قَدْ أَبْغَضْتُ فُلاَنًا، فَیُنَادِی فِی السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ البَغْضَاءُ فِی الأَرْضِ
وقتی خداوند کسی را دوست بدارد جبرییل را صدا می‌کند (و می‌فرماید) خداوند فلان را دوست دارد تو نیز او را دوست بدار!
پس جبرییل نیز او را دوست می‌دارد و جبرییل به اهل آسمان ندا می‌دهد که خداوند فلان را محبوب خود می‌داند و شما‌ها نیز او را محبوب خود بدانید،
اهل آسمان نیز آنرا محبوب خود می‌دانند، سپس مقبولیت او در زمین رقم می‌خورد و مقبول اهل زمین می‌شود.
ابن حجر می‌فرماید از قبول این است که دل‌ها اورا با محبت قبول کنند و به سمت او تمایل پیدا کنند و از او راضی شوند.
و در اخیر، این موضوع را نیز بایستی اضافه کنم که:
رفتار زشت و خشن، رفتار بد و ظالمانه، با دیگر اعمال زشت یک انسان رابطه ی مستقیم دارد، و این چنین اشخاص را الله تعالی نمی پسندد، و او را مورد خشم الهی اش قرار میدهد.
امام مسلم این حدیث را با عبارات بیشتری روایت می‌کند:
﴿هر‌گاه خداوند عبدی را مورد خشم خود قرار بدهد، جبرییل را صدا می‌کند و می‌فرماید من فلان را مورد خشم خود قرار داده‌ام تو نیز او را مورد خشم خود قرار ده!
و جبرییل نیز او را مورد خشم خود قرار می‌دهد،

سپس جبرییل اهل آسمان را ندا می‌کند:

خداوند فلان را مورد خشم خود قرار داده شما‌ها هم او را مورد خشم خود قرار بدهید واهل آسمان اور امورد خشم خود قرار می‌دهند تا در سرزمین مورد خشم قرار می‌گیرد.﴾
در خاتمه ی این بخش، از بارگاه رب منان استدعا میکنیم تا رفتار نیکو و اخلاق حمیده برای مان اعطأ فرماید، و ما را از خشم الهی، خشم جبرییل امین، خشم اهل آسمان، و خشم اهل زمین بدور دارد.
خُلقِ خوش، شـیر را شکار کند
عقل از این بیشتر چی کار کند
عزیزان گرانقدر:
لطفاً این مضامین خیلی مهم و حیاتی را با تمام خانواده، اقارب، دوستان، و همکاران تان شریک سازید، و در رشد فکری، عقیدتی، ایمانی و وجدانی همنوع تان اقلاً یک امر خیری را، مایه ی حصولِ صدقات جاریه ی تان سازید.
جزاکم الله خیراً!
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن