رمضان

رمضان ماه خیزش و سازندگی

نوشته: محمد بدیع

ترجمه: عبدالخالق احسان

ما در حال تنفس نسیم عطر آگین رمضان مبارک هستیم که به تشریف آوری آن احساس سعادت می کنیم؛ چون در رمضان نسیم الهی می وزد و این ماه رحمت و مغفرت  و رهایی از آتش است. درین ماه درس های مهمی وجود دارد و در واقع رمضان مدرسه آموختن و آموختاندن محسوب می گردد و جایگاه تربیتی به مفهوم عام آن می باشد که مسلمان در آن بسا عبادات را عملی نموده و به اخلاق عالی و متینی آراسته می گردد و از اخلاق پست و مذموم پاک می شود  و اراده انسان مسلمان از هر قید و تسلطی رها شده و همتش بلند و رفتارش مهذب می گردد.

خداوند می فرماید: {‏ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ ‏} بقره ۱۸۳   ‏‏ای کسانی که ایمان آوردهاید ! بر شما روزه واجب شده است ، همان گونه که بر کسانی که پیش از شما بودهاند واجب بوده است ، تا باشد که پرهیزگار شوید .‏

چون تقوای الله متعال و مراقب دانستن او در پنهانی و آشکارا از بزرگترین حکمت ها و مقاصد ماه مبارک رمضان می باشد.

فضایل رمضان:

حکمت خداوندی بر این است که بین مخلوقات خویش از حیث زمان و مکان برتری می دهد، بعضی جاها را فضیلت بیشتری داده و بعضی زمانه را نیز برتری بخشیده است؛ در زمان ها ، ماه مبارک رمضان را برسایر ماه های سال فضیلت داده و آن را به فضایل و مزایای ویژه ی اختصاص داده است.

–    رمضان ماه نزول قرآن: { شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ} بقره ۱۸۵) ( آن چند روز معیّن و اندک ) ماه رمضان است که قرآن در آن فرو فرستاده شده است ( و آغاز به نزول نموده است ودر مدّت ۲۳ سال تدریجاً به دست مردم رسیده است ) تا مردم را راهنمائی کند و نشانهها و آیات روشنی از ارشاد ( به حق و حقیقت ) باشد و ( میان حق و باطل در همه ادوار ) جدائی افکند.

–    رمضان ماهِ است که خداوند روزه آن را فرض گردانیده {‏ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ ‏} بقره ۱۸۳) { فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ الشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ } بقره ۱۸۵) پس هر که از شما ( فرا رسیدن ) این ماه را دریابد ،  ( چه خودش هلال را رؤیت کند و چه با دیدن دیگران فرا رسیدن رمضان ثابت شود ) باید که آن را روزه بدارد .

–    رمضان ماه توبه، آمرزش گناهان و معاصی: رسول خدا صلی الله علیه وسلم می فرماید: (نماز های پنجگانه، جمعه تا جمعه و رمضان تا رمضان کفاره گناهان هستند؛ اگر از گناهان کبیره اجتناب صورت گیرد) مسلم. و نیز میفرمایند( کسی که رمضان را از روی ایمان داری و طلب ثواب روزه گیرد، گناهان گذشته اش بخشیده می شود).

–    رمضان ماه نجات از آتش دوزخ: رسول خدا فرمود: ( در رمضان فرشته ی ندا می کند که ای کسی که خواستار خوبی هستی رو بیاور و ای کسی که خواستار بدی هستی کوتاه بیا و خداوند در هر شب رمضان تعدادی را از دوزخ نجات می دهد) . ترمذی

–    درین ماه دروازه های بهشت باز و دروازه های دوزخ بسته می شوند وشیطان ها به زنجیر کشیده می شوند. رسول خدا صلی الله علیه وسلم می فرماید: ( آنگاه که رمضان بیاید دروازه های بهشت باز و دروازه های دوزخ بسته و شیاطین به زنجیر کشیده می شوند).

–    در رمضان شب قدر وجود دارد که از هزار ماه بهتر است خداوند می فرماید: {‏ لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ ‏} ‏شب قدر شبی است که از هزار ماه بهتر است .‏  و رسول خدا فرمودند: ( در ماه رمضان شبی است که از هزار ماه بهتر است کسی که ازین شب محروم ماند از همه خوبی ها وفضایل محروم می گردد.

–    رمضان ماه صبر است ؛ چون صبر و شکیبایی در بهترین چهره اش درین ماه جلوه گر می باشد و در رمضان، مسلمان شهوات و خواسته های نفسانی را زیر پا می کند، از همین جهت روزه نصف صبر بوده و پاداش صبر بهشت می باشد. خداوند می فرماید: { إِنَّمَا یُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَیْرِ حِسَابٍ ‏} زمر آیه ۱۰) قطعاً به شکیبایان اجر و پاداششان به تمام و کمال و بدون حساب داده می‌شود .‏

–    رمضان ماه سخاوتمندی و احسان است ؛  چون رسول خدا صلی الله علیه وسلم در رمضان بیشترین سخاوتمندی را داشت.

–    این ماه دعاست: رسول خدا می فرماید:‌( دعای سه نفر رد نمی شود، روزه دار  تا وقت افطار، پادشاه عادل و دعای مظلوم) خداوند بعد از بیان آیات مربوط به روزه می فرماید: {‏ وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَهَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ} بقره ۱۸۶) و هنگامی که بندگانم از تو درباره من بپرسند ( که من نزدیکم یا دور . بگو : ) من نزدیکم و دعای دعاکننده را هنگامی که مرا بخواند ، پاسخ میگویم ( و نیاز او را برآورده می سازم ) .

–    این ماه وحدت امت اسلامی است، همه مسلمانان مانند برادرانی اند در یک خانواده که در یک لحظه افطار می کنند، یک لحظه را امساک دارند، این کاش این مفاهیم و معانی ارزشمند را احساس کنیم و زندگی خویش را حرکت  دهیم  متحدانه اهداف و مقاصد بلند و بالای امت را دنبال نماییم و اختلافات را به عقب انداخته و وحدت را زنده سازیم تا مثل گذشتگان خویش با عزت زندگی نماییم.

ماه قرآن:

حضرت جبرئیل، قرآن را در رمضان همراه پیامبر صلی الله علیه وسلم مدارسه می کرد، قرآن بیشترین تأثیر را در تربیه و تغییر روش زندگی و جلب رضای خداوند دارد؛ چون:

–     قرآن کتاب هدایت است. { هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ} بقره ۱۸۵) {‏ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یِهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ وَیُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً کَبِیراً ‏} اسراء آیه ۹) ‏این قرآن ( مردمان را ) به راهی رهنمود می‌کند که مستقیم‌ترین راهها ( برای رسیدن به سعادت دنیا و آخرت ) است ، و به مؤمنانی که ( برابر دستورات آن ) کارهای شایسته و پسندیده می‌کنند ، مژده می‌دهد که برای آنان ( در سرای دیگر ) پاداش بزرگی ( به نام بهشت ) است .‏

–    در قرآن بزرگترین اندرزها، رسا ترین موعظه ها و بهترین قصه ها وجود دارد: {‏ نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ هَذَا الْقُرْآنَ وَإِن کُنتَ مِن قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِینَ ‏} یوسف ۳) ‏ما از طریق وحیِ این قرآن ، نیکوترین سرگذشتها را برای تو بازگو می‌کنیم و ( تو را بر آنها مطّلع می‌گردانیم ) هرچند که پیشتر از زمره بی‌خبران ( از احوال گذشتگان ) بوده‌ای.
–    ‏قرآن شفای قلب هاست: {‏ یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَهٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَهٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ ‏} یونس ۵۷) ‏ای مردمان ! از سوی پروردگارتان برای شما اندرزی ( جهت رهنمود زندگی ) و درمانی برای چیزهائی که در سینه‌ها است ( همچون کفر و نفاق و کینه و ستم و دشمنی با حق و حقیقت ) آمده است ( که قرآن نام دارد ) و هدایت و رحمت برای مؤمنان است.
پس بر ماست که به سفره رحمان توجه نموده و از فضایل این ماه بهره مند شویم، بخوانیم، تدبر کنیم، همراه آیات قرآن زندگی نموده و عملی سازیم تا از ثواب و فضایل قرآن و رمضان مستفید شده وخویشتن را دگرگون کرده به رضای پروردگار نایل گردیم.

مبدء و اساس ساختن یک حرکت، ساختن انسان هست و ساختن انسان ممکن نیست مگر در چارچوب مجموعه از اساسات و زیر بناهای اخلاقی استوار اسلامی که یگانه مصدر تحقق این اخلاقیات وحی آسمانی می باشد که هیچ با طلی به آن راه نمی یابد. {‏ صِبْغَهَ اللّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللّهِ صِبْغَهً وَنَحْنُ لَهُ عَابِدونَ ‏} بقره ۱۳۸) ‏( خداوند ما را با آئین توحیدی و ایمان راستین زینت داده است و ) این رنگ و زینت خدا است و چه کسی از خدا ( میتواند ) زیباتر بیاراید و بپیراید ؟ و ما تنها او را می پرستیم .‏

ماه تصمیم گیری و آبادانی:

با وزش این همه فضایل، نور آزادی به طرف ما می درخشد تا به اراده قوی، هر طاغوت را شکست دهیم و هر ظلم و فساد را ریشه کن نماییم. رمضان روح سازندگی ر ا در وجود ما رشد می دهد، این سازندگی اراده راستین، عزم جوانمردانه می طلبد که در رمضان در نفس های ما نهادینه می سازد. اساس تربیه بر مقابله علیه شهوات و شیطان استوار است، این دو عنصر را رمضان در نفوس ترسیخ می کند تا بر طاعت ها ثابت قدم بماند، مهمترین شهواتی که باید به آن مقابله کرده، شهوت قدرت و سلطه است؛ چنانچه می بینیم بعضی زورمندان، ملت خویش را نابود کرده و سرزمین خود را به خاطر حفظ کرسی و مقام شان ویران می کنند.
رمضان بعد از انقلاب های مبارک عربی لذت و مزه دیگری دارد، از خداوند می خواهیم این لذت را بر ما دوامدار بدارد و ما را از برکت آن بهره مند سازد، درین رمضان نسیم آزادی را تنفس می کنیم که سال های طولانی از آن محروم بودیم، حتی از اجرای عبادات به صورت آزادانه و از بهره مندی از مقاصد رمضان ممنوع شده بودیم. در آن وقت بر ادای نماز، استحکام روابط، افطار جمعی و حرکت موانعی وجود داشت که خوشبختانه همه این قیود درهم شکست.

از بزرگترین مقاصد و دست آوردهای رمضان، آزادی اراده به مفهوم عام آن است تا فرد از تمام خواسته های زمینی آزاد شده و روح ، خلق و اعمالش بلند شده و بنده ربانی الله متعال گردد. آنگاه که اراده فرد آزاد شود، اراده امت آزاد می گردد؛ چنانچه امروزه این آزادی و سربلندی ملت ها را به چشم سر مشاهده می کنیم.

امت مسلمه خیلی نیازمند است تا از خصایص و ویژگی های رمضان استفاده نموده و مزه عزت و کرامت و آزادگی را بچشد و دیگر زیر بار ذلت و زبونی تن ندهد. همه ملتها، حکومت ها، و مؤسسه های اسلامی می بایست که معانی و اساسات روزه را در زندگی شان عملی سازند تا الگوی زیبای از تطبیق اساسات اسلامی به جهانیان ارایه گردد که درین مسئله خوشنودی و  جلب نصرت الله متعال نهفته است.

برچسب ها
نمایش بیشتر

عبدالخالق احسان

ستاد عبدالخالق احسان در سال 1364 هجری شمسی در قریه آبخدایی مربوط ولسوالی کشک کهنه ولایت هرات افغانستان در یک خانواده متدین و علم دوست چشم به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش فرا گرفته و برای ادامه تحصیل شامل دارالعلوم فخرالمدارس - هرات گردیده و در سال 1383 از صنف دوازدهم دارالعلوم فارغ گردید. در سال 1384 شامل دانشکده شرعیات دانشگاه کابل شده و در سال 1387 با دریافت مدرک لیسانس فارغ گردید. سوابق تدریس: 8 سال معلم سابق لیسه خصوصی آینده سازان . معلم دارالعلوم خصوصی شاه ولی الله دهلوی. عضو هیئت تحریر ماهنامه معرفت، ارگان نشراتی جمعیت اصلاح افغانستان دفتر ساحوی هرات ( انجمن اخلاق و معرفت ) مترجم و نویسنده

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هشت + 16 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن