معاصرین

نگاهی کوتاه به زندگانی پربار شیخ الحدیث مولانا سلیم الله خان

نویسنده: عبدالستار حسین بر

 

ولادت و خانواده:

نسبت قبیله ای مولانا سلیم الله خان به منطقه قبایل خیبر ایجنسی در پاکستان بر می گردد. قبل از تقسیم هند و پاکستان، اجدادش به هندوستان رفتند و ایشان در ۲۵ دسامبر سال ۱۹۲۶ در روستای حسن پور لوهاری، واقع در شهرستان مظفرنگر که در استان اتراپرادش در شمال هند واقع است، در خانواده ای اصیل دیده به جهان گشود.

تحصیلات:

ایشان تحصیلات ابتدایی را در مدرسه مفتاح العلوم که توسط مولانا مسیح الله خان، خلیفه مشهور مولانا اشرفعلی تهانوی فرا گرفت و در سال ۱۹۴۲ برای تکمیل تحصیلات خویش به دارالعلوم دیوبند رفت و پس از فراگیری فقه، اصول، حدیث و …، در سال ۱۹۴۷ توانست با نمرات بالا سند دانش آموختگی را دریافت دارد.

ایشان دارای حافظه‌ای قوی بود، طوری‌که در دوران تحصیل در دارالعلوم دیوبند و تعطیلات سالانه توانست طی ۲۷ روز قرآن مجید را کامل حفظ کند و هم‌زمان در نماز تراویح امامت کند.

فعالیت های دینی و علمی:

ایشان پس از فراغت به مدرسه مفتاح العلوم جلال آباد که توسط مولانا مسیح الله خان اداره می شد رفت و به مدت ۸ سال در آن جا به تدریس و انجام امور اداری آن مدرسه پرداخت. بر ۸ سال تلاش شبانه روزی مولانا سلیم الله خان، مدرسه مفتاح العلوم رشد چشمگیری نمود و طلاب نیز از لحاظ اخلاقی به درجات بلندی رسیدند که مراکز بزرگ اسلامی مثل دارالعلوم دیوبند برای ثبت نام این طلاب، استقبال می کردند.

مولانا سلیم الله خان، پس از آن به مدرسه دارالعلوم تندو الهیار که توسط مولانا شبیراحمد عثمانی، بعد از استقلال پاکستان، اداره می شد و مدرسه مرکزی علوم دینی پاکستان  محسوب می شد، رفت و به مدت سه سال در آن جا به تدریس پرداخت.

سپس مولانا سلیم الله خان به دارالعلوم کراچی رفت و در آن جا به تدریس فقه، حدیث، تفسیر، تاریخ و … پرداخت و به مدت ۱۰ سال در آن مرکز علمی فعالیت نمود.

ایشان به مدت یک سال بنابر درخواست مولانا محمدیوسف بنوری، در کنار تدریس در دارالعلوم، به تدریس در جامعه العلوم الإسلامیه بنوی تاون پرداخت.

مولانا سلیم الله خان، با مشوره محدث العصر حضرت مولانا محمدیوسف بنوری، حضرت مفتی اعظم پاکستان مفتی محمدشفیع عثمانی و خطیب اسلام حضرت مولانا احتشام الحق تھانوی و بنا به درخواست مردم شاه فیصل کالونی ۴، در تاریخ ۲۳ ژانویه ۱۹۶۷ جامعه فاروقیه را تأسیس نمود و تا پایان عمر در آن جا به تدریس و فعالیت های علمی پرداخت.

جامعه فاروقیه یکی از مدارس بزرگ و معتبر پاکستان می باشد که شهرتی جهانی دارد.

ایشان در سال ۱۹۸۰ به عنوان دبیرکل وفاق المدارس العربیه والجامعات الإسلامیه پاکستان انتخاب شد که بر اثر فعالیت های ایشان، این مرکز علمی رشد چشمگیری یافت. ایشان پس از وفات مولانا خیرمحمد جالندهری، به عنوان رئیس این شورا انتخاب شد.

در سال های اخیر، تمام مدارس دینی فرقه های مختلف اسلامی پاکستان (شیعه، سنی، بریلوی، اهل حدیث) برای پیشرفت امور دینی، اقدام به ایجاد سازمانی برای هماهنگی نمودند که به اسم “اتحاد منظمات المدارس الدینیه پاکستان” نمودند که ریاست این سازمان را نیز مولانا سلیم الله خان برعهده داشت.

اساتید:

ایشان از اساتید زیادی استفاده کردند، مشهوترین اساتید وی عبارت اند از:

شیخ الاسلام مولانا حسین‌ احمد مدنی، مولانا اعزاز علی و مولانا محمد ادریس کاندهلوی و مولانا مسیح الله خان.

شاگردان:

ایشان در طول عمر علمی خویش شاگردان زیادی را تربیت نمودند که در گوشه گوشه دنیا مشغول فعالیت هستند. برخی از مشهورترین شاگردان وی در پاکستان و ایران عبارت اند از:

در پاکستان: مولانا مفتی محمدتقی عثمانی، مولانا مفتی محمدرفیع عثمانی، مولانا جمشید علی رحمه الله (یکی از امیران جماعت تبلیغ پاکستان)، مولانا منظور احمد مینغل، مولانا محمدیوسف افشانی و …

در ایران: مولانا محمد دهقان، مولانا محمدانور ملازهی، مولانا عبدالصمد دامنی، مولانا عبدالحمید جهاندیده، مولانا احمد نارویی ، مولانا عبدالعزیز الهیاری، مولانا نورالله فرقانی، مولانا شهاب الدین شهیدی، مولانا نظرمحمد دیدگاه، مولانا محمدحسین قاسم زایی، مولانا عبدالحق فرقانی، مولانا سیدمحمد فاضلی، قاضی محمدعثمان حسینی، مولانا محمدحسین گرگیج، مولانا نورالله فرقانی، مولانا عبدالرئوف جنگی زهی، مولانا نعمت الله میربلوچ، مولانا عبدالعزیز حسین بر، مولانا عبدالأحد حنفی و …

آثار علمی:

آثار علمی ای که از ایشان علمی چاپ شده است، به شرح ذیل است:

۱- کشف الباری عما فی صحیح البخاری. این کتاب که مجموعه تقاریر درسی ایشان می باشد، به زبان اردو به نگارش درآمده است و یکی از شروحات معتبر صحیح بخاری می باشد.

۲- نفحات التنقیح فی شرح مشکاه المصابیح. مجموعه تقاریر درسی ایشان بر کتاب مشکاه المصابیح. این کتاب توسط مولوی غلام محمد شرافتمند به فارسی ترجمه شده است.

۳- الامام البخاری حیاته و اعماله: بررسی زندگی و کتاب های امام بخاری.

۴- احکام و مسائل قربانی و فلسفه آن که توسط مولانا عبدالعزیز اللهیاری به فارسی ترجمه شده است.

۵- صدائی حق (عقاید و عبادات، اخلاق و معاشرت، مجموعه سرمقاله‌هایی که ایشان برای مجله الفاروق نوشته است).

۶- محدثین عظام اور ان کی کتابون کا تعارف. کتابی به زبان اردو، که به معرفی محدثین و کتاب های آنان می پردازد.

۷٫ اربعینات.

۸٫ اتحاف الذکی بشرح جامع الترمذی.

۹٫ تفسیر کشف البیان.

۱۰٫ القول السلیم فی مبادیٔ التاریخ والتقویم.

۱۱٫ تسهیل الادب.

۱۲٫ مجالس علم و ذکر

۱۳٫ صدای وفاق.

۱۴٫ ذکر سلیم.

۱۵٫ خطبات سلیم.

۱۶٫ مکتوبات سلیم.

۱۷٫ آثار سلیم.

۱۸٫ ذکر رفتگان.

فرزندان:

از ایشان چند دختر و  ۳ پسر به یادگار مانده است که مشهورترین آنان مولانا عبید الله خالد (جانشین مولانا سلیم الله خان) و مولانا دکتر عادل خان می باشند.

وفات:

مولانا سلیم‌الله خان، پس از تحمل یک دوره بیماری طولانی، شامگاه روز یکشنبه ۲۶ دی‌ماه ۱۳۹۵، در سن ۹۱ سالگی دار فانی را وداع گفت.

برچسب ها
نمایش بیشتر

عبدالستار حسین بر

مدرس مدرسه دینی عین العلوم گشت عضو مجلس علمی عین العلوم گشت مدیر سابق پایگاه اطلاع رسانی سنت آنلاین نویسنده مترجم

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن