شخصیت هامعاصرین

مولانا خیر محمد ندوی(رح)را بشناسید.

دور زمانه ی مولانا خیر محمد ندوی(رح)

یکی از بهترین دوران بود،که گذشت و رفت و یکی از بهترین روزها بود که افول کرد.مولانا گوهری بی بها بود که به دست ما قدر ناشناسان افتاد،
وی شخصیتی قومی و انسان دوست بود.در سال ۱۹۰۹میلادی در بلوچستان ایران شهرستان سرباز در منطقه سردشت دیده به جهان گشود،
پدر بزرگوار ایشان میر سید محمد نام داشت که بخاطر کار وبار ومعیشت زندگی رهسپار بندر کراچی در پاکستان گشت،
و در آنجا در منطقه ی لیاری سکونت گزید.
مولانا ندوی(رح) دروس ابتدائی و حوزوی خویش را در یکی ازمدارس مشهور آنزمان بنام«احرار الإسلام» پی ریزی سپس در مدرسه «مظهرالعلوم» کده(ﮐﮭﮣه) کراچی
ادامه داد،بعد از این راهی شبه قاره هند شد (که در آن زمان کشور پاکستان جزئی از خاک هندوستان بشمار می رفت) و در دانشگاه معروف «دارالعلوم ندوه العلماء لکهنو»
ثبت نام نمود و زانوی تلمذ را در محضر اساتید بزرگ آن زمان زد، بعد از سپری کردن چند سالی از همان دانشکده فارغ تحصیل شد،سپس در شهر بمبئی
به سال۱۹۴۶ میلادی موفق به دریافت مدرک دیپلم(ﻤﮣﺭک) نایل گشت.
مولانا ندوی(رح) از همان دوران کوچکی و طلبگی قوم بلوچ را دوست می داشت گویا که از همان زمان حس ناسیونالیستی(ملی گرائی)داشتند،
بخاطر دور بودن این قوم از علم و معرفت و فرهنگ همیشه رنج می برد لذا همین احساس باعث شد که بعداز فراغت تمام عمر گرانمایه خویش را فدای قوم بلوچ کرد
و در این مورد اولین اثر خود را در هفته نامه ای بنام«ینگ بلوچستان»منتشر کرد،تا که آن گلهای پژمرده ی خویش را دو باره شکوفا کند،اما مدتی طولی نکشید
که مولانا از این هفته نامه کناره گیری کرد و به درس و تدریس مشغول شد.و در سال ۱۹۴۷ هنگامی که کشور پاکستان از هندوستان استقلال یافت
مولانا با تلاش و جدیت شبانه روزی یک اداره ی تعلیمی را بنیاد نهاد و این اداره به سال۱۹۴۹ میلادی بنام «دی بلوچ ایجو کیشنل سوسائتی»
نام گذاری شد،که دردفاتر رسمی دولت ثبت شد و بذریعه این اداره چندین شعبه دیگر راه اندازی شد.
۱- بلوچ سکندری اسکول به سال۱۹۵۰ م
۲- بلوچ پرائمری اسکول به سال۱۹۶۲ م
۳- بلوچ اینتر میدیت کالج به۱۹۶۶م تمام این ادارات در منطقه ی لیاری(کراچی)ساخته شدند،
که این ادارات در میادین خودکارهای بزرگی و زیادی را انجام می دادند اما حکومت وقت پاکستان در سال۱۹۷۲ بعلت ملکیت قومی همه آنها را ضبط و مصادره کرد.

فعالیت رسانه ای مولانا ندوی(رح): که با تلاشهای مستمر وی در رادیو بلوچی پاکستان که در سال۱۹۴۷ تأسیس و راه اندازی شده بود برنامه های صدا وسیما
را آغاز نمود،و تا سال۱۹۵۶ ریاست و سرپرستی را به عهده داشتند،و از طرف همین اداره ماهنامه ای بنام«اومان»به سال۱۹۵۱ منتشر کرد،تاکه قوم ناخوان وبی توجه
خویش را متوجه کند،وهمچنین قبل از این ماهنامه ای بنام«سوغات»به سال۱۹۴۷ منتشر می کرد.
حقاً وانصافاً مولانا در دوران عمرمبارک خویش خدمات زیادی برای مذهب و قوم بلوچ کردند که زبانزد عام خاص اند،که دین و زبان خودش را از رسومات
و بدعات و خرافات با قلم رسا ی خویش حفاظت ومصعون نگهدارد..
یکی دیگر از خدمات ارزنده ی مولانا ندوی(رح)این بود که نوشته های زبان بلوچی را از رسم الخط عربی انتخاب کرد،در این باره زحمات بسیاری را متحمل شدند
که با بحث و مناظره طرف مقابل را وادار به قبول می کرد،به همین دلیل کتابهای دینی را به زبان بلوچی می نوشت و منتشر می کرد.

تألیفات مولانا ندوی(رح)عبارتند:
۱- پاک بلوچی قاعده،غالباً این اولین کتابی است که قواعد زبان بلوچی را در آن چاپ کرده.
۲- بلوچی اولی کتاب.
۳- کچکول بلوچی.
۴- حنفی نماز(ترجمه).
۵- بلوچی معلم(که مکالمه های زبان بلوچی را به اردو ترجمه کرده که در نوع خود بهترین کتاب است.)
۶- ترجمه و تفسیر قرآن مجید به زبان بلوچی(ابتداءً مولانا عبدالصمد سربازی(رح) آنرا تا جزء ۱۹ترجمه و تفسیر می کنند،سپس آنرا مولانا ندوی(رح)ادامه می دهند
بالآخره آنرا به سرانجام می رسانند.)
۷- ترجمه فضائل اعمال به زبان بلوچی.واثرهای زیاد دیگری ونشستهای علمی بسیار دیگری داشته اندکه ازمجال مختصر این نوشته خارج است،پایان عمر با برکت خویش
را با بیماری سپری کردند.که در سال ۲۰۰۰ دار فانی را وداع گفت ودر شهر کراچی به خاک سپرده شد، روحش شاد راهش پر رهروباد.

اقتباس از ماهنامه اصلاح(۱)برگردان از زبان بلوچی به فارسی،

عبدالحق دشتی
مدرس حوزه مصباح العلوم

نمایش بیشتر

مصباح العلوم محمدان

صفحه رسمی مدرسه علوم دینی مصباح العلوم شهر محمدان- ایرانشهر کانال تلگرام:T.me/al_mesbah1

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده + یک =

دکمه بازگشت به بالا
بستن