رفتار پیامبر (صلی الله علیه وسلم) با همسرانشان

رسول الله


زندگانی و معاشرت رسول‌خدا – صلى الله علیه وسلم – با اُمّهات مؤمنین در نهایت بزرگ‌منشی و نجابت و بلند طبعی بود، همان‌گونه که همسران ایشان نیز از بالاترین درجات شرافت و قناعت و شکیبایی و تواضع و خدمت‌گزاری و رعایت حدود و شوهرداری برخوردار بودند، با آن‌که پیامبراکرم -صلى الله علیه وسلم- آن‌چنان در تنگ‌دستی و سختی معیشت به سر می‌بردند که احدی تاب تحمل آن را نداشت.

اَنس گوید: فکر نمی‌کنم نبی‌اکرم – صلى الله علیه وسلم – قرص نان نرمی را هرگز مشاهده کرده باشند، تا وقتی که به خداوند پیوستند؛ یا این‌که بره‌ي بریانی را هرگز با چشمان خودشان دیده باشند، تاوقتی که به حق پیوستند. [1]  

عایشه گوید: بسیاری اوقات، دو ماه می‌گذشت و ما سه بار هلال ماه را در آسمان مشاهده می‌کردیم، و در طول آن مدت حتی یک بار در خانه‌های همسران پیامبراکرم -صلى الله علیه وسلم- آتشی روشن نشده بود!

عروه پرسید: در آن صورت با چه چیز تغذیه می‌کردید!؟

گفت: با اَسوَدان، یعنی با آب و خرما!

اخبار و روایات در این ارتباط بسیارند.

در عین حال، با وجود آن تنگ‌دستی و سختی معیشت، از همسران پیامبراکرم -صلى الله علیه وسلم- هیچ‌گونه عملی که آنان را مستوجب سرزنش و عتاب گرداند، سر نزد، مگر یک مورد که آن نیز مقتضای بشریت بود، و از سوی دیگر موجب گردید که مقررات و قوانینی چند از احکام شریعت اسلام تبیین گردد، و خداوند در آن ارتباط آیه‌ي تخییر را نازل فرمود:

{یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِكَ إِن كُنتُنَّ تُرِدْنَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا وَزِینَتَهَا فَتَعَالَیْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَأُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحاً جَمِیلاً * وَإِن كُنتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِنَاتِ مِنكُنَّ أَجْراً عَظِیماً}[2].

«هان، ای پیامبر، بگو به همسرانت: اگر چنان‌چه شما طالب زندگانی دنیا و زر و زیور آن هستید، هم اینک بیایید تا دستمایه‌ای از دارایی دنیا به شما بدهم و به زیبایی دست از سر شما بردارم و راه خود پیش بگیرید. واگر چنانچه طالب خدا و رسول‌خدا و سرای آخرت هستید، البته خداوند برای آن عدّه از شماها که اهل احسان باشید اجر عظیم محفوظ داشته است!»

در باب شرافت و کرامت و عظمت مقام همسران پیامبراکرم – صلى الله علیه وسلم – همین بس که حتی یکی از آنان به گزینش دنیا تمایل پیدا نکرد، و همگی آنان خدا و رسول‌خدا -صلى الله علیه وسلم- را برگزیدند.

هم‌چنین، مواردی که معمولاً فیمابین هَووها پیش می‌آید، با وجود آن‌که شمار همسران نبی‌اکرم -صلى الله علیه وسلم- زیاد بوده است، فیمابین آنان بسیار به ندرت رخ داده است که آن‌هم مقتضای بشر بودن است، و همین که خداوند ایشان را مورد عتاب قرار داد، دیگر تکرار نکردند. آن مورد نادر نیز همان است که در سوره‌ي تحریم خداوند فرمود:

{یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ…} [3].

«هان، ای پیامبر، چرا بر خویشتن حرام می‌گردانی چیزی را که خداوند برای تو حلال گردانیده است؟!…»

در خاتمه‌ي این مبحث، به نظر می‌رسد چندان نیاز نباشد که به گفتگو در باب اصل تعدُّد زوجات بپردازیم. هرکس به دقت در زندگانی مردم اروپا – که به شدت این اصل را انکار می‌کنند و نمی‌پذیرند – بنگرد، و آن رنج‌ها و بدبختی‌ها و تلخ‌کامی‌هایی را که آنان از این بابت به جان خویش می‌خرند، مورد بررسی قرار بدهد، و رسوایی‌ها و جنایت‌های هولناکی را که به خاطر انحرافشان از این اصل مرتکب می‌شوند، و گرفتاری‌ها و نابسامانی‌هایی را که از این بابت دامن‌گیر آنان است درنظر بگیرد؛ دیگر نیازی به دلیل و برهان و بحث و گفتگو نخواهد داشت؛ زیرا، زندگانی منکران این اصل، خود گواه بر عادلانه بودن این اصل اسلامی است؛

{إِنَّ فِی ذَلِكَ لَعِبْرَهًٔ لَّأُوْلِی الأَبْصَارِ}!

منبع: خورشید نبوت؛ ترجمهٔ فارسی «الرحیق المختوم» تالیف: شیخ صفی الرحمن مبارکفوری، ترجمه: محمد علی لسانی فشارکی، نشر احسان 1388

 

[1]- صحیح البخاری، ج 2، ص 956.

[2] سوره احزاب، آیه 27- 28.

[3]- سوره تحریم، آیات 1 تا 5.

لینک منبع


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × 4 =