راه های خیر در رمضان

tabyeen.com

tabyeen.com


نویسنده: نوشزاد اورکیش

قال تعالی: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمُ الشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ» [بقره:‌ ۱۸۵]

یقینا ما وارد ماهی شدیم که خداوند در این ماه درهای خیر را بر ما باز می‌کند و حسنات را مضاعف‌تر، در این ماه درهای بهشت باز کرده‌ می‌شود و درهای جهنم بسته می‌شود. بر ماست که این ماه و فرصت را غنیمت شماریم چرا که اگر غفلت کنیم و چشم روی هم بگذاریم این ماه هم می‌گذرد زیرا همانطور که خداوند گفته: این ایام، ایام معدودی بیش نیست.”ایام معدوات” برای اینکه ما بهتر بتوانیم از این ماه استفاده کنیم برای شما خوانندگان گرامی تعدادی از راه‌های خیر، راه‌ها ودرهای خیری که زیاد هستند را طبق احادیث در این مقاله بازگو می‌کنیم. شاید که برای همه‌ی ما مفید واقع گردد.

۱- خواندن دعای « اللَّهُمَّ أهِلَّهُ عَلَیْنا بالیُمْنِ وَالإِیمانِ وَالسَّلامَهِ وَالإِسْلامِ رَبِّی وَرَبُّکَ اللَّه»[۱] هنگام رؤیت هلال به خاطر دعا کردن پیامبرصلی الله علیه وسلم هنگام دین هلال.

۲- عجله در افطار نمودن به خاطر قول پیامبرصلی الله علیه وسلم « لَا یَزَالُ النَّاسُ بِخَیْرٍ مَا عَجَّلُوا الْفِطْرَ »[۲] به استمرار مردم در خیر و خوبی هستند تا وقتی که در افطار کردن عجله می‌کنند.

۳- دعا هنگام افطارکردن به خاطر قول پیامبرصلی الله علیه وسلم « إِنَّ لِلصَّائِمِ عِنْدَ فِطْرِهِ دَعْوَهً لَا تُرَدُّ» [۳] دعای شخص روزه‌دار هنگام افطار رد نمی‌شود و همچنین به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه و سلم «ثَلاَثُ دَعَوَاتٍ لاَ تُرَدُّ: دَعْوَهُ الْوَالِدِ، وَدَعْوَهُ الصَّائِمِ، وَدَعْوَهُ الْمُسَافِرِ”. (رواه احمد)»و پیامبر هنگام افطار این دعا را می‌نمود « ذَهَبَ الظَّمَأُ، وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ ، وَثَبَتَ الأَجْرُ ، إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى»[۴]

۴-حمد خدا بعد از خوردن و نوشیدن « إِنَّ اللَّهَ لَیَرْضَى عَنِ الْعَبْدِ یَأْکُلُ الأَکْلَهَ فَیَحْمَدُهُ عَلَیْهَا ، أَوْ یَشْرَبُ فَیَحْمَدُهُ عَلَیْهَا»[۵]بدرستی که خداوند از بنده‌ای راضی می‌شود که هر وقت خوردنی خورد یا نوشیدنی نوشید حمد او را بگوید.

۵- محافظت بر نماز تروایح به خاطر قول پیامبرصلی الله علیه وسلم « أَفْضَلُ الصَّلَاهِ بَعْدَ الْفَرِیضَهِ صَلَاهُ اللَّیْلِ»[۶]بهترین نماز بعد از نماز فرض، نماز شب می‌باشد.

۶- رفتن به مساجد به خاطر قول پیامبر صلی الله علیه وسلم « مَنْ غَدَا إِلَى الْمَسْجِدِ ، أَوْ رَاحَ ، أَعَدَّ اللَّهُ لَهُ نُزُلا فِی الْجَنَّهِ کُلَّمَا غَدَا أَوْ رَاحَ »[۷] کسی که در سپیده‌ دم یا بعد از زوال بطرف مسجد رود،خداوند برایش در هر سپیده دم یا بعد از زوال که به طرف مسجد می‌رود- در بهشت وسائل میهمانی را مهیا می‌کند.

۷- افطار دادن به شخص روزه دار به خاطر قول پیامبر صلی الله علیه وسلم « مَنْ فَطَّرَ صَائِمًا کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ غَیْرَ أَنَّهُ لَا یَنْقُصُ مِنْ أَجْرِ الصَّائِمِ شَیْئًا»[۸] کسی که به روزه‌داری افطاری دهد برای او مثل اجر شخص روزه‌دار است بدون اینکه مزد شخص روزه‌دار چیزی کم شود.

۸- مطلق دعا کردن به خاطر قول رسول الله صلی الله علیه وسلم«أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِی بِی وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِی»[۹]من نزد گمان بنده‌ام به من هستم، و من همراه او هستم هنگامی که مرا دعا نمود. همچنین رسول الله صلی الله علیه و سلم می‌فرماید: «الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَهُ »[۱۰] دعا همان عبادت است.

۹- دعا کردن برای شخص مسلمان در پنهانی به خاطر قول پیامبر صلی الله علیه وسلم «مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ یَدْعُو لِأَخِیهِ بِظَهْرِ الْغَیْبِ إِلَّا قَالَ الْمَلَکُ وَلَکَ بِمِثْلٍ» [۱۱]هیچ مسلمانی نیست که برای برادرش در غیاب وی دعا می‌کند مگر اینکه فرشته می‌گوید: و برای تو مانند آن باد.

۱۰- حرص بر ذکر خدا به دلیل « عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ – رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ – ، أَنَّ رَجُلًا قَالَ : یَا رَسُولَ اللَّهِ ! إِنْ شَرَائِعَ الْإِسْلَامِ قَدْ کَثُرَتْ عَلَیَّ ، فَأَخْبِرْنِی بِشَیْءٍ أَتَشَبَّثُ بِهِ . قَالَ : ” لَا یَزَالُ لِسَانُکَ رَطْبًا مِنْ ذِکْرِ اللَّهِ» [۱۲] از عبدالله بن بسر رضی الله عنه روایت است که مردی گفت: ای رسول خدا شریعت اسلام بر من زیاد شده پس خبر بده مرا به چیزی که مرا بر آن(شریعت اسلام) ثابت نگه دارد پیامبر فرمود: به استمرار زبانت از ذکر خدا تَر باشد.

۱۱- ادای عمره در رمضان اگر میسر شد به دلیل قول پیامبرصلی الله علیه وسلم «العُمْرَهً فِی رَمَضَانَ تَعْدِلُ حَجَّهً أو حَجَّهً مَعِی»[۱۳] عمره در رمضان برابر حج است یا حج همراه من (پیامبر)

۱۲- کثرت تلاوت قرآن و تدبر در آن به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم « اقْرَءُوا الْقُرْآنَ ، فَإِنَّهُ یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَهِ شَفِیعًا لِأَصْحَابِهِ»[۱۴] قرآن را بخوانید بدرستی که آن در روز قیامت برای یارانش شفیع خواهد بود.

۱۳- محافظت بر نماز‌های فرض به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم:
«مَا مِنَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلَاهٌ مَکْتُوبَهٌ فَیُحْسِنُ وُضُوءَهَا وَخُشُوعَهَا وَرُکُوعَهَا إِلَّا کَانَتْ کَفَّارَهً لِمَا قَبْلَهَا مِنَ الذُّنُوبِ مَا لَمْ یُؤْتِ کَبِیرَهً وَذَلِکَ الدَّهْرُ کُلُّهُ» [۱۵] هیچ مسلمانی نیست که وقت نماز فرضش برسد او نیکو وضوء نموده و خشوع و رکوعش را به وجهی نیکو بجای آورد مگر اینکه (این کارها) کفاره است برای گناهان پیش از آن تا زمانی که گناهان کبیره انجام نشده باشد و این امر در تمام وقت جاری است. همچنین از رسول الله صلی الله علیه وسلم سؤال شد که کدام عمل با فضیلت‌تر است فرمود: «الصلاه لوقتها»[۱۶] خواندن نماز در وقتش

۱۴- حرص بر صف اول به خاطر قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « لَوْ یَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِی النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ یَجِدُوا إِلَّا أَنْ یَسْتَهِمُوا عَلَیْهِ لَاسْتَهَمُوا»[۱۷] اگر مردم بدانند که در اذان و صف اول چه مزیتی است پس نیابند آن را مگر به اینکه برای آن قرعه اندازند حتماً بر آن قرعه می‌اندازند.

۱۵- محافظت بر نماز صبح و عصر به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « مَنْ صَلَّى الْبَرْدَیْنِ دَخَلَ الْجَنَّهَ»[۱۸]کسی که بردین (یعنی نماز عصر و صبح) را بخواند به بهشت داخل می‌شود.

۱۶- مداومت بر نماز ضحی به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « یُصْبحُ على کُلّ سُلامَى مِنْ أحَدِکُمْ صَدَقَهٌ، فَکُلُّ تَسْبِیحَهٍ صَدَقَهٌ، وکُلّ تَحْمِیدَهٍ صَدَقَهٌ، وکُلُّ تَهْلِیلَهٍ صَدَقَهٌ، وکُلُّ تَکْبِیرَهٍ صَدَقَهٌ، وَأَمْرٌ بالمَعْرُوفِ صَدَقَهٌ، وَنَهْیٌ عَنِ المُنْکَرِ صَدَقَهٌ، وَیجْزِىءُ مِن ذلکَ رکْعَتانِ یَرْکَعُهُما منَ الضُّحَى »[۱۹] بر هر بندی از بندهای وجود انسان صدقه لازم می‌گردد. پس هر تسبیحی (سبحان الله گفتن) و هر تحمیدی (الحمدالله گفتن) و هر تهلیلی (لا اله الا الله گفتن) و هر تکبیری صدقه است و امر به معروف و نهی از منکر صدقه است و به جای همه‌ی اینها دو رکعتی که شخص در چاشتگاه بگزارد بسنده است.

۱۷- مداومت بر نماز سنت‌های راتبه (سنت قبلیه و بعدیه نمازهای فرض) به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم «ما من عبد مسلم یصلی لله تعالى کل یوم اثنتی عشره رکعه تطوعًا من غیر الفریضه، إلا بنى الله له بیتًا فی الجنه»[۲۰] هیچ بنده‌ی مسلمانی نیست که روزانه۱۲ رکعت نافله غیر از فریضه برای خدای تعالی بگزارد مگر اینکه خداوند برایش در بهشت خانه‌ می‌سازد.

۱۸- خواندن نماز سنت در خانه به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم «صَلَّوْا أَیُّهَا النَّاس فِی بُیُوتِکُمْ فَإِنَّ أَفْضَلَ صَلَاهِ الْمَرْءِ فِی بَیْتِهِ إِلَّا الْمَکْتُوبَهَ»[۲۱]ای مردم در خانه‌هایتان نماز بخوانید، بدرستی که با فضیلت‌ ترین نماز، نماز شخص در خانه‌اش است غیر از نماز‌های فرض.

۱۹- ازدیاد صدقه به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم «الصَّدَقَهُ تُطْفِئُ الْخَطِیئَهَ کَمَا یُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ»[۲۲] صدقه گناه را پاک می‌‌کند همانطور که آب، آتش را خاموش می‌کند.

۲۰- حرص بر اینکه در پنهانی صدقه بدهد به خاطر اینکه پیامبر صلی الله علیه و سلم یکی از هفت گروهی که در سایه عرش الهی قرار می‌گیرند را شخصی معرفی کرده که صدقه پنهانی می‌دهد طوری که هیچ کس نمی‌فهمد «وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَهٍ فَأَخْفَاهَا حَتَّى لَا تَعْلَمَ یَمِینُهُ مَا تُنْفِقُ شِمَالُهُ »[۲۳].

۲۱- صله ارحام به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « الرَّحِمُ مُعَلَّقَهٌ بِالْعَرْشِ ، تَقُولُ : مَنْ وَصَلَنِی وَصَلَهُ اللَّهُ ، وَمَنْ قَطَعَنِی قَطَعَهُ اللَّهُ»[۲۴] رحم(خویشاوندی) بر عرش معلق و آویزان بوده و می‌گوید آنکه مرا پیوسته دارد خدا او را پیوسته دارد و آنکه مرا می‌بُرد خدا او را ببُرد.

۲۲- عیادت مریض به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « مَنْ عَادَ مَرِیضًا لَمْ یَزَلْ فِی خُرْفَهِ الْجَنَّهِ قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا خُرْفَهُ الْجَنَّهِ قَالَ جَنَاهَا »[۲۵] مسلمان اگر برادر بیمارش را عیادت نماید همیشه در خرفه‌ی بهشت است تا بازگردد گفته شد یا رسول الله خرفه‌ی بهشت چیست؟ گفت میوه‌اش که چیده می‌شود.

۲۳- اصلاح بین مردم بدلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « أَلَا أُخْبِرُکُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَهِ الصِّیَامِ وَالصَّلَاهِ وَالصَّدَقَهِ قَالُوا بَلَى یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِصْلَاحُ ذَاتِ الْبَیْنِ فَإِنَّ فَسَادَ ذَاتِ الْبَیْنِ هِیَ الْحَالِقَهُ»[۲۶] آیا آگاه نکنم شما را به چیزی که از روزه گرفتن و نماز خواندن و صدقه دادن با فضیلت‌تر است گفتند: بله، ای رسول خدا، گفت اصلاح بین مردم (صلح و آشتی دادن) بدرستی که فساد ذات بین (قطع ارتباط بین مردم) آن از بین برنده است (هلاک کننده است)

۲۴- شرکت در مجلس ذکر و تعلیم به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « لَا یَقْعُدُ قَوْمٌ یَذْکُرُونَ اللَّهَ إِلَّا حَفَّتْهُمُ الْمَلَائِکَهُ ، وَغَشِیَتْهُمُ الرَّحْمَهُ ، وَنَزَلَتْ عَلَیْهِمُ السَّکِینَهُ ، وَذَکَرَهُمُ اللَّهُ فَیْمَنْ عِنْدَهُ»[۲۷] هیچ گروهی نمی‌نشینند که ذکر خدا را نمایند مگر اینکه ملائکه آنان را احاطه نموده و رحمت آنها را می‌پوشاند و برایشان آرامش و سکون فرود آید و خدای متعال انها را در پیش کسانی که نزد اویند یاد فرماید.

۲۵- یاری رساندن به مردم به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « مَنْ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ کُرْبَهً مِنْ کُرَبِ الدُّنْیَا ، نَفَّسَ اللَّهُ عَنْهُ کُرْبَهً مِنْ کُرَبِ یَوْمِ الْقِیَامَهِ»[۲۸] کسی که مشکلی از مشکلات دنیوی مسلمانی را حل نماید خداوند مشکلی از مشکلات روز قیامت او را حل می‌کند.

۲۶- احسان به همسایه به خاطر قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: «مَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ فَلْیُکْرِمْ جَارَهُ»[۲۹] کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد پس باید همسایه‌اش را گرامی بدارد.

۲۷- حفظ زبان به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: «مَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ فَلْیَقُلْ خَیْرًا أَوْ لِیَصْمُتْ»[۳۰] کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد پس باید یا خیر بگوید یا ساکت شود. همچنین به دلیل این قول پیامبر صلی الله علیه وسلم «ان العبد لیتکلم بالکلمه ما یتبین فیها یزل بها الی النار أبعد مما بین المشرق و المغرب»[۳۱] هر آئینه بنده‌ای کلمه‌ای را بر زبان می‌آ‌ورد که در مورد آن نمی‌اندیشد، و به سبب ان به جهنم می‌لغزد و دورتر از آنچه که در میان مشرق و مغرب است.

۲۸- تلاش و کوشش در عشر اواخر ماه رمضان و اعتکاف در مسجد به دلیل « کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ أَحْیَا اللَّیْلَ وَأَیْقَظَ أَهْلَهُ وَجَدَّ وَشَدَّ الْمِئْزَرَ»[۳۲] پیامبر صلی الله علیه وسلم وقتی ده آخر ماه رمضان می‌رسید شب زنده‌داری می‌کرد و خانواده‌اش را بیدار می‌نمود و کمربند همت و تلاش خود را محکم می‌بست و به دلیل «کَانَ رسول الله صلى الله علیه وسلم یَعْتَکِفُ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ»[۳۳] رسول الله صلی الله علیه وسلم: در ده‌ی آخر ماه رمضان اعتکاف می‌نمود.

۲۹- قیام لیله القدر به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم « مَنْ قَامَ لَیْلَهَ الْقَدْرِ إِیمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ»[۳۴] آنکه شب قدر را از روی ایمان و اخلاص زنده دارد گناهان گذشته‌اش آمرزیده می‌شود.

۳۰- روزه گرفتن ۶ روز از ماه شوال به دلیل قول پیامبر صلی الله علیه وسلم: « مَنْ صَامَ رَمَضَانَ وأَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ کَانَ کَصِیَامِ الدَّهْرِ» [۳۵] کسی که رمضان را روزه بگیرد و بعد از آن شش روز را از شوال روزه بگیرد مثل این است که کل سال را روزه گرفته است.

در پایان این نکته را متذکر می‌شویم که این فقط تعدادی از راههای خیر است که این جا بازگو نموده‌ایم وگرنه راههای خیر زیاد است که ما می‌توانیم آنها را نه تنها در رمضان بلکه در طول سال آن را انجام بدهیم چرا که عبادت و بندگی و انجام کار خیر فقط مخصوص رمضان نیست.

________________________________________
۱- رواه مسلم
۲- رواه البخاری
۳- رواه ابن ماجه (برخی از علما آنرا تضعیف و برخی دیگر حسن یا تصحیح نموده اند)
۴- رواه ابو داود
۵- رواه مسلم
۶- رواه مسلم
۷- رواه البخاری و مسلم
۸- رواه الترمذی
۹- رواه البخاری و مسلم
۱۰- رواه الترمذی
۱۱- رواه مسلم
۱۲- رواه الترمذی
۱۳- رواه البخاری
۱۴- رواه مسلم
۱۵- رواه مسلم
۱۶- رواه البخاری و مسلم
۱۷- رواه البخاری و مسلم
۱۸- رواه البخاری
۱۹- رواه مسلم
۲۰- رواه مسلم
۲۱- رواه البخاری
۲۲- رواه الترمذی
۲۳- رواه مسلم
۲۴- رواه البخاری و مسلم
۲۵- رواه مسلم
۲۶- رواه الترمذی
۲۷- رواه مسلم
۲۸- رواه مسلم
۲۹- رواه مسلم
۳۰- رواه مسلم
۳۱- رواه البخاری و مسلم
۳۲- رواه البخاری و مسلم
۳۳- رواه البخاری
۳۴- رواه البخاری و مسلم
۳۵- رواه البخاری و مسلم

منبع: مجتمع دینی اهل سنت و جماعت بندرعباس


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 + دو =

مطالب تازه