خانه و خانوادهزن در اسلام

سخنی با خواهران مسلمان در رابطه با آرایش

اسلام دین فطرت و تمام احکام آن خواسته‌ی فطری بشر و سازگار با آن است. زینت و آرایش یکی از خواسته‌های غریزی انسان است. اصل در دین اسلام بر استحباب زینت است و در قرآن و سنت به آن تشویق شده است؛ «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللَّهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ» [الأعراف:۳۲]، بگو چه کسی زینت خدا را که برای بندگانش پدید آورده حرام کرده است. «إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِینَهً لَهَا» [الکهف:۷]، به راستی ما هر چه بر زمین است آرایشی برای آن قرار دادیم. «وَمَا أُوتِیتُمْ مِنْ شَیْءٍ فَمَتَاعُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا وَزِینَتُهَا» [القصص:۶۰]، هر چه که به شما داده شده بهره و آراستگی زندگی دنیاست. «اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیَاهُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِینَهٌ» [الحدید:۲۰]، بدانید که زندگانی دنیا تنها بازی و سرگرمی و آرایش است. «إِنَّ اللَّهَ جَمِیلٌ یُحِبُّ الْجَمَالَ» [صحیح مسلم] به‌راستی الله زیباست و زیبایی را دوست دارد.

خواهر محترم! خدای صاحب جمال در این دنیای آراسته شما را زیبا و در بهترین شکل و اندام آفریده است؛ زیبایی و ماهرویی در شما زنان جلوه یافته و افزون بر آن شریعت اسلامی شما را به برخی از آرایش‌ها اجازه داده و حتی تأکید نموده است تا در چشم شوهران‌تان جذّاب و برای آنان شیرین باشید و بدین شیوه اظهار دوستی کنید تا محبت زناشویی تثبیت و پایدار گردد.

آرایش‌های ویژه برای زنان

در شریعت اسلامی برخی از آرایش‌ها فقط برای زنان حلال قرار داده شده است؛
۱- استفاده از انواع زیور آلات طلا و نقره حسب دلخواه ۲- استفاده از حنا برای تزیین دست و پا ۳- بلند داشتن موی سر و ممانعت از تراشیدن آن ۴- استفاده از لباس‌های رنگارنگ به ویژه رنگ قرمز و زرد ۵- استفاده از خوشبوکننده‌های ویژه، مانند خلوق (خوشبویی زعفرانی مخصوص زنان) ۶- استفاده از لباس ابریشمی.

اصول کلی در آرایش

اسلام برای آرایش حدودی معیّن و اصولی تنظیم فرموده است تا زن مسلمان اعتدال در زینت را حفظ کند و بجای تزیین به تقبیح و مسخ کردن شکل نپردازد؛
۱-  در آرایش کردن نباید آفرینش و هنر الله تعالی را دستکاری کند و اعضای بدن را تغییر دهد. این تغییرها به امر شیطان است؛ چنانکه الله تعالی به حکایت از شیطان می‌فرماید: «وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَیُغَیِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ».[نساء:۱۱۹]؛ صد در صد آنان را وادار می‌کنم تا آفرینش الهی را دگرگون سازند.
۲- مشابهت به مردان نباشد؛ چون مشابهت به آنان حرام است.«لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ الْمُتَشَبِّهِینَ مِنْ الرِّجَالِ بِالنِّسَاءِ وَالْمُتَشَبِّهَاتِ مِنْ النِّسَاءِ بِالرِّجَالِ»، [صحیح بخاری:۵۸۸۵]، [ابوداود:۴۰۹۹]، [ابن ماجه:۱۹۰۴]؛ پیامبر مردانی را که به زنان خود را تشبیه می‌کنند و زنانی را که خود را به مردان شبیه می‌سازند نفرین کرده است.
۳- آرایش مضرّ نباشد؛ زیرا به خود زیان رساندن در اسلام حرام است؛ پیامبر می‌فرماید:«لاَ ضَرَر وَلاَ ضِرَارَ» [موطا:۲۷۵۸] [مسنداحمد:۲۸۶۷].

دستکاری‌های ناهنجار به‌جای زینت متعارف

جای بسی تأسف است که زنان مسلمان در جاهلیت امروز بر خلاف اصول بالا به آرایش‌هایی روی آورده‌اند که در جاهلیت سابق رواج داشته و پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم به شدّت از آن منع فرموده است؛
۱- امروزه بسیاری از دختران به تقلید از بیگانگان، ناخن‌ها را کوتاه  نمی‌کنند و این کار را نشانه زیبایی می‌پندارند در نتیجه ناخن‌های آنان  بسان چنگال پرندگان در می‌آید! به راستی که پیامبر راست گفته است که کوتاه کردن ناخن جزو فطرت انسان و سنت انبیاست. عیب دیگر در ناخن بلند این است که مانع فعالیّت می‌گردد و نظافت آن زمان‌بر است؛ کاشت ناخن مصنوعی هم همین معایب را دارد.
۲- به جای رنگ حنا برای زینت دست و پا از لاک استفاده می‌کنند که مانع رسیدن آب به ناخن و در نتیجه مانع غسل و وضو بوده و موجب بیماری می‌گردد. پیامبر اسلام حنا را علامت دست و ناخن زن قرار داده است؛ چنان که خطاب به زنی فرمود:«لَوْ کُنْتِ امْرَأَهً لَغَیَّرْتِ أَظْفَارَکِ»؛ سنن ایوداود [۴۱۶۸]؛ اگر زن می‌بودی، رنگ ناخن‌هایت را تغییر می‌دادی؛ یعنی با حنا.
۳- به جای سرمه در چشم که سنت پیامبر است و به گفته ایشان چشم را روشن می‌کند و مو را می‌رویاند به آرایش‌های مداد چشم و ریمل روی آورده می‌شودکه به نوبه خود دارای عوارض جانبی و ضررهای فراوانی هستند.
۴- به جای رنگ کردن موی سفید به کندن آن رو آورده‌اند که این کار تغییر خلقت است و پیامبر از آن باز داشته است. ۵- به جای نگه داشتن موی سر و بلند کردن آن به کوتاه کردن آن بسان مردان روآورده‌اند؛ تشبّه زنان در موی سر به مردان و تشبّه مردان در ریش به زنان جایز نیست. مردان می‌توانند موی سر خود را تا شانه نگه دارند؛ پیامبر گاهی موهای خویش را تا گوش و گاهی تا گردن و گاهی تا شانه می‌گذاشتند، موی زن باید بلندتر ازین حد باشد ورنه شباهت به مردان لازم می‌آید.
۶- برخی از زنان بدون عذر بسان مردان موی سر را می‌تراشند حالان‌که جایز نیست؛ «نهی رسول الله صلی الله علیه و سلم أَن تَحْلِقَ الْمَرْأَهُ رَأسهَا» ترمذی [۹۱۵]؛ پیامبر صلی الله علیه وسلم زن را از تراشیدن موی سر باز داشته است.
فقهاء نوشته‌اند: زن بنابر ضرورت می‌تواند سرش را بتراشد. الفتاوی الهندیه [ج ۵، ۳۵۸]

برخی از احکام زینت

۱- مویی که سیاه رنگ است تغییر آن به رنگ دیگر توصیه نمی‌شود؛ زیرا رنگ سیاه طبیعی است و به نسبت سایر رنگ‌ها، زیباترین رنگ برای مو محسوب می‌شود، ثانیاً تغییر آن نوعی الگوبرداری از بیگانگان است.
۲- رنگ کردن موی سفید با حنا و نیل و رنگی که کرامت و وقار و زیبایی زن را حفظ کند، جایز است؛ پیامبر به حنا و نیل توصیه فرموده است:«إِنَّ أَحْسَنَ مَا غَیَّرْتُمْ بِهِ الشَّیْبَ ، الْحِنَّاءُ ، وَالْکَتَمُ» ]رواه أبوداود:۴۲۰۵[ و ]الترمذی:۱۷۵۳[؛ بهترین خضابی که با آن موی سفید را تغییر می‌دهید حنا و نیل است.
۳- موی سفید را رنگ سیاه خالص زدن درست نیست؛ پیامبر می‌فرماید:«اجْتَنِبُوا السَّوَادَ»؛ زیرا در آن نوعی فریب و جوان‌نمایی است؛ بر اثر آن سن واقعی زن مخفی می‌ماند، بخصوص وقتی که جهت فریب در امر ازدواج باشد.
۴- آرایش صورت با کندن و ساییدن لایه‌های پوست جهت قرمز جلوه دادن آن نیز ممنوع است و تجاوز از آرایش طبیعی و تغییر خلقت به حساب می‌آید؛ امروزه از نور سولار جهت این کار استفاده می‌شود که دارای عوارض خطرناک از جمله سرطان پوست است. پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌فرماید:«لَعَنَ الله الْقَاشِرَهَ وَالْمَقْشُورَهَ» [مسنداحمد:۲۶۱۷۱]؛ خداوند آرایش‌گری را که لایه پوست صورت را می‌کَنَد و زنی را که این عمل بر او انجام می‌گیرد لعنت کرده است.
۵- خوشبوئی برای زن مباح است؛ اما در بازار و مسیرهای عمومی که مردان در آنجا حضور دارند نباید استفاده شود؛ پیامبر می‌فرماید:«إِذَا اسْتَعْطَرَتِ الْمَرْأَهُ فَمَرَّتْ عَلَى الْقَوْمِ لِیَجِدُوا رِیحَهَا فَهِىَ کَذَا وَکَذَا ».[سنن ابوداود:۴۱۷۵]؛ هرگاه زن عطر بزند و از کنار مردان عبور کند تا بوی او را احساس کنند آن زن چنین و چنان است؛ یعنی فاحشه است.
۶- کرم‌ها و مواد زینتی که به پوست و چشم آسیب می‌زنند نباید استعمال شوند؛ زیرا در اسلام ضرر رساندن به خود هم حرام است.
۷- برداشتن خال و زگیل از صورت اشکالی ندارد.
۸-کسی که بینی‌اش بریده شده یا آسیب دیده است می‌تواند مبادرت به عمل جراحی و پیوند بینی مصنوعی نماید همچنین در مورد انگشتان و سایر اعضای بدن؛ اما جراحی پلاستیک فقط جهت زیبایی و تغییر مدل بینی و سایر اعضا حرام است؛ چرا که تغییر خلقت الهی محسوب می‌شود.
۹- برای زن جائز است که موی ریش و سبیل را جهت زیبائی برای شوهر بگیرد.
۱۰- گرفتن مو از ابروهای متعارف و باریک کردن آن جائز نیست؛ البته اگر بلند باشند زن می‌تواند آن را به قدری که به حالت طبیعی دربیاید کوتاه کند.
۱۱- باریک کردن دندان‌ها که عموما زنان پیر انجام می‌دهند تا خود را جوان جلوه دهند حرام است. همچنین فاصله انداختن بین دندانها جهت زیبایی حرام است؛ زیرا در آن‌ فریب کاری وجود دارد و تغییر خلقت است.
۱۲- استفاده از کرم‌های سفید و قرمز کننده جهت زیبائی برای شوهر جائز است؛ اما برای فریب دادن نامزد حرام است. قرمز کردن لبها هم همین حکم را دارد.
۱۳- پیوند زدن و وصل کردن موی انسان به موی خود حرام است؛ زیرا در آن فریب و تدلیس وجود دارد؛ اما وصل کردن غیر از موی انسان مانند نخ و پشم اشکالی ندارد؛ البدائع [ج۵ ، ۱۲۷]؛ زیرا در آن تدلیسی نیست و مصلحت مطلوب که زیبائی زن برای شوهر باشد حاصل می شود.

افراط در آرایش مو

امروزه پسران و دختران به جای این‌که بیشتر به آرایش و تزکیه باطن بپردازند درگیر آرایش مو هستند، افراط در این باره و پرداختن به آن، وقت و بی‌وقت درست نیست؛ زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم از شانه کردن مستمر و پیوسته موها باز داشته است. سنن نسایی [ ۵۰۵۵] اعتدال در زینت مو سنت است؛ پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌فرماید:« مَنْ کَانَ لَهُ شَعْرٌ فَلْیُکْرِمْهُ». سنن ابوداود [۴۱۶۵] ؛ هرکه مو دارد آن را گرامی دارد.»؛ یعنی آن را بشوید، روغن بزند و شانه کند.

نفرین بر دستکاری‌های نامشروع

پیامبر می‌فرماید:« لَعَنَ اللَّهُ الْوَاصِلَهَ وَالْمُسْتَوْصِلَهَ وَالْوَاشِمَهَ وَالْمُسْتَوْشِمَهَ» صحیح البخاری [۵۹۳۲] ترمذی [۲۷۸۳]؛ الله، زنی که موی آدمی را به زن وصل کند و زنی که پیوند مو را درخواست می‌کند و زن خالکوب و زنی را که خالکوبی شده نفرین کرده است. فقهاء نوشته‌اند وصل کردن چیزی جز از موی انسان بنابر قول راجح اشکالی ندارد.
حضرت عبدالله ابن مسعود می‌گوید: «لَعَنَ اللَّهُ الْوَاشِمَاتِ وَالْمُسْتَوْشِمَاتِ وَالنَّامِصَاتِ وَالْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ لِلْحُسْنِ الْمُغَیِّرَاتِ خَلْقَ اللَّهِ» صحیح مسلم [ ۵۶۹۵] الله، زنان خالکوب و زنانی را که درخواست خالکوبی می‌نمایند و زنان آرایشگری که آبروها را برمی‌دارند و آن را باریک می‌کنند و زنانی که از آبروهایشان برداشته می‌شود و زنانی را که جهت زیبایی بین دندانها فاصله ایجاد می‌کنند نفرین کرده است؛ چون آفرینش الله را تغییر داده‌اند.

نویسنده: عبدالحکیم سیدزاده

منبع: سنت آنلاین

برچسب ها
نمایش بیشتر

عبدالحکیم سیدزاده

مدرس مدرسه دینی عین العلوم گشت مدیر مجلس علمی عین العلوم گشت نویسنده مترجم محقق

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 + 6 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن