رمضان

ماه مبارک رمضان و فضایل آن بخش اول

پیشگفتار

﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ کُتِبَ عَلَیۡکُمُ ٱلصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِکُمۡ لَعَلَّکُمۡ تَتَّقُونَ ١٨٣﴾ [البقره: ۱۸۳].

«اى مؤمنان، روزه بر شما مقرر شده است، چنان که بر پیشینیانتان مقرر شده بود، باشد که تقوى پیشه کنید».

چهارده قرن قبل پیامبر اسلام حضرت محمد ص اعلام داشت: «صُومُوا تَصِحُّوا» «روزه بگیرید تا صحتمند شوید». پیغمبر اسلام فرموده است: «معده محل هر درد است: از پر خورى و خوردن غذا نا مناسب جلوگیرى کنید. این عمل شما شفاء بخش همه درد‌ها و امراض بشمار می‌رود» . طبق روایات تاریخی روزه نه تنها در بشریت مروج و معمول است، بلکه علماى حیوان شناسى بر این عقیده‌اند که: حتى حیوانات هم از روى غریزه خدادادگى برخى از اوقات روزه می‌گیرند. از جمله حیوانات درنده از قبیل شیر و پلنگ و ببر، علماء می‌گویند که: این حیوانات در هفته یک روز از خوردن هر گونه غذا خود دارى می‌نمایند.

 

 

رمضان مبارک و فضایل آن

روزه و صحت:

طب بشرى امروز بعد از چهادره قرن متوجه شد که روزه بسیارى از امراض را تداوى و معالجه می‌نماید، بدین اساس در بسیارى از کشور‌ها آغاز به تأسیس کلینک‌هاى روزه دارى نموده‌اند. روزه نه تنها بر روح و روان و اخلاق انسان تاثیر می‌گذارد بلکه موجب زیبایى جسمى انسان هم می‌گردد. طب قدیم هم در زیاتر از اوقات مریضان خویش را به امساک از پر خورى منع نموده و به این امر معتقد بود که تقلیل در پر خورى مانع دفع بسیارى از امراض در وجود انسان می‌‌گردد. طب جدید هم بر این امر معتقد است که امساک و روزه در جلوگیرى بسیارى از امراض مؤثر است صرف نام آن‌را (رژیم غذایی گذاشتند) که ما مسلمانان آن‌را به روزه مسمى نموده‌ایم. دوکتوران روزه را یکى از بهترین عوامل صحتمندى بشرى شمرده‌اند. ۱- پرفیسور دوکتور پوشر دانشمند فرانسوى مى‌گوید: (روزه بهترین وسیله براى صحت وسلامتى وجود انسان بشمار می‌رود) روزه براى صحت انسان است، روزه براى استراحت معده، روده و منظم کردن ترشحات معدوى و در نهایت براى منظم ساختن هاضمه مفید و مؤثر می‌باشد.  روزه معالجه و تداوى است که از آن فقیر و سرمایه دار بطور مساویانه می‌تواند استفاده بعمل آرد. ۲- داکتر الکسیس کارل می‌گوید: (با روزه گرفتن قند در جگر مى‌ریزد و چربی‌هایى که در زیر پوست ذخیره شده‌اند، پروتین‌هاى عضلات و غدد، و سلول‌هاى کیسه صفرا، آزاد شده به مصرف تغذیه می‌رسند). ۳- داکتر ژان فروموزان: (معالجه با روزه را به شتشوى احشاء تعبیر نموده و می‌گوید: در آغاز روزه، زبان انسان کمى سنگین و بو دار است … که بعد از سه، چهار روز بوى زبان بر طرف می‌گردد. اسید اوریک ادرار کاهش مى‌یابد، و در نتیجه براى انسان روزه دار احساس سبکى و خوشى خارق العاده رخ می‌دهد و همه وجود انسان بسوى استراحت می‌رود). ۴- داکتر تومانیانس: می‌گوید: «فایده بزرگ کم خورى و پرهیز از صرف غذاها، در یک مدت کوتاه، آن است که، چون معده در طول مدت یازده ماه مرتب پر از غذا بوده و در مدت یک ماه روزه دارى مواد غذاى شکم خود را دفع می‌کند و همین طور (کیسه صفرا) که براى حل و هضم غذا مجبور است که مواد صفراى خود را مصرف کند، در مدت سى روز ترشحات صفراوى را صرف در حل و هضم غذاى باقى مانده و جمع شده در معده بمصرف می‌رسند. جهاز هاضمه بدن در نتیجه کم خورى استراحت نموده، و به رفع خستگى مى‌پردازد. روزه یعنى کم خوردن وکم نوشیدن در مدت معینى از سال است و این بهترین راه براى سلامتى وجود انسان بشمار می‌رود. هم طب قدیم و هم طب جدید بر اهمیت این امر صحه گذاشته است. روزه براى تداوى امراض جهاز هاضمه، کلیه، کبد (کیسه صفرا) که بسیارى از امراض این بخش را حتى با دوا‌ها نمی‌توان معالجه کرد، می‌توان آن‌را به روزه تداوى و معالجه نمود. روزه بهترین معالجه و تداوى براى امراض سوء هاضمه بوده، مرض مخصوص کبد (کیسه صفرا ) که موجب «یر قان» (زردى) می‌گردد بهترین معالجه آن همین روزه است بخاطر اینکه این مرض زیادتر از اوقات به واسطه فعالیت بیش از حد کبد بوجود مى‌آید و موجب خستگى کبد گردیده که به اثر آن کیسه صفر ا از فعالیت مى‌افتد و نمى‌تواند صفرا را از خون بگیرد». ۵- داکتر گوئل پا می‌گوید:  تعدادى زیادى از امراض روده که به اثر تخمیر غذا در روده‌ها بوجود مى‌آید نه به اثر دوا بلکه به اثر روزه بر طرف می‌گردد. ۶- داکتر الکسى سوفورین می‌گوید:  جسم در هنگام روزه به جاى غذا از مواد داخلى استفاده کرده و آن‌را به مصرف می‌رساند. که در نتیجه آن مواد فاضله و عفونى که در جسم تجمع می‌کند و بحیث ریشه و خمیره بیمارى مبدل می‌گردد، با گرفتن روزه از بین رفته، و روزه عامل ریشه کن شدن تعدادى زیادى از امراض بشمار می‌رود. دکترالکسى سوفورین می‌گوید: باید انسان جسم خود را با روزه از داخل پاک ونظیف کرداند. ۷- داکتر کارلو معتقد است: هر انسان باید در ظرف یک سال مدتى از خوردن غذا زیاد جلو گیرى کند. زیرا تدوام روزمره غذا موجب تکثر و تولد و در نهایت موجب رشد می‌کروب‌ها در وجود انسان می‌گردد. که با احتیاط و کم خورى میکروب‌ها در وجود انسان رو به ضعف و تقلیل می‌روند. و بهترین معالجه در دفع میکروب‌ها در وجود انسان همان روزه است که دین اسلام براى سلامتى وجود انسان واجب گردانیده است.  ۸ – داکتر رو می‌گوید: حتى بسیارى از امراض سفلیس را تنها می‌توان با روزه و امساک تداوى کرد. ۹- «بندیک» عالم فیزیو لوژیست می‌گوید: «یک دوره روزه سى و یک روز است …در این مدت در ترکیب خون هیچ نوع اختلاطى به هم نرسیده و آن نورى که در برخى از روزه داران ملاحظه می‌شود، و آن حالت جوانى و نشاط که براى روزه داران رخ می‌دهد عامل همه آن روزه است». ۱۰- «اوتو بو خنگر». یکتن از محققان مشهور جهان در عر صه طب می‌گوید: «اکثر امراض حاد و مزمن را می‌توان با وسیله روزه بهبود بخشید و یا حد اقل از شدت آن کاست. وى می‌گوید: در هنگام روزه جسم انسان همه مواد فاضله را جمع آورى نموده و به احراق آن می‌پردازد، نیروهاى نو ساز بدن به هنگام روزه فعال مى‌گردند و به تصفیه و ترمیم بافتهاى بدن مى‌پردازد. مدت پنجاه سال که از تاسیس «کلینک اوتو بو خنگر» سپرى می‌شود بیشتر از پنجاه هزار انسان در این مرکز صحى تنها با روزه تداوى و معالجه گردیده‌اند. ۱۱- داکتر عبد العزیز اسماعیل پاشا دانشمند مشهور مصری در حالاتی ذیل براى معالجه از روزه استفاده نموده است: الف: در مورد اضطرابات مزمن امعاء هنگامى که مقرون با تخمیر مواد زلالیه و مواد نشائسته یی باشد. در این موقع روزه، مخصوصاً از جهت نیاشامیدن آب میان دو خوراک و ایجاد فاصله طولانى نوبت‌هاى غذا، علاج قطعى است و این خصوصیت در مورد ماه مبارک رمضان صدق کامل دارد.

ب: هنگام زیاد شدن وزن که به اثر پر خورى و تقلیل حرکت بوجود مى‌آید، روزه با رعایت اعتدال در غذا، افطار و اکتفاء به آب هنگام سحر نسبت به هر معالجه مفید تر و مؤثر تر است.

ج: جلوگیرى از مرض شکر.

د: جلوگیرى از فشار خون.

هـ: جلوگیرى از ا لتهاب حاد و مزمن کلیه‌ها که مقرون با ترشح و تورم باشد.

و: جلوگیرى از امراض قلب که توام با تورم باشد.

ز: جلوگیرى از التهاب‌ها مزمن مفاصل، بخصوص که توام با امراض چاقى باشد که اغلباً در بین زنان در سنین چهل سالگى بوجود مى‌آید. تجارب نشان داده است که با گرفتن روزه درجات این مرض نسبت به سایر معالجه‌هاى برقى، خونى و استعمال دواها، و استعمال تخنیک‌هاى پیشرفته طب جدید، در وجود انسان تقلیل و تخفیف مى‌یابد. ۱۲- داکتر کارلو می‌گوید: چون تعداد امراض بیشتر گردیده است مجبور هستم همه انسان‌ها (اعم از فقیر و غنى) را از تداوى و معالجه که آن‌را پیامبر اسلام در جزیره العرب تشریع نموده و بنام روزه آن‌را مسمى ساخته است، با خبر سازم.

 

 

معالجه امراض چشم:

داکتر آندر پاسک معتقد است: در صورتیکه انسان، پرابلم‌ها و ناراحتی‌هاى وخیم در چشم از جمله ورم‌ها، ورم شبکیه، ورم بافت ملتحمه، آب مروارید و آب سبز در چشم مبتلا باشد. حتما باید روزه گیرد.  ۱۴- داکتر «آلن مویل» می‌گوید: روزه داراى چهار فایده اساسى است: ۱- مانع تجمع مواد سمى در بدن انسان می‌گردد.  ۲- روزه باعث می‌گردد که جهاز هاضمه بدن استراحت نسبى یابد. ۳- به وسیله روزه بدن انرژى خود را صرف دفع سموم در بدن می‌نماید.  ۴- نیروى حیاتى در بدن انسان تحریک یافته و موجب تقلیل مواد فاضله در بدن می‌گردد.

فواید طبى روزه:

اگر نظریات اطباء را در مورد فوایدی روزه بصورت کل جمع بندى نماییم، فواید روزه را از ناحیه طبى بطور ذیل می‌توان چنین خلاصه و فورمولبندى نمود: ۱- جلوگیرى از اختلال و مزمن شدن روده‌ها و بخصوص در هنگامى که فرمانتاسیون و تخمیرات معده و روده، مریض را دچار درد‌هاى شدید مى‌سازد. ۲- جلوگیرى از چاقى که معمولا ناشى از پر خورى می‌شود. ۳- جلوگیرى از فشار خون.  ۴- جلوگیرى از امراض شکر و قند. ۵ – تداوى و معالجه امراض چشم (از جمله ورم‌ها، ورم شبکیه، ورم بافت ملتحمه، آب مروارید و آب سبز در چشم) ۶- جلو گیرى از امراض قلب که توام با تورم باشد. ۷- جلوگیرى از التهاب‌هاى مزمن مفاصل، بخصوص که توام با امراض چاقى باشد. ۸- تداوى اکثر امراض حاد و مزمن. ۹- تداوى امراض جهاز هاضمه، کلیه، کبد (کیسه صفرا) ۱۰- معالجه و تداوى امراض سوء هاضمه، مرض مخصوص کبد (کیسه صفرا) که موجب «یر قان» (زردى) می‌گردد.پاکى نفس و تقلیل جرایم.

بر اساس تحقیقات بعمل آمده علما بدین باور اند که: امار جرایم، قتل و قتال و نزاع‌ها در ماه مبارک رمضان در کشور‌هاى اسلامى به قوس نزولى خود می‌رسد. فضیلت ماه مبارک رمضان از ابو هریرهس روایت است که پیامبرص فرمود: «مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِیمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ». «کسى که از روى ایمان و امید کسب اجر و پاداش، ماه رمضان را روزه بگیرد گناهان (صغیره) گذشته او بخشوده مى‌شود».

ماه مبارک رمضان داراى فضایلى است که به برخى آن اشاره مى‌شود

اول: خود ماه مبارک رمضان ماه رمضان ماهى است، که روزه گرفتن در این ماه بر مسلمانان فرض گردیده است.

دوم: موجودیت لیله القدر در این ماه که برکت و خیر این شب، بهتر و بیشتر از هزار ماه است.

سوم: نزول صحف وکتب آسمانى: مطابق به روایات دینى، صحف ابراهیم در اوایل ماه مبارک رمضان، تورات در ششم ماه رمضان، انجیل در سیزدهم ماه رمضان، زبور داود÷ در هژدهم ماه رمضان و قرآن عظیم الشان در ۲۳ ماه رمضان بطور مجموعى به بیت المعمور وبعدا در بیست و سه سال بر پیامبر اسلام حضرت محمدص نازل یافته است.

چهارم: مطابق به روایات دینى و شواهد تاریخى: اولین فیصله میان حق و باطل (غزوه بدر) هم در ماه مبارک رمضان صورت گرفته است. و قرآن عظیم الشان این غزوه را بنام «یوم الفرقان» مسمى نموده است. همچنان مطابق به برخى از روایات تاریخى: می‌گویندکه فتح مکه هم در ماه مبارک رمضان صورت پذیرفته است.

 

حفظ و صیانت ماه رمضان:

در ماه مبارک رمضان دو نوع حفظ و دو صیانت در برابر انسان بوجود مى‌آید: -۱ حفظ انسان از وسوسه‌هاى شیطان -۲ حفظ انسان از گرفتارى‌هاى عذاب الهى

خوشحالى‌هاى ماه مبارک رمضان:

روزه دار در ماه رمضان دارایى دو خوشحالى در یک روز می‌باشد:  ۱- وقتیکه روزه دار روزه خویش را افطار می‌کند. ۲- دومین خوشحالى ملاقات با ذات پرورد گار در روزه قیامت است. در حدیث شریف آمده است: «کسیکه با ایمان و احتساب (نیت کسب ثواب) روزه گیرد، تمام گناهان را که قبلاً مرتکب گردیده باشد، بخشیده می‌شود»[۱].کلمه رمضان:

رمضان ماهى است که بشوید، هم بسوزد. بشوید به آب توبه دل‌هاى مجرمان را، بسوزد به آتشى گرسنگى تن‌ها بندگان را، رمضان در لغت از (رمضا) به معناى شدت حرارت و یا به معناى سنگ گرم و داغى گرفته شده است و این بدین معناى که اگر این سنگ داغ را به هر چه بگذارند آن‌را بسوزند. و یا هم رمضان از «رمض» گرفته شده است که به معناى باران است که بر هر چه برسد، آن را بشوید.  واقعا این کلمه از دقت و لطافت خاصى برخوردار است، چون در این ماه گناهان انسان بخشیده مى‌شود، بناء بر مسلمانان است تا به ضمیمه ماه رمضان همیشه کلمه مبارک را اضافه نماید، و همیشه آن‌را بنام «ماه مبارک رمضان» یاد نمایند. پیامبر اکرمص مى‌فرماید: «إنما سمى الرمضان لأنه یرمض الذنوب». «ماه رمضان به این نام مسمى شده بخاطر آنکه گناهان را مى‌سوزاند». پیغمبرص در جاى دیگرى می‌فرماید: «ماه رمضان ماه است که آن گناهان مؤمنان پاک و شسته می‌شود و خداوندأ ایشان را مى‌بخشد». ماه رمضان از جمله یکى از ماه‌هاى است که نامش در قرآن ذکر یافته است. این ماه در روایات و فرهنگ اسلامى بخشى از برنامه ریزى الهى براى تربیت بشرى تلقى مى‌شود، که از بر کت آن هر سال تحولى فکرى، و فرهنگى در جامعه اسلامى پدید مى‌آید. همچنان در روایات اسلامى، ماه مبارک رمضان، ماه خدا و میهمانى امت پیامبر اکرم ص خوانده شده است و خداوند متعال در این ماه در نهایت کرامت و مهربانى پذیرایى مى‌کند؛ پیامبر اسلام مى‌فرماید: «ماه رجب ماه خدا، ماه شعبان ماه من و ماه رمضان ماه امت من است، هر کس که در این ماه روزه بگیرد بر خدا ست که گناهان‌شان را ببخشد».

معناى لغوى روزه:

روزه یا «صوم» یا «صیام» به معناى باز داشتن و خوددارى کردن از چیزى را گویند. و در اصطلاح شریعت منظور از صوم آنست که شخص از صبح صادق طلوع فجر دوم تا غروب آفتاب خود را از مفطرات یعنى آنچه مورد اشتهاى شکم و فرج است به نیت مخصوص نگاه کند.

حکمت و فلسفه فرضیت روزه:

حکمت و فلسفه فرضیت روزه بالاى مسلمانان براى تقویت روح مسلمانان براى مقاومت با تملایات و هوس‌هاى جسم است. زیرا روزه قدرت هوس‌هاى بدن را تقلیل می‌دهد و انسان را از بسیارى تمایلات نفسانى که لایق مقام انسان نیست باز می‌دارد. و بدین ترتیب روزه روح انسان را تقویت می‌کند.

 

حکم فرضیت روزه:

بر اساس حکم الهى: ﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ کُتِبَ عَلَیۡکُمُ ٱلصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِکُمۡ لَعَلَّکُمۡ تَتَّقُونَ ١٨٣﴾ [البقره: ۱۸۳].

«اى مؤمنان، روزه بر شما مقرر شده است، چنان که بر پیشینیانتان مقرر شده بود، باشد که تقوى پیشه کنید». و هم حدیث مبارک: «بُنِىَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ : شَهَادَهِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ، وَإِقَامِ الصَّلاَهِ ، وَإِیتَاءِ الزَّکَاهِ ، وَالْحَجِّ ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ». «اسلام بر پنچ چیزى بنا گردیده است، اقرار بر اینکه لائق پرستش و عبادت هیچکس بجز ذات الله تبارک و تعالى نیست و حضرت محمدص فرستاده خداوندأ است، برپا کردن نماز، دادن زکات، و حج بیت الله شریف و روزه ماه مبارک رمضان»[۲]. همچنان اجماع امت بر اینست که روزه ماه رمضان فرض و یکى از ارکان اسلام و ضروریات دین است و کسی که فرضیت آن را انکار کند کافر و مرتد است[۳].

حکم و حکمت فرضیت روزه: روزه از قدیم الزمان بین انسان‌ها مروج بوده، اگر ادبیات و قصص مصریان قدیم، چینى‌ها، یونانى‌ها را مورد مطالعه قرار دهیم در خواهیم یافت که روزه با تفاوت‌هاى روزه فعلى مسلمانان وجود داشته در آن زمان روزه‌هاى یک روزه یک هفته اى و یا روزه که روزه داران از خوردن برخى از خوراک باب‌ها ممنوع بودند از جمله خوردن گوشت و یا غیره مأکولات، طوریکه مظاهر این روزه را می‌توان امروز هم در کشور‌هاى اروپایى و برخى از کشور‌هاى آسیایى و پیروان سایر مذاهب از جمله در مذهب کاتولیک‌ها و پروتستانت‌ها مشاهده کرد. روزه و حکم قطعى روزه براى مسلمانان بروز دوم ماه شعبان سال دوم هجرت توسط این آیه مبارکه براى مسلمانان ابلاغ گردید. ﴿شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِیٓ أُنزِلَ فِیهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِ﴾ [البقره: ۱۸۵]. «ماه رمضان ماه ا ست که در آن قرآن نازل شده که رهنمایى مردم است و دلائل هدایت و تمیز بین حق و باطل مى‌باشد». پروردگار با عظمت ما امر فرمود: ﴿فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡیَصُمۡهُ﴾ «هر که از شما آن‌را بیابد روزه این ماه را بگیرد». قرآن مجید شهادت می‌دهد که روزه در تمام ادیان آسمانى فرض بوده و در نظام عبادت هر امتى حیثیت بخش لازمى را داشته است ﴿کَمَا کُتِبَ عَلَى ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِکُمۡ﴾ [البقره: ۱۸۳]. «طوریکه فرض گردانیده شده بود بر کسانى که پیش از شما بودند». پیامبر اسلامص می‌فرماید: «اگر شخصى بدون عذر شرعى و مرض، یک روزه را ترک کند اگر تمام عمر روزه بگیرد بازهم تلافى آن را نمی‌توان کرد». (رواى حدیث احمد، ترمذى، ابوداود). زمانیکه حضرت محمدص به مدینه منوره هجرت کرد، ملاحظه کرد که در آن دیار برخى از مردمان در روز عاشورا روزه می‌گرفتند، مسلمانان با آنحضرتص مراجعه نموده و در مورد خواستار هدایت گردیدند، آنحضرتص خود روزه گرفت و به پیروان خویش امر کرد تا روزه بگیرند. در صحیح بخارى از ابن عمرب نقل شده است: «صَامَ النَّبِیُّص: عَاشُورَاءَ وَأَمَرَ بِصِیَامِهِ فَلَمَّا فُرِضَ رَمَضَانُ تُرِکَ». و نیز در صحیح بخارى از عایشهل نقل شده است که: «رسول خدا به روزه روز عاشورا امر کرد تا هنگامى که روزه ماه رمضان واجب شد. آنگاه فرمود: «هر کس مى‌خواهد روز عاشورا را روزه بگیرد و هر کسى مى‌خواهد افطار کند». شخص حضرت محمدص قبل از فرضیت ماه مبارک رمضان، روزه می‌گرفت. و به این عبادت آشنایى داشت. پیامبر اکرم محمدص فرموده‌اند: «إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّهِ». وفى روایه: «فُتِحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّهَ ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَسُلْسِلَتِ الشَّیَاطِینُ». وفى روایه: «فُتِحَتْ أَبْوَابُ الرَّحْمَهِ». «چون ماه مبارک رمضان داخل شود، در‌هاى آسمان کشاده شود. در روایت دیگرى آمده است که در‌هاى بهشت کشوده مى‌شود و در‌هاى دوزخ بسته و شیاطین در زنجیر کرده مى‌شوند. و در روایتى آمده است که در‌هاى رحمت باز مى‌شود».

هدف روزه:

هدف واقعى روزه متقى شدن انسان است. ﴿لَعَلَّکُمۡ تَتَّقُونَ﴾ تقوى گوهر اخلاق است، که از محبت الهى، از ایمان به اللهأ درک صفات رحمت، کرم، فضل و خوف خداوندأ بوجود مى‌آید.

روزه حقیقى:

روزه حقیقى روزه اى است که انسان با تمام احساس و شعور کامل به اداى آن اقدام نماید. و از تمام مکروهاتى که روزه را بى روح و بى مفهوم مى‌سازد از آن جلو گیرى بعمل آرد. پیامبر اسلام می‌فرماید: «وقتى که انسان روزه مى‌گیرد لازم است که گوش‌ها، چشم‌ها، زبان، دست‌ها و تمام اعضاى بدن خود را از کارهاى نا پسند یده باز دارد».

وقت فرضیت ماه مبارک رمضان:

خداوند پاک در سوره بقره (آیات ۱۸۳ – ۱۸۵) می‌فرماید: ﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ کُتِبَ عَلَیۡکُمُ ٱلصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِکُمۡ لَعَلَّکُمۡ تَتَّقُونَ ١٨٣ أَیَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۚ فَمَن کَانَ مِنکُم مَّرِیضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّهٞ مِّنۡ أَیَّامٍ أُخَرَۚ وَعَلَى ٱلَّذِینَ یُطِیقُونَهُۥ فِدۡیَهٞ طَعَامُ مِسۡکِینٖۖ فَمَن تَطَوَّعَ خَیۡرٗا فَهُوَ خَیۡرٞ لَّهُۥۚ وَأَن تَصُومُواْ خَیۡرٞ لَّکُمۡ إِن کُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١٨۴ شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِیٓ أُنزِلَ فِیهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡیَصُمۡهُۖ وَمَن کَانَ مَرِیضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّهٞ مِّنۡ أَیَّامٍ أُخَرَۗ یُرِیدُ ٱللَّهُ بِکُمُ ٱلۡیُسۡرَ وَلَا یُرِیدُ بِکُمُ ٱلۡعُسۡرَ وَلِتُکۡمِلُواْ ٱلۡعِدَّهَ وَلِتُکَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰکُمۡ وَلَعَلَّکُمۡ تَشۡکُرُونَ ١٨۵﴾ [البقره: ۱۸۳-۱۸۵]. «اى مؤمنان! روزه بر شما فر ض گردیده چنانچه بر کسانیکه پیش از شما بودند فرض گردیده بود تا پرهیزکار شوید و خلعت تقوى را در بر کنید. روزه در روزه‌هاى شمرده شده و اندک بر شما فرض گردانیده شده، پس هر کدام از شما که مریض و یا در سفر باشد برایش رواست که روزه را بخورد و قضاى آن‌را در روز‌هاى دیگر بیاورد و بر کسانیکه به مشقت زیاد از عهده آن مى‌برآیند فدیه است به اندازه خوراک یک روزه یک مسکین، و هرکس به خوشى و رضاى خود در فدیه افزودى به عمل آرد و بیش از یک نفر مسکین را سیر سازد برایش بهتر است. روزه گرفتن تان براى شما بهتر است اگر می‌دانید. ماه رمضان ماهیست که در آن قرآن نازل شده که براى مردم وسیله هدایت و دلایل روشن از رهنمایى و وسیله امتیاز حق از باطل است. پس هرکس حاضر آن ماه باشد و آن‌را در یابد آن‌را بگیرد و هرکس مریض و یا در سفر باشد برایش رواست که آن‌را نگیرد و قضاى آن‌را در روزهاى دیگرى بیاورد و شماره روزهاى فوت شده را تکمیل کند. خداوند خواهان آسانى و سهولت بر شماست و اراده عسرت و دشوارى بر شما را ندارد، و بر اینکه شما، شمار آن‌را تکمیل کنید و براى اینکه خداى خود را به بزرگى یاد کنید شما را رهنمونى کرده و باشد که شما با سپاس و شکر گزار و منت بار خداى خود باشید».

روزه وقت فرض می‌گردد زمانیکه تاکید به رویت هلال ماه مبارک رمضان صورت بپذیرد. بدین اساس دین اسلام بر مسلمانان واجب گردانیده است تا به تاریخ (۲۹ شعبان) براى دیدن هلال ماه رمضان اهتمام بخرچ دهد. ۱- رویت ماه مبارک رمضان باید توسط دو نفرمسلمان (خواه مرد باشد یا زن) عا قل، بالغ و عادل تصدیق گردد. ۲- اگر رویت ماه مبارک توسط عده زیادى از مردم تصدیق گردد، در این صورت شرط عادل بودن از بین می‌رود. ۳- در صورتیکه آسمان ابر آلود باشد بناء با تکمیل ۳۰ روز از ماه شعبان فرضیت روزه حتمى می‌گردد. زمانیکه رویت ماه مبارک رمضان بعمل آمد بر مسلمانان لازم است تا خود روزه گیرند و خبر آن‌را بین همه مسلمانان پخش نمایند. اگر رویت ماه مبارک رمضان در یکى از کشور‌ها صورت گیرد بر سایر مسلمانان است که به مجرد وصول خبر، روزه بگیرند. پیامبر اسلام حضرت محمد مصطفىص فرموده است: «صُومُوا لِرُؤْیَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْیَتِهِ فَإِنْ غُمِّىَ عَلَیْکُمُ الشَّهْرُ فَعُدُّوا ثَلاَثِینَ». «هلال را دیده روزه گیرید و هلال را دیده روزه را پایان دهید و اگر در (۲۹) شعبان هلال دیده نشد پس حساب شعبان را (۳۰) پوره نمائید»[۴].

دعاى دیدن ماه:

پیامبرص وقتى ماه نو را مشاهده می‌کردند، چنین دعا می‌خواندند. «اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَیْنَا بِالأَمْنِ وَالإِیمَانِ وَالسَّلاَمَهِ وَالإِسْلاَمِ، رَبِّى وَرَبُّکَ اللّهُ، هِلالُ خَیْرٍ وَرُشْدٍ». «خدایا! طلوع مهتاب را بر ما همراه آرامش و ایمان، سلامتى و اسلام بگردان. اى مهتاب! خداى من و خداى تو الله واحد است». آرزومندم این مهتاب هدایت و خیر باشد.

[۱]– رواى حدیث بخارى و مسلم.

[۲]– صحیح مسلم: ۱/۴۵-۲۰-۱۶)،صحیح امام بخاری: ۱/۴۹ / ۸.

[۳]– فقه السنه: ۱/۳۶۶.

[۴]– بخارى: ۴/۱۱۹/۱۹۰۹.

برچسب ها
نمایش بیشتر

امین الدین سعیدی

مـدیـــر مرکز مطـالعات اسـتراتیژیک افـغان و مسؤل مرکز کلتوری دحـــــق لاره- جــرمـنی

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − چهارده =

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن