دسته‌بندی نشده

نماز از فحشا و منکر بازمی‌دارد

(بخش شانزدهم):
👈 در بخش پانزدهم در مورد ذکر و یاد آوری مرگ حین ادای نماز، خیلی مفصل صحبت نمودیم و دانستیم که چرا نماز گذار چنان نمازش را ادأ کند، گویا این آخرین نمازش است.
📍اگرطاعات فرد قبول شود و مورد خوشنودی پروردگارش واقع گردد، بدون شک که در اعمال و رفتار و خشوع یک شخص میافزاید، چنانچه الله سبحانه وتعالی میفرماید:
💥وَأَقِمِ الصَّلَاهَ إِنَّ الصَّلَاهَ تَنْهَیٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکَرِ﴿العنکبوت ۴۵﴾
🔹﴿و نماز را برپا دار، بی‌گمان‌ نماز از فحشا و منکر بازمی دارد﴾‌
و معنای‌ این‌ که‌ نماز از فحشا و منکر بازمی‌دارد این‌ است‌ که مواظبت‌ بر نمازی که شرایطش رعایت شود و با خشوع و خضوع و ارکان و سنتهای نماز باشد، این نماز سبب‌ خودداری‌ از ارتکاب‌ گناه‌ می‌شود،
👈 به‌جهت‌ آن‌که‌ انسان‌ در نماز، خود را در محضر الله سبحانه وتعالی می‌بیند، او را مراقب‌ خود می‌داند، با او راز و نیاز می‌کند و در آیات‌ او تدبر می‌نماید،
و همچنین در مورد سایر عبادات همانند روزه و زکات و حج و غیره اگر بطور صحیح انجام گیرند ایمان انسان را بالا میبرد و در نتیجه میتوان آثار مثبت آنرا درک کرد.
📍در نهایت، بنده به پله های بلند تقوای میرسد، تا جائیکه دیگر گناه و شرور از وی قطع میشود، اما، ابلیس لعین در مراحل بعدی با اعمال و افعال مختلف سعی میکند او را تلبسه کند، که در بخش های بعدی و در مضمون ﴿ شیطان و دارودسته اش﴾ در مورد تلبیس ابلیس، ان شأ الله بحث مفصلی خواهیم داشت.
👈 حال، نمازی که انسان را از فحشأ و منکر منع نکند، نه تنها سودی به نماز گذار نخواهد رساند، بلکه،  او را مغرور عباداتش نیز میسازد.
واین حالت، میتواند در تمام عبادات واقع شود.
📍بطور مثال شخصی مسجدی را بنأ میکند، اما با اعمار مسجد، وی احساس غرور و فخر فروشی میکند، و از مردم توقع دارد تا او را برای این کارش بستایند،
📍و یا دیگری برای شهرت و ریأ با مساکین وغربا، مساعدت میکند، همانند اینها عبادات و حسنات دیگری را انسانها انجام میدهند که در آن رضایت الله تعالی را معیار عبادات شان نگرفته اند، و عبادات ناخالص، ثمره و مفادی به وی نمیرساند.
از حسن بصری رحمه الله علیه روایت شده است که گفت:
🔹«من‌ لم‌ تنهه‌ صلاته‌ عن‌ الفحشاء والمنکر لم‌ یزدد بها من‌ الله‌ إلا بعدا »
هر کس‌ نماز وی‌ او را از فحشا و منکر باز نداشت، با آن‌ نماز جز دوری‌ از خداوندچیز دیگری ‌نیفزوده‌ است.

استغفرالله!

👈 نماز افضل عبادات است، و کلیدِ قربت بنده با خالقش در نماز نهفته است،
وقتی نماز گذار، چنین نمازی ادأ میکند که با وصف ادای نماز، در ترازو خیانت میکند،
از همسایه اش احوالی ندارد، با دوستش صله ی رحم را قطع کرده، به شخصیتِ فردی از زخم زبان و غیبت وی لطمه و صدمه رسیده است، و مردم را بر علیه کسی به شورش و طغیان می آورد،
👈 به تحقیق که این نماز، طبق فرموده ی حسن بصری (رح)، به جز دوری از خالقش، سودی به او نرسانده است.
👈 امروزه، نمازگذاران زیادی هستند که حسب عادت و ریأ نماز شان را دأ میکنند، و در معاملات، دادو ستد، تعلیم و تربیه ی اطفال، برخورد انسانی و اسلامی با همسر، حفظ و نگهداشتِ عفتِ کلام، مساعدت مالی به مساکین، نحوه ی برخورد با دیگران، امر به معروف و نهی از منکر، چنان هستند گویا، اصلاً اینان تارکینِ نماز اند.
👈 و منظور حسن بصری (رح)  این است که کسی که نماز میخواند ولی آنرا بدون در نظر گرفتن شرایط صحیحش و بدون خشوع و بدون رعایت ارکان و سنت های صحیح میخواند چندان سودی به او نخواهد بخشید.
📍انسانی که به نماز می ایستد، تکبیر می گوید، الله سبحانه وتعالی را از همه چیز برتر و بالاتر می شمرد، به یاد نعمتهای او می افتد، حمد و سپاس او می گوید، او را به رحمانیّت و رحیمیّت می ستاید، به یاد روز جزای او می افتد، اعتراف به بندگی او می کند، از او یاری می جوید صراط مستقیم از او می طلبد، و از راه کسانی که غضب بر آنها شده و گمراهان به خدا پناه می برد.
بدون شکّ در قلب و روح چنین انسانی جنبشی به سوی حقّ و حرکتی به سوی پاکی و جهشی به سوی تقوا پیدا می شود.
👈 برای خالق مهربانش (رکوع) می کند،ودر پیشگاه او پیشانی بر خاک می نهد، غرق در عظمت او می شود و خودخواهی ها و خود برتربینی ها را فراموش می کند.
شهادت به یگانگی او می دهد گواهی به رسالت پیامبرصلّی الله علیه و آله و اصحابه وسلم می دهد.
بر پیامبرش درود می فرستد و دست به درگاه خالقش برمی دارد که در زمره ی بندگان صالح او قرار گیرد.
📍همه ی این امور موجی از معنویت در وجود او ایجاد می کند، موجی که سد نیرومندی در برابر گناه محسوب می شود.
این عمل چند بار در شبانه روز تکرار می گردد، هنگامی که صبح از خواب برمی خیزد در یاد او غرق می شود.
👈 در وسط روز، هنگامی که غرق زندگی مادّی شده ناگهان صدای تکبیر مؤذن را می شنود، برنامه ی خود را قطع کرده، به درگاه او می شتابد، و حتّی در پایان روز و آغاز شب پیش از آن که به بستر خواب رود با او راز و نیاز می کند و دل را مرکز انوار او می سازد.
👈 از این گذشته به هنگامی که آماده ی مقدّمات نماز می شود خود را شستشو می دهد پاک می کند، حرام و غصب را از خود دور می سازد و به بارگاه دوست می رود، همه این امور تأثیر باز دارنده در برابر خط فحشاء و منکرات دارد.
👈 مهمترین حکمت و آثار نماز بازدارندگی از زشتی ها و گناهان است.
منظور از (نهی نماز) هم نهی تشریعی است، یعنی صحت و کمال نماز مشروط به ترک گناهان است و هم نهی تکوینی، یعنی نماز ذاتاً اثر بازدارندگی از گناهان دارد.
📍فحشاء همان گناهان بزرگ پنهانی است که بر اثر غلبه ی قوه ی شهویه دامن گیر انسان میشود، ومنکر گناهان بزرگ و آشکار است، گناهانی که بر اثر غلبه ی قوه ی غضبیّه صورت می گیرد.
👈 نماز، همانندِ پاسدار و نگهبانی است که شخص را از معصیت دور می سازد،
پس هر که را نماز از معصیت دور ننماید معلوم می شود که آن را با کهولت و بی اعتنایی انجام داده و برای ساختن خود استفاده نکرده و بیشتر از خالقش دور می گردد.
📍کسی که مطیع نماز نباشد نمازش کامل نیست و اطاعت از نماز همان دوری از فحشاء و منکر است.
👈 نماز وقتی شخص را از معصیتها دور ندارد و نمازگزار از گناهان دوری نکند پس نماز او متصف به صفتی که الله سبحانه و تعالی فرمود: (ان الصلوه تنهی عن الفحشاء و المنکر) نمی باشد.
ولی ممکن است اگر توبه کند و از معصیت، نفس خویش را باز دارد نمازش مفید باشد.
👈 سیاق آیات شاهد بر این است که مراد به این بازداری، بازداری طبیعت نماز از فحشاء و منکر است، البته بازداریش هم به نحو اقتضاء است نه علیّت تامه، بدین معنی که هر کس نمازش را به نحو شایسته اش ادأ کرد، دیگر نتواند گناه کند.
چطور نماز از فحشاء و منکرات نهی می کند؟
📍این عمل به خصوص که انسان آن را در هر روز پنج بار به جا بیاورد و همه عمر ادامه دهد و مخصوصاً اگر آن را همه روزه در جامعه ای صالح به جا بیاورد و افراد آن جامعه نیز مانند او همه روزه به جا بیاورند و مثل او نسبت به آن اهتمام بورزند طبعاً با گناهان کبیره سازش ندارند.
👈 آری، توجه به خالق یکتا، ذاتِ پاکِ الله سبحانه وتعالی از در بندگی، آن هم در چنین محیط و از چنین افراد، طبیعتاً باید انسان را از هر معصیتی کبیره و هر عملی که ذوق دینی آن را شنیع می داند از قبیل قتل نفس، تجاوز به جانها، مال ایتام و زنا و لواطت باز بدارد بلکه نه تنها از ارتکاب آنها، بلکه حتی از تلقین آن نیز جلوگیری می کند.
📍برای اینکه نماز مشتمل است بر ذکر الله سبحانه وتعالی و این ذکر، اولاً ایمان به وحدانیّت الله تعالی و رسالت و جزاء روز قیامت را به نمازگزار تلقین می کند و به او می گوید که:
👈 خالقت را با اخلاص در عبادت مخاطب قرار داده، از او استعانت بنما و در خواست کن، که تو را به سوی صراط مستقیم هدایت نموده، از ضلالت و غضبش پناه دهد.
👈 و ثانیاً او را وادار می کند به این که با روح و بدن خود متوجه عظمت و کبریایی الله تعالی شده، پروردگار خود را با جان و دل حمد و ثنا و تسبیح و تکبیر یاد آورد، و در آخر بر خود و هم مسلکان خود و بر همه بندگان صالح سلام بفرستد.
📍علاوه بر این که او را وادار می کند از حدث، یعنی آلودگی روحی، و از خبث یعنی آلودگی بدن و جامه ی خود را پاک کند و نیز از این که لباس و مکان نمازش غصبی باشد بپرهیزد و رو به سوی خانه پروردگارش بایستد.

بلی برادر و خواهر خوبم!

👈 اگر شما با من وعده کنید که، یک مدت کوتاهی بر نماز خود پایداری میکنید، و در انجام آن تا حدّی نیّت صادق میداشته باشید، این ادامه در مدت کوتاه به طور مسلّم باعث می شود که پاسدارِ پرهیز از فحشاء و منکر در شما پیدا شود،
به طوری که اگر فرضاً آدمی شخصی را موکّل بر خود کند که دائماً ناظر بر احوالش باشد و او را آن چنان تربیت کند که این پاسداری در او پیدا شود و به زیور ادب عبوّدیت آراسته گردد، قطعاً تربیت او مؤثرتر از تربیت نماز نیست و به بیش از آن مقدار که نماز به ریاضت وادارش می کند وادار نخواهد کرد.
👈 بعضی از شما شاید بپرسید که در این آیه می فرماید:
نماز از فحشاء و منکرات نهی می کند و حال آنکه ما بسیاری از نمازگزاران را می بینیم که از ارتکاب گناهان بزرگ پروایی ندارند، چرا نماز آنان را از فحشاء و منکرات بازشان نمی دارد.
در جوابش باید خدمت شما عزیزان عرض کنم که:
👈 هر نمازی به همان اندازه که از شرایط کمال و روح عبادت برخوردار است نهی از فحشا و منکر می کند گاه نهی کلی و جامع و گاه نهی جزئی و محدود.
ممکن نیست کسی نماز بخواند و هیچ گونه اثری در او نبخشد هر چند نمازش صوری باشد، هر چند آلوده به گناه باشد، البته این گونه نماز تأثیرش کم است، این گونه افراد اگر همان نماز را نمی خواندند از این هم آلوده تر بودند.
ان شأ الله، در بخش بعدی مبحث جالبی را در این زمینه خدمت شما عزیزان تقدیم خواهم کرد.
پس با ما باشید و مضامین حیاتی این صفحه را تعقیب  و ترویج کنید.
جزاک الله وخیراً!
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن