علامت‌های قیامت از دیدگاه اهل سنت

علامت های قیامت

علامت های قیامت


نویسنده:محمد بن إبراهیم التویجرى
مترجم:محمد گل گمشادزهی

علم داشتن به زمان قیامت:

زمان برپایی قیامت را غیر از الله جل جلاله کسی نمی‌داند، همان‌طور که می‌فرماید: ﴿یَسۡ‍َٔلُکَ ٱلنَّاسُ عَنِ ٱلسَّاعَهِۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِۚ وَمَا یُدۡرِیکَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَهَ تَکُونُ قَرِیبًا۶٣﴾ [الأحزاب: ۶۳].

«[ای پیامبر،] مردم دربارۀ [زمان وقوعِ] قیامت از تو می‌پرسند؛ بگو: «دانش آن تنها نزد الله است»؛ و تو چه می‌دانی؟ شاید‌ قیامت نزدیک باشد».

علامت‌های قیامت:

رسول الله صلی الله علیه وسلم از علامت‌ها و نشانه‌هایی خبر دادند که بر نزدیکی برپایی قیامت دلالت می‌نمایند و عبارت‌اند از:

علامت‌های کوچک و علامت‌های بزرگ.

۱- علامت‌های کوچک قیامت

علامت‌های کوچک قیامت سه نوع هستند:

اول – علامت‌هایی که اتفاق افتادند و به پایان رسیدند، از جمله:

بعثت رسول صلی الله علیه وسلم و وفاتش، شکافته شدن ماه، فتح بیت المقدس، خارج شدن آتش از سرزمین حجاز.

  1. الله بلند مرتبه می‌فرماید: ﴿ٱقۡتَرَبَتِ ٱلسَّاعَهُ وَٱنشَقَّ ٱلۡقَمَرُ١﴾ [القمر: ۱].

«قیامت نزدیک شد و ماه [از هم] شکافت».

  1. عَنْ عَوْف بْن مَالِکٍ رضی الله عنه قَالَ النَّبِیُّ صلی الله علیه وسلم: «… اعْدُدْ سِتًّا بَیْنَ یَدَیِ السَّاعَهِ: مَوْتِی، ثُمَّ فَتْحُ بَیْتِ المَقْدِسِ، ثُمَّ مُوْتَانٌ یَأْخُذُ فِیکُمْ کَقُعَاصِ الغَنَمِ، ثُمَّ اسْتِفَاضَهُ المَالِ حَتَّى یُعْطَى الرَّجُلُ مِائَهَ دِینَارٍ فَیَظَلُّ سَاخِطًا، ثُمَّ فِتْنَهٌ لاَ یَبْقَى بَیْتٌ مِنَ العَرَبِ إِلَّا دَخَلَتْهُ، ثُمَّ هُدْنَهٌ تَکُونُ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَ بَنِی الأَصْفَرِ، فَیَغْدِرُونَ فَیَأْتُونَکُمْ تَحْتَ ثَمَانِینَ غَایَهً، تَحْتَ کُلِّ غَایَهٍ اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا».[۱]

عوف بن مالک رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «… شش چیز را قبل از فرا رسیدن قیامت، به خاطر داشته باش: مرگ من، فتح بیت المقدس، مرگ و میر بسیار زیاد شما مانند وبایی که در گوسفندان بیفتد، کثرت مال تا جایی که به یک شخص صد دینار می‌دهند، باز هم ناراحت است، فتنه‌ای که وارد همه‌ی خانه‌های عرب می‌شود، صلح میان شما و رومی‌ها که سپس آنان خیانت می‌کنند و با هشتاد پرچم که زیر هر کدام، دوازده هزار نفر وجود دارد، به شما حمله می‌کنند».

  1. عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ رضی الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم قَالَ: «لاَ تَقُومُ السَّاعَهُ حَتَّى تَخْرُجَ نَارٌ مِنْ أَرْضِ الحِجَازِ تُضِیءُ أَعْنَاقَ الإِبِلِ بِبُصْرَى».[۲]

ابوهریره رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «تا زمانی که آتشی از سرزمین حجاز پیدا نشود و روشنایی آن، گردن شتران را در بُصرا فرا نگیرد، قیامت بر پا نخواهد شد».

دوم – علامت‌هایی که پیوسته در حال آشکار شدن هستند، از جمله:

ظهور فتنه‌ها، پیدایش مدعیان نبوت، انتشار امنیت، از بین رفتن علم شریعت، ظهور دجال، زیاد شدن علامت‌ها و نشانه‌های گمراهی، پیدایش آلت‌های موسیقی و طرب و حلال دانستن آن‌ها، ظاهر شدن زنا و زیاد شدن شراب خواری و حلال دانستن آن‌ها، سبقت گرفتن افراد پا برهنه و بی‌لباس و چوپان‌ها در ساخت و ساز، مسابقه دادن مردم در زیباسازی مساجد و تزیین آن، زیاد شدن هرج و مرج و قتل، کم شدن فاصله‌ها، واگذاری امور به افرادی که صلاحیت ندارند، بالا رفتن اشرار و شرارت‌ها و پایین قرار دادن افراد نیک و خوبی‌ها، سخن گفتن زیاد، کم شدن عمل، جهانی شدن بازارها و یکسان سازی نرخ‌ها، پیدایش شرک در این امت، زیاد شدن بخیلی و دروغ، کثرت مال، گسترش تجارت، زیاد شدن زلزله‌ها، خاین دانستن افراد امانتدار، امین دانستن خیانتکاران، پیدایش فحشا، قطع صله‌ی رحم، بدی همسایگان، بالا بردن افراد پست، خرید و فروش حکم‌ (با دادن رشوه)، سلام نمودن فقط به آشنایان، جست و جوی علم نزد بدعتی‌ها، انتشار علوم دنیوی، ظهور زنان پوشیده در حالی که لخت هستند (لباس‌های چسبان و تنگ)، زیاد شدن شهادت دروغ، کثرت مرگ‌های ناگهانی، عدم جست وجوی روزی حلال، برگشت دوباره‌ی سرسبزی و رودخانه‌ها بر سرزمین‌های عرب‌ها، سخن گفتن درندگان با انسان‌ها، سخن گفتن شخص با دستگیره‌ی تازیانه و بندهای کفش خود. ران پای انسان آنچه را که خانواده‌اش در غیاب او انجام داده‌اند به او خبر بدهد. این‌که عراق در محاصره قرار می‌گیرد، و غذا و درهم به آن‌ها نمی‌رسد، سپس شام محاصره می‌شود و غذا و دینار به آنان نمی‌رسد، سپس بین مسلمانان و روم صلح و آشتی برقرار می‌گردد و بعد از آن رومیان نسبت به مسلمانان خیانت می‌کنند.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رضی الله عنه أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم، وَهُوَ مُسْتَقْبِلٌ المَشْرِقَ یَقُولُ: «أَلاَ إِنَّ الفِتْنَهَ هَا هُنَا، مِنْ حَیْثُ یَطْلُعُ قَرْنُ الشَّیْطَانِ».[۳]

از ابن عمر رضی الله عنه روایت است که او از رسول الله صلی الله علیه وسلم در حالی که رو به سمت مشرق کرده بود، شنید که فرمود: «آگاه باشید که فتنه آن‌جاست، آگاه باشید که فتنه آن‌جاست، از جایی که شاخ شیطان در آن‌جا طلوع می‌کند».

سوم – علامت‌هایی که به وجود نیامدند، ولی بدون شک همان‌طور که رسول صلی الله علیه وسلم خبر دادند به وقوع خواهند پیوست، از جمله: آشکار شدن کوهی از طلا در رودخانه‌ی فرات، فتح قسطنطنیه بدون سلاح، جنگیدن با ترکها، جنگیدن با یهود و نصارا، و پیروزی مسلمانان بر آن‌ها، خارج شدن مردی از قحطان که مردم را با عصای خود (کنایه از شدت و تند خویی) رهبری می‌کند و از او اطاعت می‌نمایند، کم شدن مردان، زیاد شدن زنان، تا جایی که یک مرد از پنجاه زن سرپرستی می‌کند، مدینه افراد شرور را بیرون می‌اندازد و سپس خراب شدن آن، از بین رفتن کعبه به دست شخصی از حبشه که ذو السُوَیقتین نام دارد و بعد از آن تعمیر نخواهد شد، و آن پایان زمان و جهان است. و الله داناتر است و او کمک کننده است.

تمام نشانی‌ها و علامت‌هایی را که قبلا ذکر کردیم به وسیله‌ی احادیث صحیح از رسول الله صلی الله علیه وسلم ثابت است.

۲- علامت‌های بزرگ قیامت

علامت‌های بزرگ قیامت ده مورد هستند:

عَنْ حُذَیْفَهَ بْنِ أَسِیدٍ الْغِفَارِیِّ رضی الله عنه قَالَ: اطَّلَعَ النَّبِیُّ صلی الله علیه وسلم عَلَیْنَا وَنَحْنُ نَتَذَاکَرُ، فَقَالَ: «مَا تَذَاکَرُونَ؟» قَالُوا: نَذْکُرُ السَّاعَهَ، قَالَ: ” انها لَنْ تَقُومَ حَتَّى تَرَوْنَ قَبْلَهَا عَشْرَ آیَاتٍ – فَذَکَرَ – الدُّخَانَ، وَالدَّجَّالَ، وَالدَّابَّهَ، وَطُلُوعَ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، وَنُزُولَ عِیسَى ابْنِ مَرْیَمَ ج، وَیَأَجُوجَ وَمَأْجُوجَ، وَثَلَاثَهَ خُسُوفٍ: خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ، وَخَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ، وَخَسْفٌ بِجَزِیرَهِ الْعَرَبِ، وَآخِرُ ذَلِکَ نَارٌ تَخْرُجُ مِنَ الْیَمَنِ، تَطْرُدُ النَّاسَ إِلَى مَحْشَرِهِمْ».[۴]

حذیفه بن اُسَید غفاری رضی الله عنه می‌گوید: «ما مشغول صحبت بودیم که پیامبر صلی الله علیه وسلم نزد ما آمد و فرمود: در مورد چه چیزی صحبت می‌کنید؟ صحابه عرض کردند: در مورد قیامت صحبت می‌کنیم. فرمود: تا زمانی که ده نشانی را مشاهده نکردید، قیامت برپا نمی‌شود. آن‌گاه پیامبر صلی الله علیه وسلم دود، دجال، دابه (حیوانی که ظهور می‌کند)، طلوع خورشید از مغرب، نزول عیسی بن مریم، یأجوج و مأجوج، و سه خَسف (فرو رفتن در زمین) را ذکر کرد که یکی در مشرق، دیگری در مغرب، و سومی در شبه جزیره‌ی عربستان رخ می‌دهد، و در پایان هم آتشی را ذکر کرد که از یمن، بیرون می‌آید و مردم را به سوی محشر سوق می‌دهد».

۱- خروج دجال

دجال انسانی از فرزندان آدم است که در آخر الزمان ظهور می‌کند و ادعای ربوبیت می‌نماید از مشرق و خراسان خارج می‌شود، سپس در تمام سرزمین‌ها وارد می‌شود، ولی نمی‌تواند به مسجد الاقصی، طور، مکه و مدینه وارد شود، برای این‌که فرشتگان از آن‌ها محافظت می‌کنند، در زمین شوره‌زار فرود می‌آید و قرار می‌گیرد. شهر مدینه سه مرتبه می‌لرزد، پس هر کافر و منافقی از آن‌جا به سوی دجال خارج می‌شود.

زمان خارج شدن دجال:

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضی الله عنه یَقُولُ: کُنَّا قُعُودًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم، فَذَکَرَ الْفِتَنَ فَأَکْثَرَ فِی ذِکْرِهَا حَتَّى ذَکَرَ فِتْنَهَ الْأَحْلَاسِ، فَقَالَ قَائِلٌ: یَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا فِتْنَهُ الْأَحْلَاسِ؟ قَالَ: «هِیَ هَرَبٌ وَحَرْبٌ، ثُمَّ فِتْنَهُ السَّرَّاءِ، دَخَنُهَا مِنْ تَحْتِ قَدَمَیْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی یَزْعُمُ أَنَّهُ مِنِّی، وَلَیْسَ مِنِّی، وَإِنَّمَا أَوْلِیَائِی الْمُتَّقُونَ، ثُمَّ یَصْطَلِحُ النَّاسُ عَلَى رَجُلٍ کَوَرِکٍ عَلَى ضِلَعٍ، ثُمَّ فِتْنَهُ الدُّهَیْمَاءِ، لَا تَدَعُ أَحَدًا مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهِ إِلَّا لَطَمَتْهُ لَطْمَهً، فَإِذَا قِیلَ: انْقَضَتْ، تَمَادَتْ یُصْبِحُ الرَّجُلُ فِیهَا مُؤْمِنًا، وَیُمْسِی کَافِرًا، حَتَّى یَصِیرَ النَّاسُ إِلَى فُسْطَاطَیْنِ، فُسْطَاطِ إِیمَانٍ لَا نِفَاقَ فِیهِ وَفُسْطَاطِ نِفَاقٍ لَا إِیمَانَ فِیهِ، فَإِذَا کَانَ ذَاکُمْ فَانْتَظِرُوا الدَّجَّالَ، مِنْ یَوْمِهِ، أَوْ مِنْ غَدِهِ».[۵]

عبدالله بن عمر رضی الله عنه می‌گوید: ما نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم نشسته بودیم که فتنه‌های زیادی را ذکر فرمود، تا این‌که فتنه‌ی اَحلاس را ذکر نمود. پس شخصی گفت: ای رسول الله، فتنه‌ی احلاس چیست؟ فرمود: «فرار است و از بین رفتن مال و اهل، سپس فتنه‌ی سرّاء (نعمت‌های صحت و سلامتی) که دود آن از زیر دو پای مردی از اهل بیت من بیرون می‌آید (آغازگر آن است)، که گمان می‌نماید از من است، در حالی که از من نیست، به درستی که اولیا و دوستان من افراد با تقوا و پرهیزگار هستند. سپس مردم جمع می‌شوند و با شخصی بیعت می‌کنند که ثبات و شایستگی اداره کردن امور را ندارد. بعد فتنه‌ی دُهَیماء را ذکر فرمود که اثر آن همه‌ی مردم را فرا می‌گیرد و ضرر آن به هر شخصی می‌رسد. مردم گمان می‌کنند که تمام شده است، اما باز هم ادامه دارد، افراد زیادی را گمراه می‌کند، فردی هنگام صبح ایمان دارد ولی شام‌گاهان کافر می‌شود. در پایان این فتنه‌ها مردم به دو گروه تقسیم می‌شوند. اهل ایمان که نفاق در آن‌ها وجود ندارد، و اهل نفاق که ایمان در آن‌ها وجود ندارد، هرگاه این وضعیت پیش آمد، در همان روز و یا روز بعدش منتظر ظهور دجال باشید».

فتنه‌ی دجال:

خروج دجال فتنه‌ی بزرگی است به خاطر این‌که الله با او آثار خارق العاده‌ی بزرگی می‌آفریند که عقل‌ها تعجب می‌نمایند و دچار شگفتی می‌شوند، ثابت است که بهشت و جهنمی دارد، جهنم او بهشت و بهشت او جهنم است و کوهی از نان و رودخانه‌هایی از آب همراه او می‌باشد. به آسمان امر می‌کند، باران می‌بارد و به زمین دستور می‌دهد، می‌روید و سبز می‌گردد. و گنج‌های زمین به دنبال او هستند، و با سرعت زیادی در زمین عبور می‌کند مانند بارانی که باد همراه دارد و چهل روز در زمین می‌ماند، یک روز مانند یک سال، و یک روز به اندازه‌ی یک ماه، و یک روز به اندازه‌ی یک هفته، و بقیه‌ی روزها مانند روزهای ما هستند، سپس عیسی فرزند مریم ÷ او را نزد دروازه‌ی لُد (روستایی در نزدیکی بیت المقدس است) در فلسطین به قتل می‌رساند.

صفات دجال:

پیامبر صلی الله علیه وسلم ما را بر حذر داشت از این‌که از دجال پیروی نماییم یا او را تصدیق کنیم و ویژگی‌های او را برای ما بیان کرد تا از او بر حذر باشیم، بین دو چشم او (کافر) نوشته شده که هر مسلمانی آن را می‌خواند.

عَنْ عُبَادَهَ بْنِ الصَّامِتِ رضی الله عنه أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم قَالَ: «إِنِّی قَدْ حَدَّثْتُکُمْ عَنِ الدَّجَّالِ حَتَّى خَشِیتُ أَنْ لَا تَعْقِلُوا، إِنَّ مَسِیحَ الدَّجَّالِ رَجُلٌ قَصِیرٌ، أَفْحَجُ جَعْدٌ، أَعْوَرُ مَطْمُوسُ الْعَیْنِ، لَیْسَ بِنَاتِئَهٍ، وَلَا حَجْرَاءَ، فَإِنْ أُلْبِسَ عَلَیْکُمْ، فَاعْلَمُوا أَنَّ رَبَّکُمْ لَیْسَ بِأَعْوَرَ».[۶]

عباده بن صامت رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «من درباره دجال برای شما صحبت کردم تا اینکه ترسیدم متوجه نشده باشید. اینک به شما می‌گویم که مسیح دجال مرد کوتاه قدی است. موهای مجعدی (فرفری) دارد. یک چشمش کور و نابینا است، ولی نه برجستگی و برآمدگی دارد و نه در کاسه‌ی چشم فرو رفته است. اگر در تشخیص دچار مشکل شدید، بدانید که پروردگار شما یک‌چشم نیست».

مکان خروج دجال:

عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ رضی الله عنه قَالَ: ذَکَرَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه وسلم الدَّجَّالَ ذَاتَ غَدَاهٍ، … فقال: إِنَّهُ خَارِجٌ خَلَّهً بَیْنَ الشَّأْمِ وَالْعِرَاقِ، فَعَاثَ یَمِینًا وَعَاثَ شِمَالًا…».[۷]

نواس بن سمعان س می‌گوید: رسول الله ج دجال را یاد کرد – و در آن حدیث چنین فرمود: «به درستی که او از راهی در بین شام و عراق خارج می‌شود و چپ و راست به فساد می‌پردازد».

سرزمین‌هایی که دجال به آن وارد نمی‌شود:

  1. رَوَی أَنَسُ بْنُ مَالِکٍ رضی الله عنه عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه وسلم قَالَ: «لَیْسَ مِنْ بَلَدٍ إِلَّا سَیَطَؤُهُ الدَّجَّالُ، إِلَّا مَکَّهَ، وَالمَدِینَهَ …».[۸]

انس بن مالک رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «هیچ شهری در دنیا وجود ندارد که دجال وارد آن نشود، مگر مکه و مدینه».

  1. عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِیِّج أنَّ النَّبِیَّ صلی الله علیه وسلم ذَکَرَ الدَّجَّالَ –وَفِیهِ- قَالَ: «وَلَا یَقْرَبُ أَرْبَعَهَ مَسَاجِدَ مَسْجِدَ الْحَرَامِ، وَمَسْجِدَ الْمَدِینَهِ، وَمَسْجِدَ الطُّورِ، وَمَسْجِدَ الْأَقْصَى».

شخصی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌گوید: پیامبر صلی الله علیه وسلم داستان دجال را ذکر نمود – و در آن فرمود – دجال به چهار مسجد نزدیک نمی‌شود: مسجد الحرام، مسجد النبی، مسجد الطور، و مسجد الاقصی.[۹]

پیروان دجال:

بیش‌ترین پیروان دجال از یهود و عجم (غیر عرب‌ها) و تُرک‌ها و گروه‌هایی از اعراب بادیه‌نشین و زنان می‌باشند.

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ رضی الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلی الله علیه وسلم قَالَ: «یَتْبَعُ الدَّجَّالَ مِنْ یَهُودِ أَصْبَهَانَ، سَبْعُونَ أَلْفًا عَلَیْهِمُ الطَّیَالِسَهُ».[۱۰]

انس بن مالک رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می‌نماید که فرمود: «هفتاد هزار نفر از یهودیان اصفهان که طیلسان (ردایی که بر شانه می‌اندازند) به تن دارند از دجال پیروی می‌کنند».

دور شدن از فتنه‌ی دجال:

با ایمان به الله ﻷ و پناه بردن به او در نماز از فتنه‌ی دجال، و فرار کردن از او، و حفظ کردن آیات اول سوره‌ی کهف می‌توان از شر دجال در امان بود.

عَنْ أَبِی الدَّرْدَاءِ رضی الله عنه أَنَّ النَّبِیَّ صلی الله علیه وسلم قَالَ: «مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آیَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَهِ الْکَهْفِ عُصِمَ مِنَ الدَّجَّالِ».[۱۱]

ابودرداء رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «کسی‌که ده آیه از اول سوره‌ی کهف حفظ نماید، از فتنه‌ی دجال در امان می‌ماند». و در لفظ دیگر چنین آمده است: «کسی‌که او را درک کرد، پس آیات اول سوره‌ی کهف را بر او بخواند».

۲- نزول عیسی بن مریم علیه السلام

بعد از خارج شدن دجال و به فساد پرداختن در زمین، الله جل جلاله، عیسی بن مریم علیه السلام را در کنار مناره‌ی سفید در شرق دمشق فرود می‌آورد، در حالی که دست‌هایش را بر بال‌های دو فرشته گذاشته است. پس دجال را می‌کشد و به اسلام حکم می‌نماید و صلیب را می‌شکند و خوک را نیز به قتل می‌رساند، و جزیه را وضع می‌نماید و مال و سرمایه فراوان می‌شود، و دشمنی و کینه از بین می‌رود و هفت سال زندگی می‌کند در حالی که بین هیچ‌کس دشمنی و کینه وجود ندارد. سپس فوت می‌کند و مسلمانان بر او نماز می‌خوانند.

سپس الله باد سرد و پاکی را از سمت شام ارسال می‌کند و به هر فردی بر روی زمین که در قلبش ذره‌ای خیر یا ایمان وجود دارد، برخورد کند، باعث مرگ او می‌گردد و تنها بدترین مردم باقی می‌مانند که -در هوس‌رانی و شتافتن به سوی گناه و معصیت- به سبکیِ پرندگان و -در دشمنی و قتل و خون‌ریزی- همانند درندگان هستند، و مانند خران با هم رفتار می‌کنند و می‌لولند، و شیطان به آن‌ها امر می‌کند تا نمادها (بت‌ها) را عبادت کنند و قیامت بر آن‌ها بر پا می‌شود.

عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ رضی الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم: «وَالَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ، لَیُوشِکَنَّ أَنْ یَنْزِلَ فِیکُمْ ابْنُ مَرْیَمَ حَکَمًا عَدْلًا، فَیَکْسِرَ الصَّلِیبَ، وَیَقْتُلَ الخِنْزِیرَ، وَیَضَعَ الجِزْیَهَ، وَیَفِیضَ المَالُ حَتَّى لاَ یَقْبَلَهُ أَحَدٌ، حَتَّى تَکُونَ السَّجْدَهُ الوَاحِدَهُ خَیْرًا مِنَ الدُّنْیَا وَمَا فِیهَا»، ثُمَّ یقُولُ أَبُو هُرَیرَهَ: ” وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ: ﴿وَإِن مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡکِتَٰبِ إِلَّا لَیُؤۡمِنَنَّ بِهِۦ قَبۡلَ مَوۡتِهِۦۖ وَیَوۡمَ ٱلۡقِیَٰمَهِ یَکُونُ عَلَیۡهِمۡ شَهِیدٗا١۵٩﴾ [النساء: ۱۵۹]. ” [۱۲]

ابوهریره رضی الله عنه از رسول صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «سوگند به ذاتی که جانم در دست اوست، به زودی فرزند مریم در بین شما فرود می‌آید و حکم و عدل می‌نماید، سپس صلیب را می‌شکند و خوک را می‌کشد و جزیه را وضع می‌کند و مال و سرمایه زیاد می‌شود تا جایی که هیچ شخصی آن را قبول نمی‌کند، و یک سجده بهتر از دنیا و آنچه که در آن است، می‌شود».

سپس ابوهریره رضی الله عنه می‌گوید: اگر خواستید می‌توانید این آیه را بخوانید: «و [کسی] از اهل کتاب نیست، مگر اینکه پیش از مرگش، حتماً به او [= عیسی] ایمان می‌آورَد و روز قیامت [نیز] وی بر [کفر و ایمانِ] آنان گواه خواهد بود».

۳- خروج یأجوج و مأجوج

یأجوج و مأجوج دو گروه بزرگ از فرزندان آدم هستند و مردانی قوی هستند که هیچ کسی توانایی جنگیدن با آن‌ها را ندارد و خارج شدن آن‌ها از علامت‌های بزرگ قیامت است. در زمین فساد می‌کنند سپس عیسی بن مریم علیه السلام و اصحابش بر علیه آنان دعا می‌کنند و آن‌ها می‌میرند.

  1. الله بلندمرتبه می‌فرماید: ﴿حَتَّىٰٓ إِذَا فُتِحَتۡ یَأۡجُوجُ وَمَأۡجُوجُ وَهُم مِّن کُلِّ حَدَبٖ یَنسِلُونَ٩۶ وَٱقۡتَرَبَ ٱلۡوَعۡدُ ٱلۡحَقُّ فَإِذَا هِیَ شَٰخِصَهٌ أَبۡصَٰرُ ٱلَّذِینَ کَفَرُواْ یَٰوَیۡلَنَا قَدۡ کُنَّا فِی غَفۡلَهٖ مِّنۡ هَٰذَا بَلۡ کُنَّا ظَٰلِمِینَ٩٧﴾ [الأنبیاء: ۹۶-۹۷].

«تا زمانی‌ که [سدّ] یأجوج و مأجوج گشوده شود و آنان از هر بلندی [و تپه‌ای] شتابان سرازیر گردند. و وعدۀ حق [= قیامت] نزدیک گردد؛ در آن هنگام، چشم‌های کسانی ‌که کفر ورزیدند [از شدت وحشت] خیره می‌مانَد [و می‌گویند:] ای وای بر ما! قطعاً ما از این [حادثه] در غفلت بودیم! بلکه [کافر و] ستمکار بودیم».

  1. عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ رضی الله عنه قَالَ: ذَکَرَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه وسلم الدَّجَّالَ ذَاتَ غَدَاهٍ … إِذْ أَوْحَى اللهُ إِلَى عِیسَى: إِنِّی قَدْ أَخْرَجْتُ عِبَادًا لِی، لَا یَدَانِ لِأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ، فَحَرِّزْ عِبَادِی إِلَى الطُّورِ وَیَبْعَثُ اللهُ یَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ، وَهُمْ مِنْ کُلِّ حَدَبٍ یَنْسِلُونَ، فَیَمُرُّ أَوَائِلُهُمْ عَلَى بُحَیْرَهِ طَبَرِیَّهَ فَیَشْرَبُونَ مَا فِیهَا، وَیَمُرُّ آخِرُهُمْ فَیَقُولُونَ: لَقَدْ کَانَ بِهَذِهِ مَرَّهً مَاءٌ، وَیُحْصَرُ نَبِیُّ اللهِ عِیسَى وَأَصْحَابُهُ، حَتَّى یَکُونَ رَأْسُ الثَّوْرِ لِأَحَدِهِمْ خَیْرًا مِنْ مِائَهِ دِینَارٍ لِأَحَدِکُمُ الْیَوْمَ، فَیَرْغَبُ نَبِیُّ اللهِ عِیسَى وَأَصْحَابُهُ، فَیُرْسِلُ اللهُ عَلَیْهِمُ النَّغَفَ فِی رِقَابِهِمْ، فَیُصْبِحُونَ فَرْسَى کَمَوْتِ نَفْسٍ وَاحِدَهٍ، ثُمَّ یَهْبِطُ نَبِیُّ اللهِ عِیسَى وَأَصْحَابُهُ إِلَى الْأَرْضِ …».[۱۳]

نوّاس بن سمعان رضی الله عنه می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم واقعه‌ی دجال را بیان کرد و این‌که عیسی علیه السلام او را در دروازه‌ی لُد به قتل می‌رساند … و در آن چنین بیان شده است: «در این هنگام الله متعال به عیسی ÷ وحی می‌کند که من بندگانی را آفریده‌ام که هیچ‌کس توانایی جنگیدن با آنان را ندارد، تو بندگانم را برای حفاظت در کوه طور جمع کن. در این هنگام، الله متعال یأجوج و مأجوج را بر می‌انگیزد و آنان از هر فراز و زمین بلند به راه می‌افتند. گروه‌های اولیه‌ی آنان از کنار دریاچه‌ی طبریه (در شام می‌گذرند و همه‌ی آب آن را می‌نوشند. و هنگامی‌که گروه‌های پایانی آن‌ها از آن‌جا می‌گذرند، می‌گویند: روزگاری اینجا آب وجود داشته است. و پیامبر الله، عیسی بن‌مریم ÷ و یارانش محاصره می‌شوند، تا جایی که یک سر گاو برای آنان بیش‌تر از صد دینار برای شما در حال حاضر، ارزش دارد. اینجاست که پیامبر الله، عیسی علیه السلام و یارانش به الله متعال روی می‌آورند. الله متعال کرم‌هایی را در گردن‌های آن‌ها (یأجوج و مأجوج) پدید می‌آورد و همه آن‌ها به یک باره هلاک می‌شوند. سپس پیامبر الله علیه السلام و یارانش به زمین فرود می‌آیند … ».

بعد از نزول عیسی علیه السلام و اصحابش به زمین، از الله کمک می‌خواهد. پس الله ﻷ پرندگانی می‌فرستد که یأجوج و مأجوج را حمل می‌نمایند و به هر جایی که الله بخواهد، می‌اندازند. سپس الله بارانی نازل می‌کند که زمین را می‌شوید و در زمین برکت نازل می‌شود. و سبزی‌ها و میوه‌ها آشکار می‌گردند و گیاهان و حیوانات دارای برکت می‌شوند.

۴ و۵ و۶- خسف‌های سه‌گانه

خسف‌های سه‌گانه از علامت‌های بزرگ قیامت هستند: یک خسف در مشرق، یکی در مغرب و دیگری در جزیره العرب به وجود می‌آید و بعد از آن صورت نمی‌گیرد.

۷- دود: پیدایش دود در آخر الزمان از علامت‌های بزرگ قیامت است

  1. الله بلندمرتبه می‌فرماید: ﴿فَٱرۡتَقِبۡ یَوۡمَ تَأۡتِی ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٖ مُّبِینٖ١٠ یَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِیمٞ١١﴾ [الدخان: ۱۰-۱۱].

«پس [ای پیامبر] منتظر روزی باش که آسمان، دودی آشکار [پدید] آورد. که [تمام] مردم را فرامی‌گیرد. این عذابی دردناک است».

  1. عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ رضی الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلی الله علیه وسلم، قَالَ: «بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ سِتًّا: طُلُوعَ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، أَوِ الدُّخَانَ، أَوِ الدَّجَّالَ، أَوِ الدَّابَّهَ، أَوْ خَاصَّهَ أَحَدِکُمْ أَوْ أَمْرَ الْعَامَّهِ».[۱۴]

ابوهریره رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «به انجام کارهای نیک بشتابید قبل از اینکه شش اتفاق بیفتد: طلوع خورشید از مغرب، یا دود، یا دجال، یا دابه، یا مرگی که مخصوص همه‌ی شماست و قیامتی که فرا می‌رسد».

۸- طلوع خورشید از مغرب

طلوع خورشید از نخستین علامت‌های بزرگ قیامت است که به تغییر احوال و حالت‌های عالَم و جهان اجازه داده شده است. و دلایل آن عبارت‌اند از:

  1. الله بلندمرتبه می‌فرماید: ﴿هَلۡ یَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأۡتِیَهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِکَهُ أَوۡ یَأۡتِیَ رَبُّکَ أَوۡ یَأۡتِیَ بَعۡضُ ءَایَٰتِ رَبِّکَۗ یَوۡمَ یَأۡتِی بَعۡضُ ءَایَٰتِ رَبِّکَ لَا یَنفَعُ نَفۡسًا إِیمَٰنُهَا لَمۡ تَکُنۡ ءَامَنَتۡ مِن قَبۡلُ أَوۡ کَسَبَتۡ فِیٓ إِیمَٰنِهَا خَیۡرٗاۗ قُلِ ٱنتَظِرُوٓاْ إِنَّا مُنتَظِرُونَ١۵٨﴾ [الأنعام: ۱۵۸].

«آیا [کافران] انتظاری جز این دارند که فرشتگان [مرگ] نزد‌شان بیایند یا پروردگارت [خود برای داوری] بیاید یا برخی از نشانه‌های پروردگارت [در مورد قیامت] فرارسد؟ روزی ‌که برخی از نشانه‌های پروردگارت آشکار گردد، ایمان آوردن کسی که پیشتر ایمان نیاورده یا با ایمانش خیری حاصل نکرده است، سودی به حالش ندارد. [ای پیامبر، به مشرکان] بگو: منتظر باشید. بی‌گمان، ما [نیز] منتظریم».

  1. عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ رضی الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلی الله علیه وسلم قَالَ: «لَا تَقُومُ السَّاعَهُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا، فَإِذَا طَلَعَتْ مِنْ مَغْرِبِهَا آمَنَ النَّاسُ کُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ فَیَوْمَئِذٍ ﴿لَا یَنفَعُ نَفۡسًا إِیمَٰنُهَا لَمۡ تَکُنۡ ءَامَنَتۡ مِن قَبۡلُ أَوۡ کَسَبَتۡ فِیٓ إِیمَٰنِهَا خَیۡرٗا﴾ [الأنعام: ۱۵۸]».[۱۵]

ابوهریره رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: «قیامت بر پا نمی‌شود مگر زمانی که خورشید از مغرب طلوع نماید، سپس هنگامی‌که از مغرب طلوع کرد، تمام مردم ایمان می‌آورند، پس در آن هنگام «ایمان آوردن کسی که پیشتر ایمان نیاورده یا با ایمانش خیری حاصل نکرده است، سودی به حالش ندارد».

  1. عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو رضی الله عنه قَالَ: … سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلی الله علیه وسلم یقُولُ: «إِنَّ أَوَّلَ الْآیَاتِ خُرُوجًا، طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، وَخُرُوجُ الدَّابَّهِ عَلَى النَّاسِ ضُحًى، وَأَیُّهُمَا مَا کَانَتْ قَبْلَ صَاحِبَتِهَا، فَالْأُخْرَى عَلَى إِثْرِهَا قَرِیبًا».[۱۶]

عبدالله بن عمرو رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می‌کند که فرمود: نخستین نشانه‌هایی که از قیامت، ظاهر می‌شوند، طلوع خورشید از مغرب و ظهور دابه (حیوانی که با مردم صحبت می‌کند) هنگام چاشت است. و هر یک از آن‌ها که زودتر ظاهر شود، دیگری به زودی بعد از آن آشکار می‌گردد.

۹- خروج دابه

خارج شدن «دابه الارض» در آخر الزمان علامتی است که بر نزدیکی وقوع قیامت دلالت دارد. خارج می‌شود و بر بینی‌های‌ مردم علامت‌هایی می‌گذارد، بر بینی کفار مُهر زده می‌شود و چهره‌ی مؤمن نورانی می‌شود و می‌درخشد. از دلایل خروج آن عبارت‌اند از:

  1. الله بلندمرتبه می‌فرماید: ﴿وَإِذَا وَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَیۡهِمۡ أَخۡرَجۡنَا لَهُمۡ دَآبَّهٗ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ تُکَلِّمُهُمۡ أَنَّ ٱلنَّاسَ کَانُواْ بِ‍َٔایَٰتِنَا لَا یُوقِنُونَ٨٢﴾ [النمل: ۸۲].

«و آنگاه که [در آستانۀ قیامت،] فرمان [عذاب] بر آنان واجب گردد، جنبنده‌ای را برایشان از زمین بیرون می‌آوریم که با آنان [در این مورد] سخن بگوید که مردم به آیات ما یقین نداشتند».

  1. عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ : «ثَلَاثٌ إِذَا خَرَجْنَ لَا یَنْفَعُ نَفْسًا إِیمَانُهَا لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ کَسَبَتْ فِی إِیمَانِهَا خَیْرًا: طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، وَالدَّجَّالُ، وَدَابَّهُ الْأَرْضِ».[۱۷]

ابوهریره  از پیامبر  روایت می‌نماید که فرمود: «سه چیز هنگامی‌که خارج شوند، به هیچ شخصی ایمان آوردن‌شان نفعی نمی‌رساند، چون از قبل ایمان نداشتند و یا با وجود ایمان‌شان خیری کسب نکردند: طلوع خورشید از مغرب، دجال و دابه الارض (حیوانی که با مردم حرف می‌زند)».

۱۰- خارج شدن آتشی که مردم را جمع می‌نماید

و آن آتش بزرگی است که از داخل عدن یمن از مشرق خارج می‌شود و آخرین علامت بزرگ قیامت است و نخستین علامتی است که با آن قیامت بر پا می‌شود، از یمن شروع می‌شود و خارج می‌گردد، سپس در زمین انتشار می‌یابد، و مردم را به سوی میدان محشر در شام سوق می‌دهد.

چگونگی جمع کردن انسان‌ها‌ توسط آتش:

  1. عَنْ أَبِی هُرَیرَهَ، عَنِ النَّبِیِّ قَالَ: «یُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى ثَلاَثِ طَرَائِقَ: رَاغِبِینَ رَاهِبِینَ، وَاثْنَانِ عَلَى بَعِیرٍ، وَثَلاَثَهٌ عَلَى بَعِیرٍ، وَأَرْبَعَهٌ عَلَى بَعِیرٍ، وَعَشَرَهٌ عَلَى بَعِیرٍ، وَیَحْشُرُ بَقِیَّتَهُمُ النَّارُ، تَقِیلُ مَعَهُمْ حَیْثُ قَالُوا، وَتَبِیتُ مَعَهُمْ حَیْثُ بَاتُوا، وَتُصْبِحُ مَعَهُمْ حَیْثُ أَصْبَحُوا، وَتُمْسِی مَعَهُمْ حَیْثُ أَمْسَوْا».[۱۸]

ابوهریره  از پیامبر  روایت می‌کند که فرمود: «مردم در سه گروه حشر خواهند شد: گروهی در بیم و امید به سر می‌برند و گروهی دیگر هستند که هردو نفر، سه نفر، چهار نفر، و ده نفر آنان بر یک شتر سوار خواهند شد، و باقی مانده‌ی آنان را که گروه سوم هستند، آتش جمع می‌کند، و هر کجا هنگام ظهر یا شب بخوابند با آن‌ها توقف می‌کند و صبح و شام با آنان خواهد بود».

نخستین علامت قیامت

از انس  روایت است: هنگامی‌که عبدالله بن سلام مسلمان شد، از رسول الله  در مورد چند مسأله سؤال کرد، از جمله این‌که: نخستین علامت قیامت چیست؟ رسول الله فرمود: «أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَهِ فَنَارٌ تَحْشُرُ النَّاسَ مِنَ المَشْرِقِ إِلَى المَغْرِبِ»[۱۹]: «اما نخستین علامت قیامت آتشی است که مردم را از سمت مشرق به سمت مغرب حشر می‌نماید».

علامت‌های پی در پی بر وقوع قیامت دلالت می‌دهند

هنگامی‌که علامت‌های کوچک قیامت آشکار شدند، نخستین علامت بزرگ قیامت ظاهر می‌گردد، بعد از آن علامت‌های دیگر، پیاپی به وجود می‌آیند، بعضی از آن‌ها بعد از دیگری خواهد آمد. همان‌طور که پیامبر  می‌فرماید: «الْأَمَارَاتُ خَرَزَاتٌ مَنْظُومَاتٌ بِسِلْکٍ، فَإِذَا انْقَطَعَ السِّلْکُ تَبِعَ بَعْضُهُ بَعْضًا».[۲۰]

«علامت‌های قیامت مانند مهره‌هایی هستند که به وسیله‌ی یک رشته با نظمی خاص به یکدیگر مرتبط شده‌اند و هنگامی‌که رشته و ریسمان پاره و قطع گردد، یکی پس از دیگری به وقوع خواهند پیوست».

دمیدن در صور

صور شاخی است که شبیه شیپور می‌باشد، الله به اسرافیل امر می‌نماید که مرتبه‌ی اول در صور بدمد و آن، دمیدن مرگبار است، پس تمام کسانی‌که در آسمان‌ها و زمین هستند، می‌میرند، مگر کسانی را که الله بخواهد (آنان را تا زمانی دیگر زنده بدارد). پس به او امر می‌نماید تا مرحله‌ی دوم در صور بدمد و آن دمیدن زنده شدن است، پس ناگهان همگی به پا می‌خیزند.

احوال مخلوقات هنگام دمیدن در صور

  • الله بلند مرتبه می‌فرماید: ﴿وَنُفِخَ فِی ٱلصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِی ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِی ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُۖ ثُمَّ نُفِخَ فِیهِ أُخۡرَىٰ فَإِذَا هُمۡ قِیَامٞ یَنظُرُونَ۶٨﴾ [الزمر: ۶۸].

«[در آستانۀ قیامت،] در «صور» دمیده می‌شود؛ آنگاه هر کس که در آسمان‌ها و در زمین است، مدهوشِ مرگ خواهد شد – مگر کسى که الله بخواهد؛ آنگاه بار دیگر در آن دمیده می‌شود و ناگهان [همه از مرگ] برمی‌خیزند و چشم‌به‌راه [فرمان پروردگار] هستند».

  • و الله بلند مرتبه می‌فرماید: ﴿وَنُفِخَ فِی ٱلصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ یَنسِلُونَ۵١ قَالُواْ یَٰوَیۡلَنَا مَنۢ بَعَثَنَا مِن مَّرۡقَدِنَاۜۗ هَٰذَا مَا وَعَدَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَصَدَقَ ٱلۡمُرۡسَلُونَ۵٢﴾ [یس: ۵۱-۵۲].

«و [هنگامی که برای دومین بار] در صور دمیده شود و ناگهان از قبرهایشان [بیرون می‌آیند و] به سوی پروردگارشان می‌شتابند. [و با ناباوری] می‌گویند: «وای بر ما! چه کسی ما را از قبرهایمان برانگیخت؟» [به آنان گفته می‌شود:] «این همان [روزی] است که [پروردگار] رحمان وعده داده بود؛ و پیامبران [در این باره] راست می‌گفتند».

  • و الله بلند مرتبه می‌فرماید: ﴿یَوۡمَ یُنفَخُ فِی ٱلصُّورِ فَتَأۡتُونَ أَفۡوَاجٗا١٨ وَفُتِحَتِ ٱلسَّمَآءُ فَکَانَتۡ أَبۡوَٰبٗا١٩﴾ [النبأ: ۱۸-۱۹].

«روزی ‌که در «صور» دمیده می‌شود و شما گروه‌گروه [به محشر] می‌آیید؛ و آسمان گشوده می‌شود و به صورت درهای متعدد درمی‌آید».

مدت زمان بین دو دمیدن

۱-   عَن أَبِی هُرَیْرَهَ  قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ : «مَا بَیْنَ النَّفْخَتَیْنِ أَرْبَعُونَ» قَالَ: أَرْبَعُونَ یَوْمًا قَالَ: أَبَیْتُ قَالَ: أَرْبَعُونَ شَهْرًا قَالَ: أَبَیْتُ قَالَ: أَرْبَعُونَ سَنَهً قَالَ: أَبَیْتُ قَالَ: «ثُمَّ یُنْزِلُ اللهُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً، فَیَنْبُتُونَ کَمَا یَنْبُتُ البَقْلُ، لَیْسَ مِنَ الإِنْسَانِ شَیْءٌ إِلاَّ یَبْلَى، إِلاَّ عَظْمًا وَاحِدًا، وَهُوَ عَجْبُ الذَّنَبِ، وَمِنْهُ یُرَکَّبُ الْخَلْقُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ».[۲۱]

ابوهریره  می‌گوید: پیامبر  فرمود: «فاصله بین دو نفخ صور چهل است». از ابوهریره س پرسیدند: چهل روز است؟ گفت: نمى‌توانم چیزى را بگویم که به آن علم ندارم. گفتند: چهل ماه است؟ باز گفت: نمى‌توانم چیزى را بگویم که به آن علم ندارم، گفتند: چهل سال است؟ باز جواب قبلى را تکرار نمود، پیامبر ج فرمود: «بعد از این دو نفخه الله بارانى از آسمان نازل مى‌نماید، و مرده‌ها زنده مى‌شوند همان‌طور که گیاه‌ها سبز مى‌شوند. تمام اعضاى انسان می‌پوسد مگر یک قطعه استخوانى که «عَجْب الذنب» نام دارد که سالم باقى مى‌ماند و انسان‌ها در روز قیامت مجددا از این استخوان، زنده و آفریده مى‌شوند».

چه زمانی قیامت بر پا ‌می‌شود؟

  • عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَقَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ : «خَیْرُ یَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَیْهِ الشَّمْسُ یَوْمُ الْجُمُعَهِ، فِیهِ خُلِقَ آدَمُ، وَفِیهِ أُدْخِلَ الْجَنَّهَ، وَفِیهِ أُخْرِجَ مِنْهَا».[۲۲]

ابوهریره  از پیامبر  روایت می‌نماید که فرمود: «بهترین روزی که خورشید در آن طلوع می‌کند، روز جمعه است، در روز جمعه آدم آفریده شد و در روز جمعه وارد بهشت شد و در روز جمعه از بهشت بیرون رفت و قیامت نیز در روز جمعه بر پا می‌شود.

  • عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَقَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ : «إِنَّ طَرْفَ صَاحِبِ الصُّورِ مُذْ وُکِّلَ بِهِ مُسْتَعِدٌّ یَنْظُرُ نَحْوَ الْعَرْشِ مَخَافَهَ أَنْ یُؤْمَرَ قَبْلَ أَنْ یَرْتَدَّ إِلَیْهِ طَرْفُهُ، کَأَنَّ عَیْنَیْهِ کَوْکَبَانِ دُرِّیَّانِ».[۲۳]

ابوهریره از پیامبر  روایت می‌نماید که فرمود: «از روزی که مسئولیت دمیدن صور به صاحب صور داده شد، نگاهش را به سوی عرش دوخته است تا اندکی در دمیدن صور از فرمان الله تاخیر نشود و او چنان به سوی عرش نگاه می‌کند که گویا دو چشمش دو ستاره نورانی هستند».

برانگیختن و جمع شدن

دوره‌هایی که انسان آن‌ها را می‌گذراند

انسان بعد از تولد، سه زمانه را می‌گذراند، خانه‌ی دنیا، خانه‌ی برزخ، سپس خانه‌ی همیشگی و ابدی که در بهشت یا جهنم می‌باشد، الله برای هریک از این منازل احکام خاصی را قرار داده است، و انسان را از جسم و روح ترکیب نموده، و احکام دنیا را بر اجسام بنا نهاده و ارواح از بدن‌ها تبعیت می‌نمایند، و احکام برزخ را بر ارواح بنا نهاده و اجسام از ارواح تبعیت می‌کنند، و برای روز قیامت نعمت‌ها و عذاب‌ها را برای جسم و روح با هم قرار داده است.

برانگیختن: زنده شدن مردگان هنگامی‌که مرتبه‌ی دوم در صور دمیده می‌شود.

پس مردم در حالت پا برهنه، لخت و ختنه نشده نزد پروردگارشان برانگیخته می‌شوند. و هر انسانی در حال انجام عملی برانگیخته می‌شود که هنگام مردن، مشغول انجام آن بوده است.

  • الله بلند مرتبه می‌فرماید: ﴿وَنُفِخَ فِی ٱلصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ یَنسِلُونَ۵١ قَالُواْ یَٰوَیۡلَنَا مَنۢ بَعَثَنَا مِن مَّرۡقَدِنَاۜۗ هَٰذَا مَا وَعَدَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَصَدَقَ ٱلۡمُرۡسَلُونَ۵٢ إِن کَانَتۡ إِلَّا صَیۡحَهٗ وَٰحِدَهٗ فَإِذَا هُمۡ جَمِیعٞ لَّدَیۡنَا مُحۡضَرُونَ۵٣ فَٱلۡیَوۡمَ لَا تُظۡلَمُ نَفۡسٞ شَیۡ‍ٔٗا وَلَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا کُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ۵۴﴾ [یس: ۵۱-۵۴]

«و [هنگامی که برای دومین بار] در صور دمیده شود و ناگهان از قبرهایشان [بیرون می‌آیند و] به سوی پروردگارشان می‌شتابند. [و با ناباوری] می‌گویند: «وای بر ما! چه کسی ما را از قبرهایمان برانگیخت؟» [به آنان گفته می‌شود:] «این همان [روزی] است که [پروردگار] رحمان وعده داده بود؛ و پیامبران [در این باره] راست می‌گفتند. [برانگیختن مردگان از گور،] جز یک بانگ هولناک [= دومین دمیدنِ صور] نیست و ناگهان همه را نزد ما حاضر می‌کنند. [بدانید که] امروز، به هیچ کس ستمی نمی‌شود و جز در برابرِ آنچه [در دنیا] ‌کرده‌اید، جزا نمی‌بینید».

  • و الله بلند مرتبه می‌فرماید: ﴿ثُمَّ إِنَّکُم بَعۡدَ ذَٰلِکَ لَمَیِّتُونَ١۵ ثُمَّ إِنَّکُمۡ یَوۡمَ ٱلۡقِیَٰمَهِ تُبۡعَثُونَ١۶﴾ [المؤمنون: ۱۵-۱۶].

«سپس شما [پس از طی مراحل زندگی] قطعاً خواهید مُرد. آنگاه بی‌تردید، در روز قیامت برانگیخته می‌شوید».

توصیف برانگیختن

الله از آسمان بارانی نازل می‌گرداند که اجساد مردگان را مانند گیاهان می‌رویاند. الله متعال می‌فرماید: ﴿وَهُوَ ٱلَّذِی یُرۡسِلُ ٱلرِّیَٰحَ بُشۡرَۢا بَیۡنَ یَدَیۡ رَحۡمَتِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَقَلَّتۡ سَحَابٗا ثِقَالٗا سُقۡنَٰهُ لِبَلَدٖ مَّیِّتٖ فَأَنزَلۡنَا بِهِ ٱلۡمَآءَ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ مِن کُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ کَذَٰلِکَ نُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ لَعَلَّکُمۡ تَذَکَّرُونَ۵٧﴾ [الأعراف: ۵۷].

«او ذاتی است که پیشاپیشِ [بارانِ] رحمتش، باد‌‌‌ها را بشارت‌بخش می‌فرستد تا ابرهای سنگین‌بار را [بر دوش] کِشند [و] آن را به سوی سرزمینی [خشک و] مرده می‌فرستیم؛ آنگاه بر آن [سرزمین،] آب فرو می‌باریم و با [برکتِ] آن [آب] هر گونه میوه‌اى برمی‌آوریم. این‌گونه، مردگان را [نیز از قبر] خارج مى‌سازیم؛ باشد که پند گیرید».

عَن أَبِی هُرَیْرَهَ  قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ : «مَا بَیْنَ النَّفْخَتَیْنِ أَرْبَعُونَ» قَالَ: أَرْبَعُونَ یَوْمًا قَالَ: أَبَیْتُ قَالَ: أَرْبَعُونَ شَهْرًا قَالَ: أَبَیْتُ قَالَ: أَرْبَعُونَ سَنَهً قَالَ: أَبَیْتُ قَالَ: «ثُمَّ یُنْزِلُ اللهُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً، فَیَنْبُتُونَ کَمَا یَنْبُتُ البَقْلُ، لَیْسَ مِنَ الإِنْسَانِ شَیْءٌ إِلاَّ یَبْلَى، إِلاَّ عَظْمًا وَاحِدًا، وَهُوَ عَجْبُ الذَّنَبِ، وَمِنْهُ یُرَکَّبُ الْخَلْقُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ».[۲۴]

ابوهریره  می‌گوید: پیامبر  فرمود: «فاصله بین دو نفخ صور چهل است». از ابوهریره س پرسیدند: چهل روز است؟ گفت: نمى‌توانم چیزى را بگویم که به آن علم ندارم. گفتند: چهل ماه است؟ باز گفت: نمى‌توانم چیزى را بگویم که به آن علم ندارم، گفتند: چهل سال است؟ باز جواب قبلى را تکرار نمود، پیامبر ج فرمود: «بعد از این دو نفخه الله بارانى از آسمان نازل مى‌نماید، و مرده‌ها زنده مى‌شوند همان‌طور که گیاه‌ها سبز مى‌شوند. تمام اعضاى انسان می‌پوسد مگر یک قطعه استخوانى که «عَجْب الذنب» نام دارد که سالم باقى مى‌ماند و انسان‌ها در روز قیامت مجددا از این استخوان، زنده و آفریده مى‌شوند».

[۱] – بخاری حدیث شماره ۳۱۷۶

[۲] – متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۷۱۱۸ و مسلم حدیث شماره ۲۹۰۲

[۳] – متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۷۰۹۳ و مسلم حدیث شماره ۲۹۰۵٫ با لفظ مسلم

[۴] – مسلم حدیث شماره ۲۹۰۱

[۵] – صحیح؛ احمد حدیث شماره ۶۱۶۸ و ابوداود حدیث شماره ۴۲۴۲٫ با لفظ ابوداود

[۶] – صحیح؛ احمد حدیث شماره ۲۳۱۴۴؛ ابوداود حدیث شماره ۴۳۲۰ با لفظ احمد

[۷] – مسلم حدیث شماره ۲۹۳۷

[۸] – متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۱۸۸۱ و مسلم حدیث شماره ۲۹۴۳

[۹] – صحیح؛ احمد حدیث شماره ۲۴۰۸۵٫ السلسله الصحیحه آلبانی: ۲۹۳۴

[۱۰] – مسلم حدیث شماره ۲۹۴۴

[۱۱] – مسلم حدیث شماره ۸۰۹ و ۲۹۳۷

[۱۲] – متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۳۴۴۸ و مسلم حدیث شماره ۱۵۵ با لفظ بخاری

[۱۳] – مسلم حدیث شماره ۲۹۳۷

[۱۴] – مسلم حدیث شماره ۲۹۴۷

[۱۵] – متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۴۶۳۵؛ مسلم حدیث شماره ۱۵۷ با لفظ مسلم

[۱۶] – مسلم حدیث شماره ۲۹۴۱

[۱۷] – مسلم حدیث شماره ۱۵۸

[۱۸] – متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۶۵۲۲ و مسلم حدیث شماره ۲۸۶۱

[۱۹] – بخاری حدیث شماره ۳۳۲۹

[۲۰] – صحیح؛ مستدرک حاکم حدیث شماره ۸۶۳۹؛ السلسله الصحیحه آلبانی: ۱۷۶۲

[۲۱] – متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۴۹۳۵ و مسلم حدیث شماره ۲۹۵۵ با لفظ مسلم

[۲۲]– مسلم حدیث شماره ۸۵۴

[۲۳]– صحیح؛ مستدرک حاکم حدیث شماره ۸۶۷۶؛ السلسله الصحیحه آلبانی: ۱۰۷۸

[۲۴]– متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۴۹۳۵ و مسلم حدیث شماره ۲۹۵۵ با لفظ مسلم


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج + 20 =

مطالب تازه