اخلاق و تربیتفرهنگ و جامعهمطالعات اسلامی

دعا و نیایش؛ سلاح مؤمن

انسان موجودی چند بعدی می باشد كه در هر یك ازابعاد خلقت آن رازهایی نهفته است. بعد از این كه  خداوند متعال انسان را خلق نمود، در وجودش دو نوع فطرت آفرید: یكی فطرت و طبیعت حیوانی، و دوم فطرت ملكوتی؛ كه اولی انسان را به شرارت و پستی و ذلت می كشاند ولی دومی یعنی؛ فطرت ملكوتی انسان را هر لحظه به عالم بالا و صفات علوی و عزت و سربلندی می رساند.

به طور كلی انسان دو نیاز دارد:

اول: نیازهای جسمی و مادی،

دوم  نیازهای روحی و معنوی.

اگر ما نظری كوتاه بر زندگی روزمره خود داشته باشیم، به این حقیقت به صورت زنده پی خواهیم برد كه واقعاً نیاز روح انسان به غذای معنوی خیلی بیش‌تر از نیاز بدن به غذاهای جسمی می باشد. لذا تمام انسان‌ها در تلاش‌اند تا با استفاده از روش و طریقه‌ای بتوانند این خلا مهم را در فكر و روح خود به صورت صحیح تغذیه نمایند. آن‌چه در این مجال كوتاه می خواهیم بیان كنیم، یكی از همین غذاهای روحی می باشد؛ وآن غذای مهم، دعا و نیایش است.

دعا یكی ازشعبه های مهم ایمان است و در حقیقت مغز عبادت و اصل آن است و در نهایت، خضوع، اعلان عجز، ضعف و نیاز كامل به طرف ذات قوی و متین و غنی و كریم است. دعا راهی آسان برای نایل آمدن به رضوان الٰهی و جنت خداوند و نجات از آتش جهنم می باشد. دعا از نافع ترین داروهاست كه بلا را دفع، یا معالجه یا از نزولش جلوگیری می‌کند، و یا اگر نازل شد، آن را تخفیف می دهد. قلب و روح از طریق دعا، با خدا پیوند نزدیكی پیدا می‌كند و همانند قطره‌ای كه به اقیانوس بی پایان بپیوندد، با اتصال معنوی مبدأ بزرگ قدرت می‌یابد؛ و دعا خود نشان دهنده‌ی عدم استقلال قدرت و توانایی ما در برابر قدرت پروردگار است. به عبارت دیگر مفهوم آن توجه به این حقیقت است كه اسباب و عوامل طبیعی هر چه دارند از ناحیه او دارند و به فرمان او هستند. اگر به دنبال دارو می رویم و از آن شفا می طلبیم به خاطران است كه او اثر شفابخشی را به آن دارو بخشیده است. بعضی این گونه فكر می‌كنند كه دعا یعنی ترك اسباب و تنها اعتماد برخدا؛ این قول صحیح نمی‌باشد؛ زیرا حقیقت امر این است كه اسباب را استفاده نموده و همراه آن دعا نماید.

دعا یك نوع خودآگاهی و بیداری دل و اندیشه و پیوند باطنی با مبدأ همه نیكی‌ها و خوبی‌هاست؛ به این سبب پیامبر اكرم صلىٰ الله علیه وسلم فرمودند: «خدا دعای غافل دلان را مستجاب نمی كند.»

دعا یعنی چه؟

دعا چراغ امید را در انسان روشن می سازد؛ كسی كه دعا و نیایش را فراموش كند، با عكس العمل‌های نامطلوبِ روانی و اجتماعی مواجه خواهد شد.

معنای لفظی دعا “خواندن” است و بیش‌تر در خواندن برای رفع حاجت وضرورت به كار می‌رود و گاهی به مطلق ذكرالله هم گفته می شود؛ به معنی؛ “او را صدا زد، او را خواند.”

فلسفه‌ی دعا

حكمت دعا در اسلام این است كه انسان به وسیله‌ی دعا به ربوبیت و قدرت الله اقرار نماید و همه چیز را از او جانب بداند.

دعا از دیدگاه قرآن

خداوند متعال می فرماید: «وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ» [البقرة/186]؛ وقتی بندگان من ازتو درباره من سوال كردند، پس به آن ها بگو كه من نزدیك هستم و دعای دعا كننده را اجابت می كنم، وقتی من را بخوانید پس باید مرا اجابت كنید و به من ایمان بیاورید.

از این آیه سه چیز مستفاد می گردد:

1- دعا خواسته‌ی خدا و عمل محبوب اوست،

2- وعده اجابت داده شده،

3- دعا یك نوع عبادت است.

ابن عباس رضی الله عنه می‌فرماید: دعا در این‌جا به معنی توحید و عبادت پروردگار است.

شیخ الاسلام ابن تیمه می‌فرماید: دراین آیه دو شرط برای قبولی دعا وجود دارد:

1- كامل كردن اطاعت؛ در «فَلْیَسْتَجِیْبُوا لِی»،

2- صحت اعتقاد؛ یعنی این كه دعا كننده موحد باشد؛ و این مطلب در «وَلْیُؤْمِنُوا بِی» بیان شده است.

مطابق این آیه كسی كه می خواهد خدا دعایش را قبول كند، پس باید او هم با امتثال اوامر و اجتناب نواهی، خدا را اجابت نماید. در آیه دیگری از قرآن خداوند می فرمایند: «وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَكُمْ» [غافر/60]؛ مرا بخوانید تا شما را اجابت كنم. الله سبحانه وتعالی از آن جایی كه صاحب كرم فیاض و جود پی درپی بر بندگانش می باشد، سؤال كردن بنده از خود را برای رفع حوایج و بر آورده كردن آرزوهایش عبادتی برای او قرار داده و از بنده برای انجام دادن آن طلب كرده و مذمت كرده بر تارك آن با بلیغ ترین انواع مذمت و نكوهش تاجایی كه او را متكبرخوانده و به اشد تهدیدات او را تهدید نموده است.

و در جائی دیگر خداوند می فرمایند: «ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْیَةً» [الأعراف/55]؛ پرورگار خود را با تضرع و زاری بسیار آهسته بخوانید.

همان گونه كه الله دوست می دارند كه بر بندگان خود نعمتها را سرازیر كنند، هم‌چنین دوست دارند كه بندگان به نیاز و ذلت پستی اضطرار خود را به بارگاه الله جل جلاله اعتراف كنند؛ چنان‌كه الله تعالی می فرمایند: «وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَىٰ أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ یَتَضَرَّعُونَ» [الأنعام/42]؛ هدف از آزمایش‌ها و مصیبت‌ها این است كه بنده به بارگاه خدا رجوع نموده و ابراز نیاز نماید و از خدا طلب نماید و خداوند دعاكنندگان را دوست دارد. و در آیه دیگری می‌فرمایند: «أَمَّن یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ» [النمل/62]؛ خداوند شما را در مشكلات فریادرسی می كند و مصیبت‌ها رادور می كند و اجابت دعا می نماید.

دعا از دیدگاه پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم

 پیامبر اكرم صلىٰ الله علیه وسلم می فرمایند: «إِنَّ اللَّهَ حَیِیٌّ كَرِیمٌ یَسْتَحْیِی إِذَا رَفَعَ الرَّجُلُ إِلَیْهِ یَدَیْهِ أَنْ یَرُدَّهُمَا صِفْرًا خَائِبَتَیْنِ» رواه الترمذی (3556)؛ همانا الله تعالىٰ ذاتی زنده و بسیار كریم است، شرم می كند از این كه بنده به بارگاه او دست بلند كند و خداوند دستان او را خالی برگرداند.

قال رسول الله صلىٰ الله علیه و سلم: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ یَدْعُو بِدَعْوَةٍ لَیْسَ فِیهَا إِثْمٌ، وَلَا قَطِیعَةُ رَحِمٍ، إِلَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ بِهَا إِحْدَى ثَلَاثٍ: إِمَّا أَنْ تُعَجَّلَ لَهُ دَعْوَتُهُ، وَإِمَّا أَنْ یَدَّخِرَهَا لَهُ فِی الْآخِرَةِ، وَإِمَّا أَنْ یَصْرِفَ عَنْهُ مِنَ السُّوءِ مِثْلَهَا» مسند أحمد (11133)؛ هرگاه مسلمانی دعا می كند به شرط آن كه در آن دعا گناهی نباشد، یا قطع صله رحم نباشد، خداوند یكی از این سه چیز را به او عنایت می كند:

1- یا خواسته‌ی او به زودی بر آورده می شود،

2- یا این كه ذخیره‌ی آخرت او قرار می گیرد،

3- یا این كه در عوض این دعا بلا و مصیبتی از او دور می شود.

عن النعمان بن بشیر رضی الله عنه، قال: قال رسول الله صلیٰ الله علیه و سلم: «الدُّعَاءُ هُوَ العِبَادَةُ» رواه الترمذی (2969)؛ در این حدیث پیامبر صلیٰ الله علیه و سلم دعا را عبادت قرار دادند؛ عبادت در حقیقت یعنی اظهارتذلل و خواری. فروتنی و دعا هم یعنی اظهار فقر نیاز و تذلل از بنده نیازمند، فقیر و ضعیفی كه برای نفس خود نفع و ضرری را مالك نمی باشد و این اظهار عجز را به بارگاه الله قادر كه بر جلب همه منفعت ها و دفع همه مضرات قدرت كامل دارد.

رسول الله صلیٰ الله علیه و سلم می‌فرماید: «یَمِینُ الرَّحْمَنِ مَلأَى سَحَّاءُ لَا یُغِیضُهَا اللَّیْلُ وَالنَّهَارُ» قَالَ: «أَرَأَیْتُمْ مَا أَنْفَقَ مُنْذُ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ؟ فَإِنَّهُ لَمْ یَغِضْ مَا فِی یَمِینِهِ» رواه الترمذی (3045).

در حدیثی دیگر آن حضرت صلیٰ الله علیه و سلم می فرمایند: «هیچ چیز نزد خدا از دعا پسندیده تر نیست.»

و در جایی دیگر می فرمایند: «دعا سلاح مومن و ستون دین و روشنی آسمان ها و زمین است.» مستدرك حاكم.

و در جایی دیگر ارشاد می فرمایند: «كسی كه برای او دروازۀ دعا كردن باز شد، درهای اجابت هم بازمی شود.» ترمذی.

و باز می فرمایند: «إِنَّهُ مَنْ لَمْ یَسْأَلِ اللهَ یَغْضَبْ عَلَیْهِ.» رواه البخاری فی الادب المفرد (658)؛ كسی كه از خدا سؤال نكند، بر او خشم می‌گیرد.

آداب دعا 

٭ اول؛ دعا را محكم بگیرید و یقین به اجابت آن داشته باشید. پیامبراكرم صلیٰ الله علیه وسلم فرمودند: «لاَ یَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِی إِنْ شِئْتَ، اللَّهُمَّ ارْحَمْنِی إِنْ شِئْتَ، لِیَعْزِمِ المَسْأَلَةَ، فَإِنَّهُ لاَ مُكْرِهَ لَهُ» بخاری (6339)؛ هیچ یك از شما نگوید: خدایا اگر خواستی مرا ببخش، خدایا اگر خواستی بر من رحم كن، با قاطعیت بخواهد زیرا كسی نمی‌تواند خدا را مجبور كند.

٭ دوم؛ الحاح و زاری كرده و سه مرتبه تكرار كند. قال ابن عباس رضی الله عنه: «كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّىٰ اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَعَا، دَعَا ثَلَاثاً وَإِذَا سَأَلَ، سَأَلَ ثَلاثاً.» رواه ابوداود؛ پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم وقتی كه دعا می‌كرد، آن را سه بار تكرار می‌كرد و وقتی كه سؤال می‌كرد، سه بار تكرار می‌فرمود.

٭ سوم؛ عجله نكند و نگوید: دعا كردم و اجابت نشد؛ عن ابی هریرة أن رسول الله صلیٰ الله علیه وسلم قال: «یُسْتَجَابُ لِأَحَدِكُمْ مَا لَمْ یَعْجَلْ، یَقُولُ: دَعَوْتُ فَلَمْ یُسْتَجَبْ لِی» بخاری (6340)؛ دعای هر یك از شما قبول می‌شود تا آنكه شتاب نكند كه بگوید: دعا كردم و مستجاب نشد.

٭ چهارم؛ این كه وقت خوبی برای دعا كردن انتخاب كند؛ مثلاً روزعرفه درسال، ماه رمضان ازماه‌ها، و روز جمعه از روزها، در هفته وقت سحر را از ساعات؛ لقوله صلىٰ الله علیه وسلم: «یَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَیْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْیَا حِینَ یَبْقَى ثُلُثُ اللَّیْلِ الآخِرُ یَقُولُ: مَنْ یَدْعُونِی، فَأَسْتَجِیبَ لَهُ مَنْ یَسْأَلُنِی فَأُعْطِیَهُ، مَنْ یَسْتَغْفِرُنِی فَأَغْفِرَ لَهُ» بخاری (1145)؛ پروردگار ما تبارك و تعالى هر شب به آسمان دنیا نزول می‌كند و آن‌گاه كه ثلث آخر شب باقی می‌ماند، می‌فرماید: كیست كه مرا دعا كند تا دعای او را مستجاب كنم؟ كیست كه از من بخواهد تا خواسته‌اش را برآورده سازم؟ كیست كه از من آمرزش بخواهد تا او را بیامرزم؟

٭ پنجم؛ این كه غنیمت بداند احوال بسیار شریف را؛ مثل وقتی كه لشكر در مقابل دشمن صف بسته اند درراه خدا، وقت باریدن باران؛ «وَهُوَ الَّذِی یُنَزِّلُ الغَیْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَیَنْشُرُ رَحْمَتَهُ» (شوری/28)؛ او ذاتی است كه باران را فرو می‌فرستد بعد از این‌كه نا امید شود و رحمتش را منتشر می‌نماید.

هم چنین حالت سجده، لقوله علیه السلام: «أَقْرَبُ مَا یَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ، وَهُوَ سَاجِدٌ، فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ» رواه مسلم (482)؛ نزدیك‌ترین حالت بنده با پروردگارش در حالی است كه او در سجده است؛ پس در این وقت بسیار دعا كنید.

٭ ششم؛ پایین كردن صدا در حد متوسط بین جهر و مخافت، و هم چنین به صورت شكستگی و خواری در مقابل بارگاه الٰهی و هم چنین اظهار فقر در قبال الله جل جلاله؛ زیرا خداوند عین غنا است؛ زیرا خداوند حضرت زكریا را این طور تعریف نمودند: «إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُ نِدَاءً خَفِیَّا» (مریم/ 3)؛ و فرمود: «اُدْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَخُفْیَة» (الاعراف/ 55).

٭ هفتم؛ اینكه دعا را با ستایش وتعریف خداوند جل جلاله افتتاح نماید ؛ و با تكرار نمودن اسماء و صفات باری تعالی و سپس درود بفرستد بر سرور كاینات و خلاصه موجودات، حضرت محمد مصطفىٰ صلىٰ الله علیه وسلم؛ وبا تعریف خدا و درود بر پیامبر خدا اختتام نماید ؛ چرا كه پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم می‌فرماید: «إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلْیَبْدَأْ بِتَحْمِیدِ اللَّهِ وَالثَّنَاءِ عَلَیْهِ، ثُمَّ لْیُصَلِّ عَلَى النَّبِیِّ صَلَّىٰ اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ لْیَدْعُ بَعْدُ بِمَا شَاءَ» رواه الترمذی وقال حدیث حسن صحیح (3477)؛ هنگامی كه یكی از شما دعا كرد، ابتدا حمد و ثنای الله را به جا آورد، سپس بر پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم درود فرستد، سپس به آن‌چه خواست، دعا نماید.

٭ هشتم؛ از همه مهم تر این كه طعام حرام نخورد، از حرام تغذیه نكند؛ پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللَّهَ طَیِّبٌ وَلَا یَقْبَلُ إِلَّا طَیِّبًا وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ المُؤْمِنِینَ بِمَا أَمَرَ بِهِ المُرْسَلِینَ»، فَقَالَ: «یَا أَیُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّیِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّی بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِیمٌ» [المؤمنون: 51]، وَقَالَ: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ» [البقرة: 172]. ترمذی (2989)؛ ای مردم! خداوند پاكیزه است و جز پاكیزگی را نمی‌پذیرد و خداوند مؤمنان را به آن‌چه پیامبران را امر كرده بود، دستور داده است؛ پس می‌فرماید: «ای پیامبران! بخورید از پاكیزه‌ها و كار شایسته انجام دهید؛ همانا من به آن‌چه می‌كنید، دانایم.» و می‌فرماید: «ای مؤمنان! بخورید از پاكیزه‌هایی كه به شما روزی داده‌ایم.»

٭ نهم؛ رو به قبله باشد و دست‌ها را بلند كند.

٭ دهم؛ شوق و رغبتش را به سوی خداوند زیاد كند. رسول خدا صلى الله علیه وسلم فرمودند: «وَلْیُعَظِّمِ الرَّغْبَةَ، فَإِنَّ اللهَ لَا یَتَعَاظَمُهُ شَیْءٌ أَعْطَاهُ» رواه مسلم (2679).

تاثیر دعا و نیایش از دیدگاه روانشناسان

دكتر الكسیس كارل یكی از روانشناسان معروف چنین می گوید: فقدان نیایش در میان ملتی برابر با سقوط آن ملت است، اجتماعی كه احتیاج به نیایش ندارد، خودكشته است؛ معمولا از فساد و زوال مصون نخواهد بود.

البته نباید این مطلب را فراموش كرد كه تنها صبح نیایش كردن و بقیه روز هم چون یك وحش به سر بردن بیهوده است، باید نیایش را پیوسته انجام داد و در همه حال با توجه بود تا اثر عمیق خود را درانسان از دست ندهد.

دكتر كارل در ادامه می افزاید كه دعا و نیایش در همین حال كه آرامش را پدید آورده است، در فعالیت های مغزی انسان یك نوع شگفتی و انبساط باطنی و گاهی روح قهرمانی و دلاوری را تحریك می كند. نیایش خصائل خویش را با علامات بسیار مشخص و منحصر به فرد نشان می دهد. صفای نگاه، متانت رفتار، انبساط و شادی درونی چهره پر از یقین استعداد هدایت و نیز استقبال ازحوادث اینها است كه از وجود یك گنجینه پنهان در عمق روح  ما حكایت می كند و تحت این قدرت حتی مردم عقب مانده و كم استعداد نیز می توانند نیروی عقلی و اخلاقی خویش را بهتر به كاربندند واز آن بیشتر بهره گیرند.

یكی دیگر از روانشناسان چنین اظهار می دارد: وقتی كه ما دعا و نیایش می كنیم خود را به قوه پایان ناپذیری كه تمام كائنات را به هم پیوسته است، متصل و مربوط می سازیم. در ادامه می افزاید كه امروز جدیدترین علم یعنی روانپزشكی همان چیزهائی را تعلیم می دهدكه پیامبران تعلیم می دادند؛ چرا؟ به علت اینكه پزشكان روانی دریافته اند كه دعا و نماز و داشتن یك ایمان محكم به دین نگرانی و تشویش و هیجان و ترس را كه موجب نیم بیشتری از ناراحتی های ما است،  برطرف می سازد.

دعای مورد پسند پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم

عن عائشة رضی الله عنها قالت: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّىٰ اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ یَسْتَحِبُّ الْجَوَامِعَ مِنَ الدُّعَاءِ، وَیَدَعُ مَا سِوَىٰ ذٰلِكَ» رواه ابوداوود باسناد جید (1482)؛ پیامبر خدا صلىٰ الله علیه و سلم دعای جامع را می پسندیدند.

برخی از دعاهای پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم

نبی اكرم صلىٰ الله علیه وسلم چنین دعا می‌كرد: «اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُكَ الْهُدَىٰ وَالتُّقَىٰ وَالْعَفَافَ وَالْغِنَىٰ.» صحیح مسلم (2721)

هنگامی كه شخصی مسلمان می‌شد، پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم نماز را به او یاد می‌داد، سپس او را وادار می‌كرد كه با این كلمات دعا كند: «اللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِی، وَارْحَمْنِی، وَاهْدِنِی، وَعَافِنِی وَارْزُقْنِی.» صحیح مسلم (2697)

و هنگامی كه شخصی نزد پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم آمد و پرسید: ای رسول خدا! هنگامی كه از پروردگارم سؤال می‌كنم چه بگویم؟ فرمود: «قُلْ: اللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِی، وَارْحَمْنِی، وَعَافِنِی، وَارْزُقْنِی؛ فَإِنَّ هَؤُلَاءِ تَجْمَعُ لَكَ دُنْیَاكَ وَآخِرَتَكَ.» صحیح مسلم (2697)

حضرت عباس بن عبدالمطلب می‌گوید: به پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم گفتم: مرا چیزی بیاموز تا خداوند متعال را با آن سؤال كنم. چند روزی ماندم، سپس آمدم، گفتم: ای رسول خدا! مرا چیزی بیاموز تا خداوند متعال را با آن سؤال كنم. به من گفت: «یَا عَبَّاسُ یَا عَمَّ رَسُولِ اللَّهِ! سَلِ اللَّهَ، العَافِیَةَ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ.» ترمذی حدیث حسن صحیح (3514)؛ ای عباس ای عموی پیامبر خدا، از خداوند عافیت را در دنیا و آخرت بخواه.

دعائی  كه اكثر اوقات ورد زبان آن حضرت صلىٰ الله علیه وسلم بود

شهر بن حوشب می‌گوید: به ام سلمه گفتم: ای مادر مؤمنان! بیشترین دعای رسول خدا صلىٰ الله علیه وسلم هنگامی كه نزد تو بود، چه بود؟ گفت: بیشترین دعایش این بود: «یَا مُقَلِّبَ القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِی عَلَى دِینِكَ.» رواه ترمذی قال حدیث حسن (2140)؛ ای گرداننده‌ی قلب‌ها! قلبم را بر دینت استوار گردان.

جامع ترین دعاها

ابو امامه رضی الله عنه می‌گوید: باری پیامبر صلىٰ الله علیه وسلم بسیار دعا نمود كه از آن چیزی را حفظ نكردیم، گفتیم: ای رسول خدا! بسیار دعا كردی كه چیزی از آن را ما یاد نكردیم. گفت: آیا شما را به دعایی كه جامع تمام آن باشد، راهنمایی نكنم؟ فرمود: بگویید: «اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ مِنْ خَیْرِ مَا سَأَلَكَ مِنْهُ نَبِیُّكَ مُحَمَّدٌ صَلَّىٰ اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ وَنَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا اسْتَعَاذَ مِنْهُ نَبِیُّكَ مُحَمَّدٌ صَلَّىٰ اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ، وَأَنْتَ المُسْتَعَانُ، وَعَلَیْكَ البَلَاغُ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ.» رواه الترمذی و قال حدیث حسن (3521).

خلاصه این كه آن چه خداوند از بندگان خود در این باب خواسته، دعا كردن است؛ زیرا اجابت را به بندگان وعده داده است. چنانكه خلیفه‌ی راشد، حضرت فاروق اعظم رضی الله عنه می فرمایند: انا لا احمل هم الاجابه؛ من غم و اندوه اجابت را متحمل نمی شوم؛ برای  این قول خداوند كه می فرمایند: «اُدْعُونِی اَسْتَجِبْ لَكُمْ» (غافر/60). بخصوص در این زمان حساس كه مسلمانان و مملكتها‍‍ی آنان از هر طرف مورد تهاجم غرب و مشركین قرارگرفته، به كار بردن این سلاح، بسیار مهم و ضروری است؛ لذا ما باید همه مسلمین دنیا و مخصوصاً مسلمانان میانمار، سوریه، مصر، عراق، افغانستان، فلسطین و… را در دعاهای خود شامل بگردانیم. مولانا روم چه زیبا می فرمایند:

ای اخی دست از دعا كردن مدار /*/ با قبول و رد اویت چه كار

لا تسئلن بنی آدم حاجة /*/ وسل الذی أبوابه لا تحجب

الله یغضب ان تركت سؤاله /*/ و اذا سالت بنی آدم یغضب

نویسنده: سلیمان ناصمی

منبع: سنت آنلاين

برچسب ها

مدیر سایت

پورتال اسلامی تبیین

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده − 2 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن