رمضانمطالعات اسلامی

رمضان، ماه بندگی خدا

ماه رمضان ماه نزول قرآن و نزول خیرات و برکات آسمانی است و فرصتی است تا بندگان پس از مدّت‌ها و ماه‌ها زندگی در فراز و فرودهای دنیا، ارتباط خود را با پروردگارشان تجدید و تقویت کنند و او را آن‌گونه که شایسته و زیبنده است، بشناسند و عبادت کنند.

مسلمانان در این ماه مبارک متفاوت و با شمایل عبادی و اخلاقی خاصّی زندگی می‌کنند تا خداوند را در تمامی احوال و شئون زندگی به خوبی حس کنند و در کردار و رفتار خویش از او حساب ببرند و بر اساس موازین و معیارهایی که او برای زندگی بشر تدوین نموده است، عمل کنند.

در این ماه‌ مبارک، اقبال مردم به عبادت و طاعت پروردگار پُررنگ‌تر است و مساجد و مراکز عبادی از شور و حال خاصّی برخوردار هستند. فضای ایمانی، معنوی و قرآنی بر مجالس حسنه حکم‌فرماست و با اسیر شدن شیاطین سرکش در این ماه، انسان‌ها برای عبادت پروردگار و خدمت به خلق انگیزه‌ی بیشتری پیدا می‌کنند.

مسلمانان در این ماه روزها را بنا بر دستور پروردگار روزه می‌گیرند و با امساک نفس خویش از خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها و لذّت‌های دنیا و پرهیز از انجام معاصی از قبیل دروغ، غیبت و… خود را می‌سازند و با تهذیب نفس‌، راه رستگاری و سعادت را می‌پیمایند.

این ماه تفسیر ویژه‌ای دارد.

در این ماه و در هنگامه‌ی غروب خورشید، سفره‌های افطار به گستردگی سفره‌ی نعمت‌های باری تعالیٰ پذیرای مهمانان خدا در لحظه‌ی افطار است و روزه‌داران با نزدیک شدن به لحظات عرفانی افطار، به دعا و نیایش می‌پردازند و آرایشی زیبا از شکوهِ بندگی و اطاعت پروردگار را به نمایش می‌گذارند.

شب‌ها در مساجد نوای روح‌انگیز و معنوی قرآن چه زیبا طنین انداز می‌شود و حافظان و قاریان قرآن هر شب در نمازهای تراویح با تلاوتِ پاره‌ای از قرآن به جسم و روح، صفا، طراوت و شادابی می‌بخشند و سیاهی و زنگارها را از دل می‌زدایند.

خداوند در این ماه شبی به نام ”شب قدر“ را قرار داده است که اگر قدر داده شود، ارزش آن شب از هزار ماه بیشتر است؛ این شب دارای اهمّیت، شرافت و عظمت ویژه‌ای است. عمل و احیای این شب اجر بی‌نظـیر و فوق‌العاده‌ای را داراست.

خداوند این شب را در قالب سوره‌ای از سوره‌های قرآن تعریف می‌کند: ﴿ﺇِﻧَّﺎ ﺃَﻧﺰَﻟْﻨَﺎﻩُ ﻓِﯽ ﻟَﯿْﻠَﺔِ ﺍﻟْﻘَﺪْﺭِ ∗ ﻭَﻣَﺎ ﺃَﺩْﺭَﺍﻙَ ﻣَﺎ ﻟَﯿْﻠَﺔُ ﺍﻟْﻘَﺪْﺭِ ∗ ﻟَﯿْﻠَﺔُ ﺍﻟْﻘَﺪْﺭِ ﺧَﯿْﺮٌ ﻣِّﻦْ ﺃَﻟْﻒِ ﺷَﻬْﺮٍ ∗ ﺗَﻨَﺰَّﻝُ ﺍﻟْﻤَﻠَﺎﺋِﻜَﺔُ ﻭَﺍﻟﺮُّﻭﺡُ ﻓِﯿﻬَﺎ ﺑِﺈِﺫْﻥِ ﺭَﺑِّﻬِﻢ ﻣِّﻦ ﻛُﻞِّ ﺃَﻣْﺮٍ ∗ ﺳَﻠَﺎﻡٌ ﻫِﯽَ ﺣَﺘَّﻰ ﻣَﻄْﻠَﻊِ ﺍﻟْﻔَﺠْﺮِ﴾؛ «ﻣﺎ ‏[ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ‏] ﺩﺭ ﺷﺐ ﻗﺪﺭ ﻧﺎﺯﻝ ﻛﺮﺩﯾﻢ ∗ ﻭ ﺍﺯ ﺷﺐ ﻗﺪﺭ ﭼﻪ ﺁﮔﺎﻫﺖ ﻛﺮﺩ ∗ ﺷﺐ ﻗﺪﺭ ﺍﺯ ﻫﺰﺍﺭ ﻣﺎه ﺍﺭﺟﻤﻨﺪﺗﺮ ﺍﺳﺖ ∗ ﺩﺭ ﺁﻥ ‏[ﺷﺐ‏] ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ ﺑﺎ ﺭﻭﺡ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺷﺎﻥ ﺑﺮﺍﻯ ﻫﺮ ﻛﺎﺭﻯ ﻓﺮﻭﺩ ﺁﯾﻨﺪ ∗ ﺷﺒﻲ ﺍﺳﺖ ﻣﻤﻠﻮ ﺍﺯ ﺳﻼﻣﺖ ﺗﺎ ﻃﻠﻮﻉ ﺻﺒﺢ.»

آری! خداوند روزه را مشروع گردانید و به آن ویژگی بخشید تا انسان‌ها با پرهیز مؤقت از خوردن و آشامیدن و لذّت‌های جنسی به تکامل و رفعت اخلاقی نایل آیند و مرواریدی‌ گرانبهایی به نام «تقوا» را حاصل کنند که آنان را از افسارگسیختگی و بی‌بندوباری در زندگی مصون می‌دارد.

خداوند روزه‌ی رمضان را مشروع گردانید تا اغنیا و ثروتمندان، حال فقرا و گرسنگان را بهتر درک کنند و چند روزی را با گرسنگی و سختی آنان سپری کنند تا با عمیق‌تر شدن حسّ انسان‌دوستی و مهـرورزی، انسان‌ها نسبت به یکدیگر مهربان‌تر‌ باشند و در سختی‌ها و مشکلات اجتماعی زندگی با شتاب بیشتری به یاری و کمک یکدیگر اقدام کنند.

رمضان ماه بندگی خدا است؛ اگر این بندگیْ صحیح و دور از ریا صورت گیرد، رحمت و مغفرت الهی و آزادی‌ گردن‌ها از آتش دوزخ، دستاوردهای هنگفت آن هستند.

امید که همه‌ی ما استفاده‌ی همه‌جانبه و پرشوری از ظرفیت‌های معنوی ماه مبارک رمضان داشته باشیم و از لحظات طلایی آن به بهترین شکل ممکن بیشترین بهره را ببریم.

تلاوت قرآن همراه با تدبّر در معانی و مفاهیم متعالی آن، کثرت انجام نوافل و عبادت در شب، کمک به نیازمندان و مستمندان، اطعام مساکین، اهتمام و برآورده نمودن نیازهای زندگی فقرا، ایتام، خانواده‌های بی‌سرپرست و… توجه ویژه به خدا و احکامات الهی و ذکر و تسبیح، برخی از اعمال نیک و خیرخواهانه‌ای هستند که در ماه رمضان ارزش و ثواب‌شان چند برابر است و در روز رستاخیز کفه‌ی ترازوی اعمال نیک را سنگین‌تر خواهند کرد.

نویسنده: عبدالحکیم ناروئی

 

سنت انلاین

نمایش بیشتر

مدیر سایت

پورتال اسلامی تبیین

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن